Ruðningur og gjaldtaka

Getur verið að allir aðrir en ráðamenn þjóðarinnar hafi áhyggjur af stöðu útflutningsgreina? Meðan fjöldauppsagnir dynja yfir er ekki annað að heyra en byggðamálaráðherrann telji ástandið ágætt á landsbyggðinni. Þar er verið að reisa álver sem eflaust mun hafa jákvæð áhrif á atvinnulífið þar eystra. Reyndar ekki áfallalaust, því á Reyðarfirði hefur þegar þurft að loka fiskiðjuveri þar sem hátt gengi krónunnar er að sliga sjávarútveginn. Verra er áfallið í þeim byggðum þar sem álver gagnast ekki, eins og á Bíldudal. "Þetta er reiðarslag," sagði Jón Páll Jakobsson, sjómaður á Bíldudal í samtali við Fréttablaðið. "Það hefur að sjálfsögðu slæma þýðingu fyrir byggðarlagið þegar svo margir missa vinnuna." Jón Páll sagði fólk almennt hætt að hugsa mikið um hvað tæki við á Bíldudal. "Baráttuandinn er alveg horfinn," sagði hann. "Mjög erfitt er að yfirgefa þorpið enda ómögulegt að taka húsið með sér." Bílddælingar taka ekki undir með ráðherranum um að fólk á landsbyggðinni hafi það ágætt. Ruðningsáhrifin af álverinu og virkjuninni fyrir austan hafa aukið áhyggjur Bílddælinga, og fleiri. "Fækkun starfa í innlendum samkeppnisiðnaði er af sömu rótum runnin og viðleitni fyrirtækja til þess að flytja störf á erlenda grund. Það er hins vegar nefnt útrás," sagði Sveinn Hannesson framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins. "Það eru mörg önnur störf en í fiskiðnaði sem eru að tapast en gætu verið arðbær. Þetta gerist vegna firnasterkrar krónu. Ég sé eftir arðbærum störfum eins og til dæmis Marel er að skapa í Slóvakíu. Þetta eru hátæknistörf og Marel fjárfestir þar fremur en í Garðabæ." "Allir eru sammála um að orsakir ástandsins séu þrjár: Í fyrsta lagi stóriðjustefnan, í öðru lagi skattalækkanir stjórnvalda og í þriðja lagi ástandið á fasteignamarkaðinum. Stjórnvöld hafa möguleika á beinum aðgerðum varðandi stóriðjustefnuna. Skynsamlegast væri að lýsa því yfir að nú sé nóg komið í bili og hagkerfinu verði gefið svigrúm til kælingar," sagði Steingrímur J. Sigfússon formaður Vinstri grænna. Sjávarútvegurinn er í vanda vegna þess hversu sterk krónan er. Friðrik J. Arngrímsson, framkvæmdastjóri Landssambands íslenskra útvegsmanna, hefur bent á að það sé ekki bara krónan sem geri útgerðinni erfitt fyrir. Útvegurinn finnur mikið fyrir veiðileyfagjaldinu, einkum og sér í lagi rækjuvinnslan og rækjuveiðarnar. Þar mun vera mikið tap fyrir og þess vegna erfitt að eiga á sama tíma að borga veiðileyfagjald sem leggst ofan á það tap sem fyrir er. Óskum um að fresta innheimtu gjaldsins hefur verið synjað. Ástæðan er eflaust sú að fólk hefur það víst svo gott á landsbyggðinni, en ekki á Bíldudal og ekki á Stöðvarfirði og ef varnaðarorð margra ganga eftir á vandinn eftir að aukast, en ekki við byggingu álversins. Svo valdamenn geta áfram bent austur, en ekki vestur, og ekki suður og ekki norður, bara austur.