Deilt um áhrif lánshæfismats

Jón Skaftason

Skrifar

Breytt lánshæfismat Íbúðalánasjóðs þarf ekki að skila sér í hærri vöxtum á lánum sjóðsins segir Jóhann G. Jóhannsson, yfirmaður fjárstýringarsviðs Íbúðalánasjóðs. Jóhann segir gagnrýni greiningar­deildar KB banka á sjóðinn missa marks. Matsfyrirtækið Standard&Poor"s lækkaði á dögunum langtíma lánshæfismat Íbúðalánasjóðs úr AA+ í AA-.

"Þetta er langt frá því að vera eitthvað áfall fyrir Íbúðalánasjóð. KB banki hefur verið með einhverja stórskotahríð sem missir algerlega marks að mínu viti", segir Jóhann.

Snorri Jakobsson, sérfræðingur greiningardeildar KB banka, segir að lækkun á lánshæfismati Íbúðalánasjóðs hljóti að vera áfall fyrir starfsemi sjóðsins. Gott lánshæfismat hafi stafað af skilyrðislausri ríkisábyrgð fremur en gæðum eignasafns sjóðsins eða góðri áhættudreifingu. "Íbúðalánasjóður er á samkeppnismarkaði. Það hlýtur að teljast óeðlilegt að ríkisfyrirtæki sé á markaði og njóti góðs af lánshæfismati ríkisins. Því hefur margoft verið haldið fram að þetta sé vegna þess hve vel rekinn sjóðurinn sé og að markaðurinn geti ekki keppt. Nú sjáum við að þetta lánshæfismat ríkisins er ekki neitt annað en ríkisstyrkur."

Greiningardeild bankans spáði jafnvel enn frekari lækkun á lánshæfismati Íbúðalánasjóðs í Hálf fimm fréttum sínum á mánudag.

Jóhann G. Jóhannsson telur skýringuna á lækkuðu lánshæfismati þá að sjóðurinn njóti ekki lengur einokunarstöðu á markaði. Íbúðalánasjóður hafi þangað til árið 2004 verið einn um hituna á íbúðalánamarkaði "Sjóðurinn var mikið tól fyrir ríki og ríkisstjórn og ríkisábyrgðin þar af leiðandi mjög sterk að baki. Auðvitað er mikilvægi sjóðsins minna en það var enda bankarnir komnir með tæplega sextíu prósenta markaðshlutdeild."

Íbúðalánasjóður nýtur enn lánshæfiseinkunnarinnar AAA hjá matsfyrirtækinu Moody"s. KB banki er með sömu einkunn af íbúðaskuldabréfum sínum. Búast má við endurskoðuðu lánshæfismati frá Moody"s síðar á árinu. Vextir af íbúðalánum eru 4,85 prósent hjá KB banka en 4,7 prósent hjá Íbúðalánasjóði.

Magnús Árni Skúlason, forstöðumaður rannsóknarseturs í húsnæðismálum við Viðskiptaháskólann á Bifröst, segir endurskoðað mat Standard & Poor"s vissulega alvarlegt mál. Hins vegar sé allsendis óvíst hvort áhrifin verði veruleg "Íbúðalánasjóður er ríkisfyrirtæki og nýtur þess. Það kann vel að fara svo að fjárfestar líti framhjá lánshæfismati sjóðsins og horfi þess í stað til lánshæfismats ríkisins."