Lögðu til að Gunnar og Halldór deildu Nóbelsverðlaununum Kristján Már Unnarsson skrifar 14. nóvember 2025 15:04 Gunnar Gunnarsson rithöfundur í upplestrarferð í Þýskalandi. Gunnarsstofnun Meirihluti Nóbelsnefndarinnar árið 1955 mælti með sem fyrsta valkosti að bókmenntaverðlaununum yrði deilt milli íslensku rithöfundanna Gunnars Gunnarssonar og Halldórs Laxness. Í lokaatkvæðagreiðslu innan akademíunnar varð niðurstaðan hins vegar sú að Halldór skyldi einn fá verðlaunin. Þetta er rifjað upp núna í tilefni þess að á morgun, laugardag, verður þess minnst að fimmtíu ár eru frá andláti Gunnars. Gunnarsstofnun, í samstarfi við Bókmenntaborgina og fleiri aðila, stendur þá fyrir minningardagskrá í Veröld, húsi Vigdísar, og Eddu, húsi íslenskunnar. Á vef Gunnarsstofnunar, Skriðuklaustur, kemur fram að samkvæmt heimildum í skjalasafni sænsku akademíunnar hafi Gunnar Gunnarsson verið tilnefndur til Nóbelsverðlaunanna átta sinnum: 1918, 1921, 1922, 1955, 1960, 1961, 1965 og 1969. Næst því að hljóta hin eftirsóttu verðlaun hafi hann komist árið 1955 þegar til stóð að deila þeim milli íslensku rithöfundanna. Gunnar Gunnarsson og Halldór Laxness á Laugum í Sælingsdal árið 1940.Örnólfur Thorlacius/Gunnarsstofnun „Leiddar hafa verið líkur að því að það hafi komið Gunnari í koll að hafa ritað flest sín verk á dönsku en ekki móðurmálinu og að vinsældir verka hans í Þýskalandi á valdatíma nasista hafi einnig haft sitt að segja,“ segir á vef Gunnarsstofnunar en á endanum hlaut Halldór Laxness afgerandi stuðning innan akademíunnar. „Að tilheyra engum bókmenntum“ er heiti dagskrárinnar á morgun í tilefni 50 ára ártíðar Gunnars. Hún samanstendur af opnu málþingi og upplestri á Aðventu á tuttugu tungum, einu frægasta verki Gunnars. Dagskráin hefst í Auðarsal klukkan 9:15 með setningarávarpi Loga Einarssonar menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra. Fyrsta erindið á málþinginu flytur svo ævisöguritari Gunnars, Jón Yngvi Jóhannsson, bókmenntafræðingur og dósent við Háskóla Íslands. Fjallað verður um Gunnar, bókmenntir innflytjenda og Aðventu með þátttöku fræðimanna og rithöfunda. Varpað verður ljósi á hvernig Gunnar var á vissan hátt innflytjendahöfundur bæði í Danmörku og á Íslandi og rætt um stöðu höfunda af erlendum uppruna í dag. Eftir hádegi munu um þrjátíu manns lesa Aðventu á yfir tuttugu tungumálum vítt og breitt um byggingarnar tvær. Vera Illugadóttir les íslensku útgáfuna en aðrir lesarar eru sendiherrar, þýðendur, rithöfundar, fræðimenn og áhugafólk um bókmenntir. Aðventa verður lesin í heild sinni og gefst gestum færi á að ganga milli málheima eða sitja og njóta á sama stað þá rúmu tvo klukkutíma sem lesturinn tekur. Aðgangur er ókeypis á báða viðburði. Bókmenntir Nóbelsverðlaun Halldór Laxness Mest lesið „Þetta er bara fjárhagslegt ofbeldi“ Lífið Tók Indriða í pontu og uppskar hláturskast í þingsal Lífið Vaskir Valsmenn hressir á Hlíðarenda Lífið Tútturnar úti á Grammy-hátíðinni Tíska og hönnun Meryl Streep verður Joni Mitchell Bíó og sjónvarp Fjölskyldan veik af fíknivanda en alltaf staðið þétt saman Lífið Fegurðardýrkun í Oz-landi Gagnrýni Þær keppa í Ungfrú Ísland 2026 Lífið X-ið bætir við sig Bolla Lífið Byrjaði allt í blokkinni í Breiðholti Tónlist Fleiri fréttir Hestastelpa úr sveit og sjóðheitur hönnuður Pétur Gunnarsson sæmdur heiðursdoktorsnafnbót „Ljúfsárt og svolítið erfitt að kveðja kvikmyndahúsin“ Ellefu milljónir fyrir óskrifaða óperu Verður staðartónskáld Sinfó Fékk leyfi Nóbelskálds fyrir heiti nýrrar bókabúðar í Hamraborg Líf og fjör í loðnu málverkunum Kristrún og Isabelle Huppert flottar á opnun Húsó fjarlægðir af Rúv Sígildar myndir og heimsfræg leikkona á franskri kvikmyndahátíð Viðbjóðurinn fær sviðsljósið: „Eilíft vakir minning þín, slef, prump, piss, og þvag og slím“ Blint stefnumót heppnaðist vel Halla T meðal sofandi risa Líkamsumhirða sem þróast í þráhyggju Bestu og verstu leiksýningar síðasta leikárs Trölli stelur jólunum í Borgarleikhúsinu Baltasar Samper látinn Nýr óperustjóri: Lengri samningar og stöðugleiki nýlunda í íslensku óperulífi Vilhjálmur Bergsson er látinn Ólafur Jóhann er konungur bóksölunnar 2025 Enginn formaður Sjalla, Kaffi Vest-samsærið og vinir skoðanabræðra Sjá meira
Þetta er rifjað upp núna í tilefni þess að á morgun, laugardag, verður þess minnst að fimmtíu ár eru frá andláti Gunnars. Gunnarsstofnun, í samstarfi við Bókmenntaborgina og fleiri aðila, stendur þá fyrir minningardagskrá í Veröld, húsi Vigdísar, og Eddu, húsi íslenskunnar. Á vef Gunnarsstofnunar, Skriðuklaustur, kemur fram að samkvæmt heimildum í skjalasafni sænsku akademíunnar hafi Gunnar Gunnarsson verið tilnefndur til Nóbelsverðlaunanna átta sinnum: 1918, 1921, 1922, 1955, 1960, 1961, 1965 og 1969. Næst því að hljóta hin eftirsóttu verðlaun hafi hann komist árið 1955 þegar til stóð að deila þeim milli íslensku rithöfundanna. Gunnar Gunnarsson og Halldór Laxness á Laugum í Sælingsdal árið 1940.Örnólfur Thorlacius/Gunnarsstofnun „Leiddar hafa verið líkur að því að það hafi komið Gunnari í koll að hafa ritað flest sín verk á dönsku en ekki móðurmálinu og að vinsældir verka hans í Þýskalandi á valdatíma nasista hafi einnig haft sitt að segja,“ segir á vef Gunnarsstofnunar en á endanum hlaut Halldór Laxness afgerandi stuðning innan akademíunnar. „Að tilheyra engum bókmenntum“ er heiti dagskrárinnar á morgun í tilefni 50 ára ártíðar Gunnars. Hún samanstendur af opnu málþingi og upplestri á Aðventu á tuttugu tungum, einu frægasta verki Gunnars. Dagskráin hefst í Auðarsal klukkan 9:15 með setningarávarpi Loga Einarssonar menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra. Fyrsta erindið á málþinginu flytur svo ævisöguritari Gunnars, Jón Yngvi Jóhannsson, bókmenntafræðingur og dósent við Háskóla Íslands. Fjallað verður um Gunnar, bókmenntir innflytjenda og Aðventu með þátttöku fræðimanna og rithöfunda. Varpað verður ljósi á hvernig Gunnar var á vissan hátt innflytjendahöfundur bæði í Danmörku og á Íslandi og rætt um stöðu höfunda af erlendum uppruna í dag. Eftir hádegi munu um þrjátíu manns lesa Aðventu á yfir tuttugu tungumálum vítt og breitt um byggingarnar tvær. Vera Illugadóttir les íslensku útgáfuna en aðrir lesarar eru sendiherrar, þýðendur, rithöfundar, fræðimenn og áhugafólk um bókmenntir. Aðventa verður lesin í heild sinni og gefst gestum færi á að ganga milli málheima eða sitja og njóta á sama stað þá rúmu tvo klukkutíma sem lesturinn tekur. Aðgangur er ókeypis á báða viðburði.
Bókmenntir Nóbelsverðlaun Halldór Laxness Mest lesið „Þetta er bara fjárhagslegt ofbeldi“ Lífið Tók Indriða í pontu og uppskar hláturskast í þingsal Lífið Vaskir Valsmenn hressir á Hlíðarenda Lífið Tútturnar úti á Grammy-hátíðinni Tíska og hönnun Meryl Streep verður Joni Mitchell Bíó og sjónvarp Fjölskyldan veik af fíknivanda en alltaf staðið þétt saman Lífið Fegurðardýrkun í Oz-landi Gagnrýni Þær keppa í Ungfrú Ísland 2026 Lífið X-ið bætir við sig Bolla Lífið Byrjaði allt í blokkinni í Breiðholti Tónlist Fleiri fréttir Hestastelpa úr sveit og sjóðheitur hönnuður Pétur Gunnarsson sæmdur heiðursdoktorsnafnbót „Ljúfsárt og svolítið erfitt að kveðja kvikmyndahúsin“ Ellefu milljónir fyrir óskrifaða óperu Verður staðartónskáld Sinfó Fékk leyfi Nóbelskálds fyrir heiti nýrrar bókabúðar í Hamraborg Líf og fjör í loðnu málverkunum Kristrún og Isabelle Huppert flottar á opnun Húsó fjarlægðir af Rúv Sígildar myndir og heimsfræg leikkona á franskri kvikmyndahátíð Viðbjóðurinn fær sviðsljósið: „Eilíft vakir minning þín, slef, prump, piss, og þvag og slím“ Blint stefnumót heppnaðist vel Halla T meðal sofandi risa Líkamsumhirða sem þróast í þráhyggju Bestu og verstu leiksýningar síðasta leikárs Trölli stelur jólunum í Borgarleikhúsinu Baltasar Samper látinn Nýr óperustjóri: Lengri samningar og stöðugleiki nýlunda í íslensku óperulífi Vilhjálmur Bergsson er látinn Ólafur Jóhann er konungur bóksölunnar 2025 Enginn formaður Sjalla, Kaffi Vest-samsærið og vinir skoðanabræðra Sjá meira