Yfirlit um Georg Guðna

Sumarsýning Listasafnsins á Akureyri, sem verður opnuð í dag, er helguð yfirliti á verkum Georgs Guðna landslagsmálara, en þar gefur að líta höfundarverk eins helsta listamanns sinnar kynslóðar. Sýningin er yfirgripsmikil og gefur gestum Listasafns Akureyrar tækifæri til að skoða verk Georgs Guðna í stóru samhengi.

Samfara sýningunni kemur út á vegum Art.is stór bók með aragrúa ljósmynda af verkum Georgs Guðna frá upphafi ferils hans til okkar dags. Meginefni bókarinnar er persónuleg grein eftir safnstjórann, Hannes Sigurðsson, um stöðu listamannsins í íslenskri samtímalist þar sem höfundarverk hans er sett í hugmyndafræðilegt samhengi við straum samtíðarinnar.

Í stað þess að sýna verk Guðna í réttri tímaröð er hver hinna þriggja sýningarsala safnsins tileinkaður ákveðnu minni sem oft bregður fyrir á ferli Guðna: fjöll, dalir og sjóndeildarhringur. Með því að nálgast verkin út frá þema fremur en tímaröð geta áhorfendur séð hvernig þau hafa þróast gegnum nýja fagurfræðilega og gagnrýna linsu. Þessi aðferð skapar áhorfandanum skýrar rásir gegnum myndheim listamannsins. Er óhætt að fullyrða að þessi stórsýning um brautryðjanda í endursköpun íslenska landslagsmálverksins sætir verulegum tíðindum í íslenskum myndlistarheimi.

Þegar Guðni hóf nám við Myndlista- og handíðaskólann árið 1980 var málverkið nýlega aftur komið í tísku með skvettum og slettum. Eftir áratuga úthrópun ráðandi kynslóðar starfandi myndlistarmanna beggja vegna Atlants­ála var ný kynslóð að stíga fram sem hafði leitað aftur á vit lita og forma, maður og land steig aftur inn í myndheiminn. Á skólaárunum gusaði Guðni málningunni á strigann, lét hana leka í dropatali eða bókstaflega rigna á léreftið. Stíll hans átti rætur að rekja til nýja expressjónismans sem fram kom upp úr 1980 og tengdist þeim menningarlegu og sögulegu straumum beggja vegna Atlantshafsins sem leiddu til loka móderníska tímabilsins. Í fréttatilkynningu Listasafnsins segir: „Það sem í fyrstu voru handahófskenndir dropar tók smám saman á sig mynd risavaxins spegilslétts lóns, undarlegs spegils sem lítur á stundum út fyrir að vera glerharður en samt svo sveigjanlegur að hægt væri að stíga í gegnum hann. Fyrst birtist landslagið á striga listamannsins, og síðan kom sjálfur listamaðurinn í ljós: Georg Guðni, landslagsmálari."

Guðni var skyndilega orðinn gamaldags landslagsmálari í landi þar sem abstrakt konseptlist hafði verið við völd í meira en tvo áratugi. Þegar hann afhjúpaði verk sín í Nýlistasafninu árið 1985 urðu áhorfendur heillaðir. Persónuleg efnistök og sérstæð nálgun Guðna gerði það að verkum að honum var strax hampað og hann lauk námi sem boðberi nýrrar sýnar á eitthvað sem kallast gat séríslenskt. Hann hafði enduruppgötvað og endurreist íslensku landslagshefðina sem listheimurinn var búinn að afskrifa sem dauða og úr sér gengna. Síðan þá hafa margir myndlistarmenn fetað í fótspor Guðna þannig að úr hefur orðið nýr skóli íslenskrar landslagslistar: Húbert Nói, Guðrún Kristjánsdóttir og margir fleiri reyndu fyrir sér á gamalkunnum slóðum landslagsmálverksins.

Sýningunni lýkur 19. ágúst. Aðalstyrktaraðili sýningarinnar er Norðurorka, en auk þess styrktu Orustuhóll, Gunnar Dungal og Þórdís Alda Sigurðardóttir, Sjóvá-Almennar, Sparisjóður Bolungarvíkur og Icelandair útgáfu bókarinnar. Aðrir styrktaraðilar safnsins eru Flugfélag Íslands og Flytjandi.

Listasafnið á Akureyri er opið alla daga nema mánudaga kl. 12-17. Aðgangseyrir er kr. 400. Frítt á fimmtudögum.