Er Facebook hættuleg? Þorbjörg Marinósdóttir skrifar 20. september 2010 10:44 Ísland hefur tekið samskiptasíðunni facebook opnum örmum - hreinlega gleypt hana. Þó nokkrir eru jafnvel með fleiri en eina síðu. Síðu fyrir sig, aðra fyrir fyrirtæki, félagasamtök, klúbba, áhugamál eða jafnvel börnin sín til að hlaða inn myndum líkt og foreldrar gera á vefnum Barnaland. Fólk skiptist á myndum, skilaboðum, heldur sambandi við vini og vandamenn um allan heim og þar fram eftir götunum. Síðan er einnig gagnleg til að kynnast hinu kyninu og þó nokkuð er um svo kölluð „facebook stefnumót" sem er gott og blessað enda er ég dyggur aðdáandi stefnumóta og ástar. Ég þekki þó nokkur pör sem kynntust í gegnum facebook eða könnuðust lítilega við hvort annað en facebook sá til þess að meira yrði úr kunningsskapnum. Ef stefnan er tekin á slíkt facebook deit bið ég fólk að íhuga hver sé forsendan fyrir stefnumótinu til að forðast misskilning og særindi.Er að versla í HM! Þessi sérlega síða sem hefur gleypt landið - og heiminn er þó langt frá því að vera fullkomin. Það er margt sem þarf að varast. Hver er til dæmis tilgangurinn með því að vera með heimilisfang, síma og aðrar persónulegar upplýsingar þarna inni? Þessar upplýsingar má jú finna í þjóðskrá og eftir öðrum leiðum en til hvers að auðvelda hverjum sem er að finna þig ?Hættuleg hrifning Annað sem ber að íhuga eru börn og unglingar sem nota síðuna gífurlega mikið. Stúlkur eru iðnar við að setja inn mikið magn af myndum og taka fram hvert verður farið þetta kvöld og með hverjum. Með einu klikki er búið að segja mörg hundruð manns hvar nokkrar drukknar unglingstúlkur verða þetta kvöld. Þetta getur verið stórhættulegt ef viðkomandi er með rangan einstakling inn á síðunni sinni. Með því meina ég að þú veist ekkert endilega hver er að fylgjast með þér. Ég þekki til ungrar konu sem fékk vinabeiðni frá myndarlegum manni með notalegum skilaboðum. Hún sá að þau áttu mikið af sameiginlegum vinum og því gerði hún ráð fyrir að þetta væri hinn vænsti maður enda voru sameiginlegir vinir þeirra allt hið mesta ágætisfólk. Þau spjölluðu stuttlega í gegnum skilaboð á facebook. Maðurinn bjó út á landi og sagðist sjaldan koma í bæinn svo þessi ágæta vinkona mín spáði ekki mikið í það. Stuttu seinna dúkkar hann svo upp, á uppáhaldskaffihúsinu hennar sem hún hefur marg oft lýst aðdáun sinni á í statusum. Hann heilsar henni og lýsir aðdáun sinni á þessari ágætu vinkonu minni. Hún tekur þó fljótlega eftir því hve undarlega fólk horfir á þau og afsakar sig fljótlega og fer. Í kjölfar hittingsins gúgglar hún facebook nafn viðkomandi og kemst að því að hann er dæmdur ofbeldismaður og hefur meðal annars hlotið kærur fyrir að misþyrma konu. Málið er að þú veist aldrei hver er hinum megin við fallegu prófíl myndina ef þú þekkir viðkomandi ekki persónulega. Börn og unglingar eru því miður oft fórnalömb ódæðismanna í gegnum netsíður og því rík ástæða til að brýna fyrir þeim hætturnar bak við vinalegu myndirnar. En hér kemur einnig sterkt inn að það er ekki töff að vera með mömmu sem vin á facebook og því bendi ég foreldrum á að ræða þetta sín á milli og reyna að fylgjast með facebook notkun barna sinn án þess að kæfa þau eða njósna um þau. Bara spjalla um hætturnar líkt og þessi saga sýnir fram á. Það er heldur ekkert sem segir að sameiginlegir vinir séu í raun annað en vinir á netinu. Það er að segja - margir hafa ekki hitt helming facebook vina sinna.Mamma og pabbi eru að skilja! Mörg sambönd hafa einnig farið flatt á facebook. Sálfræðingar hafa lýst áhyggjum sínum yfir óeðlilegum samskiptum á síðunni. Börn hafa jafnvel komist að skilnaði foreldra sinna í gegnum síðuna og hún er oft uppspretta öfundsýki og óöryggis. Fólk er með fyrrum maka sem vini, samstarfsfélagar af hinu kyninu þykja kommenta óhóflega mikið og þar fram eftir götunum. Tilfinningapotturinn sem samankominn er á þessari sérlegu síðu er einfaldlega sumum ómögulegur burtséð frá hversu mikill tímaþjófur þetta er. Facebook er engu að síður mikið undratæki sem sameinar fólk og hefur jafnvel komið af stað ástar- og vináttusamböndum. En fátt er gallalaust í þessum heimi og því gott að hafa þessi atriði í huga. Ég á tvær unglingssystur sem ég er mjög óróleg yfir hvað þetta varðar. Þá er bara eitt í stöðunni - að tala við þær og benda þeim á skúmaskotin sem leynast þarna inni. Notum netið af skynsemi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þorbjörg Marinósdóttir Samfélagsmiðlar Mest lesið Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Skoðun Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Ísland hefur tekið samskiptasíðunni facebook opnum örmum - hreinlega gleypt hana. Þó nokkrir eru jafnvel með fleiri en eina síðu. Síðu fyrir sig, aðra fyrir fyrirtæki, félagasamtök, klúbba, áhugamál eða jafnvel börnin sín til að hlaða inn myndum líkt og foreldrar gera á vefnum Barnaland. Fólk skiptist á myndum, skilaboðum, heldur sambandi við vini og vandamenn um allan heim og þar fram eftir götunum. Síðan er einnig gagnleg til að kynnast hinu kyninu og þó nokkuð er um svo kölluð „facebook stefnumót" sem er gott og blessað enda er ég dyggur aðdáandi stefnumóta og ástar. Ég þekki þó nokkur pör sem kynntust í gegnum facebook eða könnuðust lítilega við hvort annað en facebook sá til þess að meira yrði úr kunningsskapnum. Ef stefnan er tekin á slíkt facebook deit bið ég fólk að íhuga hver sé forsendan fyrir stefnumótinu til að forðast misskilning og særindi.Er að versla í HM! Þessi sérlega síða sem hefur gleypt landið - og heiminn er þó langt frá því að vera fullkomin. Það er margt sem þarf að varast. Hver er til dæmis tilgangurinn með því að vera með heimilisfang, síma og aðrar persónulegar upplýsingar þarna inni? Þessar upplýsingar má jú finna í þjóðskrá og eftir öðrum leiðum en til hvers að auðvelda hverjum sem er að finna þig ?Hættuleg hrifning Annað sem ber að íhuga eru börn og unglingar sem nota síðuna gífurlega mikið. Stúlkur eru iðnar við að setja inn mikið magn af myndum og taka fram hvert verður farið þetta kvöld og með hverjum. Með einu klikki er búið að segja mörg hundruð manns hvar nokkrar drukknar unglingstúlkur verða þetta kvöld. Þetta getur verið stórhættulegt ef viðkomandi er með rangan einstakling inn á síðunni sinni. Með því meina ég að þú veist ekkert endilega hver er að fylgjast með þér. Ég þekki til ungrar konu sem fékk vinabeiðni frá myndarlegum manni með notalegum skilaboðum. Hún sá að þau áttu mikið af sameiginlegum vinum og því gerði hún ráð fyrir að þetta væri hinn vænsti maður enda voru sameiginlegir vinir þeirra allt hið mesta ágætisfólk. Þau spjölluðu stuttlega í gegnum skilaboð á facebook. Maðurinn bjó út á landi og sagðist sjaldan koma í bæinn svo þessi ágæta vinkona mín spáði ekki mikið í það. Stuttu seinna dúkkar hann svo upp, á uppáhaldskaffihúsinu hennar sem hún hefur marg oft lýst aðdáun sinni á í statusum. Hann heilsar henni og lýsir aðdáun sinni á þessari ágætu vinkonu minni. Hún tekur þó fljótlega eftir því hve undarlega fólk horfir á þau og afsakar sig fljótlega og fer. Í kjölfar hittingsins gúgglar hún facebook nafn viðkomandi og kemst að því að hann er dæmdur ofbeldismaður og hefur meðal annars hlotið kærur fyrir að misþyrma konu. Málið er að þú veist aldrei hver er hinum megin við fallegu prófíl myndina ef þú þekkir viðkomandi ekki persónulega. Börn og unglingar eru því miður oft fórnalömb ódæðismanna í gegnum netsíður og því rík ástæða til að brýna fyrir þeim hætturnar bak við vinalegu myndirnar. En hér kemur einnig sterkt inn að það er ekki töff að vera með mömmu sem vin á facebook og því bendi ég foreldrum á að ræða þetta sín á milli og reyna að fylgjast með facebook notkun barna sinn án þess að kæfa þau eða njósna um þau. Bara spjalla um hætturnar líkt og þessi saga sýnir fram á. Það er heldur ekkert sem segir að sameiginlegir vinir séu í raun annað en vinir á netinu. Það er að segja - margir hafa ekki hitt helming facebook vina sinna.Mamma og pabbi eru að skilja! Mörg sambönd hafa einnig farið flatt á facebook. Sálfræðingar hafa lýst áhyggjum sínum yfir óeðlilegum samskiptum á síðunni. Börn hafa jafnvel komist að skilnaði foreldra sinna í gegnum síðuna og hún er oft uppspretta öfundsýki og óöryggis. Fólk er með fyrrum maka sem vini, samstarfsfélagar af hinu kyninu þykja kommenta óhóflega mikið og þar fram eftir götunum. Tilfinningapotturinn sem samankominn er á þessari sérlegu síðu er einfaldlega sumum ómögulegur burtséð frá hversu mikill tímaþjófur þetta er. Facebook er engu að síður mikið undratæki sem sameinar fólk og hefur jafnvel komið af stað ástar- og vináttusamböndum. En fátt er gallalaust í þessum heimi og því gott að hafa þessi atriði í huga. Ég á tvær unglingssystur sem ég er mjög óróleg yfir hvað þetta varðar. Þá er bara eitt í stöðunni - að tala við þær og benda þeim á skúmaskotin sem leynast þarna inni. Notum netið af skynsemi.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun