Uppruni norrænna manna rakinn bæði til Íberíuskaga og Svartahafs

Forfeður norrænu víkinganna sem byggðu Ísland voru blanda af ólíkum þjóðflokkum, sem fluttust til Skandínavíu eftir lok síðustu ísaldar og áttu rætur á Spáni og Portúgal og á svæðunum í kringum Svartahaf. Þetta sýnir ný rannsókn, undir forystu vísindamanna við Uppsalaháskóla í Svíþjóð, en fjallað var um niðurstöður hennar í fréttum Stöðvar 2. 

Þegar við spyrjum hvaðan Íslendingar komu þá er stutta svarið að stærsti hluti landnámsmanna hafi komið frá vesturströnd Noregs, þótt jafnframt sé almennt viðurkennt meðal fræðimanna að einhver hluti þeirra hafi komið frá Bretlandseyjum. En svo vissir eru menn í Noregi að Ingólfur Arnarson hafi einmitt komið frá Hrífudal í Dalsfirði að þar hafa menn reist styttu til heiðurs þeim sem talinn er fyrsti landnámsmaður Íslands. 

En leit okkar að upprunanum lýkur ekki hjá Ingólfi né öðrum landnámsmönnum. Mörg viljum við líka vita hvaðan þeirra forfeður komu. 

Nú hefur alþjóðlegur hópur vísindamanna birt nýja rannsókn sem veitir áhugaverð svör við þeirri gátu. Rannsóknin byggði á því að greina erfðamengi sjö einstaklinga úr elstu mannvistarleifum sem fundist hafa í Noregi og Svíþjóð en þær elstu eru 9.500 ára gamlar.

Ísaldarjökullinn olli því að Skandvinavía var síðasta svæði meginlands Evrópu sem byggðist en það var fyrst fyrir 12.500 árum sem ísinn tók að hopa frá ströndum Noregs. Þúsund árum síðar komu fyrstu mennirnir á svæðið, en þá lá enn stórt jökulhvel yfir Skandinavíu.

Fyrsta þjóðflutningabylgjan kom frá suðvesturhluta Evrópu, og samanstóð af fólki sem átti rætur á Íberíuskaga á ísaldartíma, þar sem nú eru Spánn og Portúgal, samkvæmt niðurstöðunum. Þúsund árum síðar, fyrir um tíu þúsund árum, kom svo önnur stór bylgja fólks úr austri og fór með ströndinni norður fyrir jökulinn, en þessi hópur átti rætur á svæðunum í kringum Svartahaf eða Úkraínu. 

Þessir tveir ólíku hópar blönduðust og mynduðu grunninn að norrænu þjóðunum. Fólkið sem kom úr suðri hafði blá augu og var hörundsdekkra en nútíma Norðurlandabúar. Fólkið sem kom úr austri var ljósara á húð og með fjölbreyttari augnlit. 

Meðan fæði þeirra sem settust að í Svíþjóð var fjölbreytt var selkjöt uppistaðan í því sem fólkið í Noregi át, selur var áttatíu prósent fæðunnar við ströndina fyrir tíu þúsund árum, að því er fram kemur í rannsókninni. 

En þjóðflutningarnir héldu áfram og á næstu árþúsundum komu margar bylgjur fólks úr austri og segir einn af höfundum vísindagreinarinnar í viðtali á norska ríkisútvarpinu, NRK, að meginniðurstaðan sé sú að Skandinavar séu blandaður hópur. 

Þá er athyglisvert að fram kemur mynstur erfðabreytinga í átt til aðlögunar að skammdegi og kulda. 

Hér má sjá frétt Stöðvar 2: