Lýsti áhyggjum af umræðu um stjórnmál á samfélagsmiðlum

Í fyrstu þjóðhátíðarræðu sinni sem forsætisráðherra, gerði Katrín Jakobsdóttir tæknibreytingar og áhrif þeirra á stjórnmálaumræðuna að sérstöku umræðuefni. Hún varaði við því að umræða á samfélagsmiðlum sem ekki megi spanna meira en 280 stafabil valdi því að dýpri stjórnmálaumræða eigi undir högg að sækja og að þessi þróun ýtti frekar undir sundrandi umræðu í pólitísku umhverfi sem einkennist af því að samvinna og málamiðlanir sem lengi hafi verið undirstaða lýðræðissamfélagsins séu orðin löstur en ekki kostur.

Ekki er fyllilega skýrt hvort forsætisráðherra var að vísa til íslenskra stjórnmála sérstaklega með skýrskotun sinni til breyttra viðhorfa um samvinnu og málamiðlana, en flokkur forsætisráðherra hefur mátt þola mikla gagnrýni vegna ríkisstjórnarsamstarfs með flokkum sem hafa mjög ólíkar áherslur á sviðum skatta- og velferðarmála, umhverfismála og varnarsamstarfs á vettvangi NATO.

„Mér finnst þetta mjög áhugaverðir punktar hjá henni því það er alveg tilefni til að hafa áhyggjur en svo hættir okkur líka til að mála skrattann á vegginn og segja að þetta sé allt að fara til fjandans,“ segir Eva Heiða Önnudóttir, stjórnmálafræðingur, aðspurð um breytingar á stjórnmálaumræðunni með tilkomu samfélagsmiðla og áhrifa tæknibreytinga á þá.

Eva segir að frasar og yfirlýsingar stjórnmálamanna á samfélagasmiðlum hafa sáralítil áhrif á þá sem hafi raunverulegan áhuga á stjórnmálum og fylgist vel með. 

Rannsóknir sýni að áhugi á stjórnmálum hafi haldist frekar svipaður frá því mælingar hófust. Áhrifana kunni hins vegar mest að gæta hjá þeim sem hafi lítinn áhuga og fylgist ekki eins vel með og hinir áhugasömu, enda hafi slíkri orðræðu gjarnan verið beint að þeim hópi. „Það er alvarleg þróun sem ber að hafa áhyggjur af,“ segir Eva.

Eva segir umræðuna um hnignandi stjórnmálaumræðu ekki nýja af nálinni og vísar til þess að fyrir nokkrum áratugum hafi pólitísk umræða einkum í Bandaríkjunum byrjað að þróast út í stutta frasa í ljósvakamiðlum en hún hafi fundið sér nýjan farveg vegna samfélagsmiðla þar sem menn geti, með stuttum yfirlýsingum, náð til miklu fleiri á skemmri tíma en áður.

Þá komi frasaumræðan gjarnan með poppúliskum hreyfingum bæði til hægri og vinstri og nýlegar uppsveiflur slíkra hreyfinga séu ekki einsdæmi heldur falli þær og rísi í bylgjum.

Aðspurð segir Eva að þrátt fyrir þetta séu engin merki um að gæði og dýpt í pólitískri umræðu eigi frekar undir högg að sækja nú en áður, enda hverfi slík umræða ekki þótt hitt bætist við.