Mikilvægt að slysi verði forðað í lagasetningu um greiðslur á uppsagnafresti

Þingmenn þriggja stjórnarandstöðuflokka óttast að óbreytt frumvarp ríkistjórnarinnar um ríkisstuðning á uppsagnafresti launafólks hvetji fyrirtæki til uppsagna. Stjórnaliðar segja að að fyrirtæki þurfi að uppfylla ströng skilyrði til að geta nýtt úrræðið.

Búist er við að aðgerðin kosti ríkissjóð allt að 27 milljarða króna. Tekjur þeirra fyrirtækja sem nýta úrræðið þurfa að hafa dregist saman um 75% á þriggja mánaða tímabili. Þá eru settar margvíslegar skorður í frumvarpinu við úthlutun arðgreiðslna hjá fyrirtækjum sem njóta úrræðisins.   

Oddný Harðardóttir þingmaður Samfylkingarinnar lagði til breytingartillögur við frumvarpið.  Hún lagði til að fyrirtæki mættu ekki vera með tengsl við skattaskjól, um að hámark yrði sett á laun stjórnenda, fyrirtæki þyrftu að vera með áætlun í loftslagsmálum og ef vel gengur myndu fyrirtæki endurgreiða styrkina á ákveðnu tímabili. Þessar tillögur voru felldar í annarri umræðu á Alþingi í dag.

 Líflegar umræður urðu í dag við atkvæðagreiðsluna við aðra umræðu á Alþingi í dag.

Ríkið ætlar að gera starfsmenn fyrirtækja að ríkisstarfsmönnum af því tilskyldu að þeir verði reknir. Svo þeir eru ráðnir aftur þá verða þeir eins og ASÍ benti á ráðnir á lægri kjörum,“ sagði Jón Þór Ólafsson þingmaður Pírata sem hafnaði frumvarpinu í núverandi mynd. 

Logi Már Einarsson formaður Samfylkingarinnar sagðist ekki geta samþykkt frumvarpið eins og það liti út núna. 

„Skilyrði sem eru í þessu lögum eru veikari en í hlutabótaleiðinni. Þau munu ýta og hvetja fyrirtæki til að fara í þveröfuga átt og reka fólk. Við munum ekki geta stutt þetta frumvarp nema það verði samþykktar þær breytingatillögur sem við höfum gert,“ sagði Logi. 

Bryndís Haraldsdóttir þingmaður Sjálfstæðisflokksins sagði um misskilning að ræða. 

Það er talað um það að frumvarpið hvetji fyrirtæki til að segja fólki upp. Er fólki alvara, hefur fólk aldrei komið að atvinnurekstri?  Það segir engin starfsfólki af gamni sínu. Skilyrðin hér eru að það þurfi að hafa verið 75% tekjufall hjá fyrirtækjunum sem njóta úrræðisins. Hvaða fyrirtæki hefur efni á því að halda öllu sínu fólki eftir slíkt tekjutap?“ spurði Bryndís. 

„Guð minn góður,“ voru viðbrögð formanns Samfylkingarinnar við orðum Bryndísar.

„Í fyrsta lagi vil ég að skýrt komi fram að hér hafa margir stýrt fyrirtækjum og það farsællega og kannski betur en almennt þekkist. Við skiljum þarfir atvinnulífsins og hvað það er erfitt að segja upp fólki. Við erum hér að tala um samspil tveggja úrræða eða hlutabótaleiðarinnar og uppsagnarleiðarinnar og viljum að það sama gildi um uppsagnarúrræðið og hlutabótaúrræðið,“ sagði Logi Már.  

Frumvarpið var samþykkt við aðra umræðu og fór því næst til efnahags-og atvinnuveganefndar. Fulltrúar Alþýðusambands Íslands mættu á fund nefndarinnar eftir hádegi í dag. Drífa Snædal forseti ASÍ segir gríðarlega mikilvægt að þegar betur árar verði fyrirtækjum sem nýta uppsagnarúrræði stjórnvalda gert skylt að endurráða starfsfólk.

„Við óttumst ef lögin fara óbreytt í gegn er að fyrirtækin nýti tækifærið til að skerða laun  síns starfsfólks. Hugmyndafræðin með lögunum er að styðja fyrirtæki sem hefði annars farið í þrot. Þannig myndi ríkissjóður greiða laun á uppsagnarfresti til að bjarga þeim verðmætum sem eru í fyrirtækjunum svo þau geti farið aftur í gang þegar hjólin fara að snúast.  Við leggjum ofuráherslu á það að starfsfólk sé þá endurráðið samkvæmt starfsaldri,  starfsfólk verði ráðið á sömu kjörum og áður og fái tækifæri til endurmenntunar á uppsagnafresti. Ég er sæmilega bjartsýn á að þetta takist. Ég hef væntingar á að þingmenn átti sig á því að þarna þarf að afstýra slysi ,“ segir Drífa. 

Þriðja umræða um frumvarpið á eftir að fara fram og atkvæðagreiðsla. Í dag var búist við því að hún færi fram í kvöld en þingfundur dróst fram eftir degi.

Þá fór fram önnur umræða um framlengingu hlutabótaleiðarinnarfrá 1. júní til 1. september í dag og fór Lilja Rafney Magnúsdóttir formaður atvinnuveganefndar yfir þau hertu skilyrði sem koma fram í frumvarpinu.

Ég er þar stödd og fleiri að það þurfa að vera skýrar reglur og viðurlög ef lögin eru brotin eins og kemur fram í frumvarpinu um framlenginguna. Það samsvarar þeim athugasemdum sem Ríkisendurskoðun hefur gert vegna framkvæmdar og nýtingar úrræðisins síðustu mánuði,“ sagði Lilja.   

Önnur umræða um frumvarpið stóð enn yfir rétt fyrir klukkan sjö í kvöld.