Upp­lifði létti á sam­stöðu­mót­mælunum og vonar að þau marki upp­hafið að alls­herjar vakningu

Sigrún Amina Wone upplifði mikinn létti á samstöðumótmælunum á Austurvelli á miðvikudag þar sem hún hlustaði á ræður um kerfisbundið misrétti sem svart fólk sætir. 

Það hafi verið einmanaleg upplifun að alast upp á Íslandi, þar sem flestir eru hvítir, og þurfa ein í hópi hvítra, að fást við kynþáttafordóma.

Sigrún er 23 ára, fædd og uppalin á Íslandi. Hún er úr Breiðholtinu, ættuð frá Akranesi og á hvíta fjölskyldu. 

Sigrún segir að fjölskyldan sín sé lítil en afar náin. Hún býr á Háskólagörðunum og elskar að verja tíma sínum með vinum og fjölskyldu, helst í sundi, og hefur brennandi áhuga á tísku.

Sigrún hefur ítrekað orðið fyrir fordómum fyrir það eitt að vera brún á hörund. Hún segir að fordóma gegn svörtu fólki sé sannarlega að finna á litla Íslandi. Sigrún biðlar til foreldra að fræða börnin sín.

„Hvert einasta svarta barn á Íslandi lendir í því að vera kallað „n-orðinu“ eða að einhver mjög leiðinlegur svertingjabrandari sé sagður. Ekkert barn kann að svara þessu, eitt svart barn í hópi margra hvítra. Enginn veit hvað á að segja. Það er ekki í lagi að nota þetta orð, það bara er ekki í lagi.“

Fordómarnir birtast gjarnan í því að ókunnugt fólk talar fyrst við Sigrúnu á ensku.

„Þetta er svo slæm tilfinning. Þú ert ekki búinn að heyra mig tala, þú veist ekki hver ég er en þú ert strax búinn að ákveða það að ég eigi ekki heima hérna.“

Fordómafullar og særandi setningar hafi alltaf valdið henni mikilli vanlíðan.

„Ég er oft spurð, þegar ég kynnist nýju fólki, hvort ég upplifi rasisma. Og ég svara alltaf já, hundrað prósent. Það gerist. Það er ekki alltaf augljóst. Það er ekki alltaf einhver að öskra á mig „n-orðið eða segja mér að ég megi ekki sitja við hliðina á þeim af því ég er með annan húðlit. Þetta snýst um litlu hlutina og þegar þeir safnast saman verða mjög leiðinlegir. Þetta er áreiti sem enginn á að þurfa að þola.“

Sigrún segir að það hafi verið frekar einmanaleg upplifun að alast upp á Íslandi og upplifa fordóma sem flestir hérlendis kannast ekki við. Einungis tveir strákar voru svartir í hennar árgangi í grunnskóla.

„Þegar ég er í hópi fólks og einhver fer yfir strikið [í kynþáttafordómum] þá er ég oftast ein og ef ég fer að segja eitthvað, þá er oft bara slökkt í mér af því ég er ein á móti öllum,“ segir Sigrún.

Frásögn hennar af kynþáttafordómum og misrétti hér á Íslandi sé oft mætt með tortryggni og útúrsnúningum. Það sé afar særandi þegar fólk geri lítið úr upplifun hennar með því að segja að á Íslandi þrífist engir kynþáttafordómar og að Sigrún sé að túlka setningar og viðmót „vitlaust.“

Það hafi þess vegna verið frelsandi að fylkja liði á samstöðumótmælin á Austurvelli á miðvikudag þar sem fólk kom saman til að vekja athygli á kerfisbundu misrétti, fordómum og ofbeldi sem svart fólk verður fyrir en fyrst og fremst til að heiðra minningu George Floyd, sem var, fyrir allra augum, myrtur af bandarískri lögreglu fyrir rúmri viku vegna grunsemda um að hann hefði framvísað fölsuðum 20 dollara seðli.

„Það féllu tár og ég upplifði tilfinningar sem ég bjóst ekki við að kæmu upp, bara við að hlusta á það sem þau höfðu að segja. Maður er búinn að vera í einhverjum spennugír svo lengi og þarna létti yfir. Þetta er eitthvað sem hefur legið á mér og ég hef lengi pælt í að reyna að fá fólk til að hlusta og gera eitthvað til þess að fólk hlusti á þetta vandamál en á Íslandi segja allir að fordómar séu ekki hérna, þeir séu lengra í burtu og snerti okkur ekki. Mér leið mjög vel eftir þetta [samstöðumótmælin] og var svo þakklát að sjá hversu margir sýndu stuðning, eru tilbúnir að hlusta og gera betur.“