Sér­þjálfa lög­reglu­fólk til að rann­saka staf­rænt ofbeldi

Fram kemur í tilkynningu frá ríkislögreglustjóra eftir fundinn að úrbótatillögurnar hafi komið frá aðgerðateymi gegn ofbeldi sem komið var á fót í maí 2020. Teymið skipuðu félagsmálaráðherra og dómsmálaráðherra en í því sitja Eygló Harðardóttir fyrrverandi félagsmálaráðherra og Sigríður Björk Guðjónsdóttir ríkislögreglustjóri. María Rún Bjarnadóttir lögfræðingur hefur jafnframt verið ráðin til þess að leiða verkefnið á skrifstofu ríkislögreglustjóra. 

„Úrbætur innan lögreglunnar, ákæruvaldsins og dómskerfisins, fræðsla og forvarnir fyrir ólíka aldurshópa og aðstoð við að koma máli fórnarlamba í skýran farveg eru helstu aðgerðirnar sem ráðist verður í,“ segir í tilkynningu. 

Þá verði ráðist í vitundarvakningu um stafrænt ofbeldi þar sem athyglinni verður „sérstaklega beint að gerendum.“ Samstarf verði haft við frjáls félagasamtök, félög og stofnanir um þátttöku í vitundarvakningunni. Þátttaka lögreglu í forvarnarstarfi gegn stafrænu ofbeldi verði einnig aukin og þá hyggst lögreglan starfa nánar en áður með „öllum þeim sem sinna þjónustu við börn.“

„Stafrænt ofbeldi getur birst með margvíslegum hætti, til að mynda með hótunum um dreifingu nektarmynda eða heimildarlausu, rafrænu eftirliti. Helstu upplýsingar um hvað beri að gera þegar einhver verður fyrir stafrænu ofbeldi eru í dag aðgengilegar á vef Neyðarlínunnar, 112.is, en þar verður bætt við fleiri gagnlegum upplýsingum, bæði fyrir þolendur og gerendur,“ segir í tilkynningu.

Þá verði mál sem varða stafrænt, kynferðislegt ofbeldi unnin hraðar en áður. Það sé mat aðgerðateymisins að kærur og dómsmál sem snúi að stafrænu ofbeldi og kynferðislegri friðhelgi hafi oft ekki verið unnin nægilega markvisst innan kerfsins og/eða að rannsókn þeirra hefur tekið of langan tíma. Þetta vill aðgerðarteymið laga með því að:

1.  Þjálfa lögreglufólk sérstaklega til að rannsaka stafræn brot og afla stafrænna gagna. Þannig verður greint hver þörfin er og hvernig lögreglufólk verður stutt með sem bestum hætti til þess að takast á við ört stafrænni veruleika við rannsókn mála.
2. Endurskoða verklag og viðmið um öflun, form og framsetningu stafrænna sönnunargagna. Þá verður samstarf við erlenda samstarfsaðila aukið ásamt því sem tæknilegar lausnir verða nýttar enn frekar til þess að auka bæði gæði og hraða í meðferð mála sem varða stafrænar birtingarmyndir kynferðislegs ofbeldis gegn börnum.
3. Bæta upplýsingamiðlun innan lögreglunnar um stafrænt ofbeldi og kynna fyrir lögreglufólki lagabreytingar sem tekið hafa gildi á síðustu árum til að vernda fólk fyrir því að verða fyrir stafrænu ofbeldi. Þá skal fylgja því eftir að skráningar í upplýsingakerfi lögreglunnar (LÖKE) samræmist nýjum lögum um kynferðislega friðhelgi einstaklinga.

Að lokum leggur aðgerðahópurinn til að auka verulega aðgengi fórnarlamba stafræns ofbeldis að ráðgjöf ýmiss konar sérfræðinga sem geti hjálpað þeim að takast á við afleiðingar ofbeldisins og skilja meðferð þess í kerfinu.