Hryðju­verka­á­rásirnar í Útey og Osló: „Orð þeirra og gerðir eru enn hluti af sam­fé­laginu“

Þetta skrifar Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, í pistli um hryðjuverkaárásirnar í Útey og Osló þann 22. júlí 2011, sem birtist á norska fréttamiðlinum Trønderdebatt í dag.

Hún rifjar upp að í júní 2011 hafi hún eignast sinn þriðja og yngsta dreng en á þeim tíma var hún mennta- og menningarmálaráðherra í ríkisstjórn Íslands. Hún var því í fæðingarorlofi og stödd heima hjá sér þegar fyrstu fréttir af sprengingum í stjórnarráðshverfinu í Osló bárust.

„Ég sat límd við norskar fréttir eftir það enda sem betur fer ekki á hverjum degi sem slíkar fréttir berast frá vina- og frændþjóðum okkar. Fréttirnar áttu síðan eftir að verða miklu skelfilegri,“ skrifar Katrín.

Dagurinn áminning um að skapa kærleiksríkt samfélag

Hún segir kjarnasetningu okkar samfélags vera að hver manneskja sé dýrmæt og að við leggjum mikið á okur til að tryggja að allir fái notið sín.

„Við erum mörg og ólík og styrkur okkar er samheldnin. Í stóráföllum sjáum við vanmátt okkar og leitum ósjálfrátt til hvors annars. Við snertumst, föðmumst, finnum að það veitir okkur styrk. Við erum sterkari saman. Við höfum verið minnt rækilega á að seinustu misserin hvað þetta skiptir miklu máli,“ skrifar Katrín.

„Hvert þeirra sem dó 22. júlí 2011 lagði til þráð í vef samfélagsins og gerði hann þéttari, hlýrri og máttugri. Og orð þeirra og gerðir eru enn hluti af samfélaginu. Snertingin, líf þeirra og ljósið sem þau koma með lifir áfram. Þannig er dagurinn í dag áminning um að vinna stöðugt að því að skapa kærleiksríkt samfélag fjölbreytileika á sama tíma og hann er þungur í sinni.“

„Fjöldamorðin í Útey voru glæpur gegn mennskunni“

Hún segir árásirnar minna okkur á að frjáls, opin og jöfn samfélög eru ekki sjálfgefin og fáist ekki baráttulaust. Allt okkar starf sé stöðug varðstaða um þau gildi sem geri okkur að því sem við erum. Og dagurinn minni okkur líka á tengslin. Að orðið frændþjóð hafi merkingu og innihald. Við séum og verðum fjölskylda.

„Fjöldamorðin í Útey voru glæpur gegn mennskunni. Börn og ungmenni létu lífið í nafni öfgasinnaðrar hægri-þjóðernisstefnu. Börn og ungmenni sem öll voru kraftaverk í augum foreldra sinna. Börn og ungmenni sem voru vitnisburður um fegurð mennskunnar,“ skrifar Katrín.

„Nú þegar við minnumst þessara voðaverka þá skulum við sammælast um að standa vörð um mennskuna. Gleymum aldrei að ekkert dugir gegn slíkum voðaverkum nema samstaða góðra manna um að leyfa þeim ekki að gerast. Það gerum við til að heiðra minningu þeirra sem dóu í Útey en líka til að verja börn og ungmenni dagsins í dag.“

Skorar á stjórnmálaflokka að grípa til aðgerða

Þá hefur Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar, skorað á formenn og forystufólk allra stjórnmálaflokka sem bjóða fram lista í komandi Alþingiskosningum að grípa til allra tiltækra aðgerða til að halda aftur af hatursorðræðu.

„Ég skora á formenn og forystufólk allra stjórnmálaflokka sem bjóða fram lista fyrir Alþingiskosningarnar 25. september að grípa til allra tiltækra aðgerða til að halda aftur af orðræðu og stefnumálum sem kynda undir mismunun og andúð gegn útlendingum og öðrum minnihlutahópum í samfélaginu,“ skrifar Logi í áskoruninni.

„Við setjum tóninn. Það er ábyrgðarhlutur að beita pólitískum málflutningi hvort sem er í ræðu, riti eða á samfélagsmiðlum sem getur ýtt undir ógn og ofbeldi gagnvart minnihlutahópum – o þeim samtökum og einstaklingum sem halda á lofti fána umburðarlyndis, mannúðar og alþjóðahyggju á Íslandi.“