„Áunninn athyglisbrestur er ekki til“ Stefán Árni Pálsson og Þórdís Valsdóttir skrifa 27. október 2022 10:30 Anna Tara hefur rannsakað ADHD meira en flestir hér á landi. Á samfélagsmiðlum á borð við TikTok er að finna fjöldann allan af myndböndum þar sem einkennum ADHD er lýst. Þegar leitað er að myllumerkinu ADHD má sjá að slík myndbönd hafa fengið yfir 16 milljarða áhorfa. Margir samsama sig við slík myndbönd og telja einkennin eiga við um sig. Oft eru talin upp mjög almenn einkenni í myndböndunum sem geta bæði átt við einstaklinga sem eru með ADHD og ekki. Fjallað var um málið í Íslandi í dag á Stöð 2 á þriðjudagskvöldið en þar var rætt við Svanhildi Hólm Valsdóttur og Önnu Töru. Þegar ADHD ber á góma er oft talað um að flest okkar getum verið gleymin og utan við okkur en er áunninn athyglisbrestur til? „Áunninn athyglisbrestur er ekki til,“ segir Anna Tara Andrésdóttir doktorsnemi í heila-, hugarstarfsemi og hegðun við Háskólann í Barcelona. Hún segir einnig að skjánotkun geti ekki valdið athyglisbresti en að einstaklingar með ADHD séu líklegri til að vera með meiri og hraðari skjánotkun til þess að sækja í örvun. Anna Tara segir að vinsæl TikTok myndbönd þar sem einkennum ADHD eru gerð skil geri meira gagn en ógagn og geti hjálpað einstaklingum með ógreint ADHD að átta sig á því hver einkennin eru. „Það á enginn að vera að greina sig sjálfur, þig getur grunað en svo áttu að fara til fagaðila,“ segir hún en bætir þó við að henni þyki fagaðilar hér á landi ekki alltaf hafa nægilega menntun til þess að annast ADHD greiningar. Hún telur aukna umræðu vera af hinu góða en hún segir skilninginn á ADHD ekki nægilegan og að umræðan einkennist af skort á samúð. „Það er alltaf eins og fólk sé að væla yfir engu og fólk skilur ekki hvað ADHD getur verið hamlandi,“ segir hún. Það geti fært fólki aukin lífsgæði að fá meðferð við röskuninni. Mjög dýrt Anna Tara segir að þrátt fyrir aukna vitund um ADHD og aukningu í ADHD greiningum fullorðinna sé þó langt í land. „Heldur betur ef þú vilt hafa minni samfélagslegan kostnað, því það er mjög dýrt að meðhöndla ekki ADHD, og ef þér er annt um vellíðan fólks og börnin þeirra, að þau eigi öll sem best lífsgæði, þá ætti hjálpin að koma strax,“ segir Anna Tara. Hér á landi er ekki til nein tölfræði um hversu margir eru greindir með ADHD heldur einungis tölfræði um það hversu margir taki lyf. Anna Tara gagnrýnir það harðlega að umræðan snúist einungis um lyfjanotkun og kallar eftir tölum um greiningar. „Mér finnst ekki hægt að bera saman lyfjanotkun milli landa ef við erum ekki með tölur um greiningar,“ segir Anna Tara og segir að ef fleiri Íslendingar taki lyf sé það til marks um það að við séum að sinna málaflokknum betur en nágrannalönd okkar. Rætt er við Önnu Töru í innslaginu hér að neðan en viðtalið við hana hefst þegar um sjö mínútur eru liðnar af þættinum. Ísland í dag Mest lesið Kaleo efnir til tónleikaveislu á Þingvöllum í júní Lífið Lætur skemmdaverk á vegglistinni ekki stöðva sig og heldur út Lífið Seldu skuldlaust hótel og fóru að leika sér Lífið Sjötugur Haukur Holm kveður fréttamennskuna Menning Barnsmóðir og dætur Eyjólfs fluttar til Íslands Lífið Raðvændiskaupandi dæmir ekki á Íslandi eftir allt saman Menning Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Lífið Margt að sjá í nýrri stiklu fyrir þættina um Harry Potter Bíó og sjónvarp Þessi smávægilega breyting sem kom jafnvægi á líðan Lífið samstarf Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Lífið Fleiri fréttir Kaleo efnir til tónleikaveislu á Þingvöllum í júní Lætur skemmdaverk á vegglistinni ekki stöðva sig og heldur út Seldu skuldlaust hótel og fóru að leika sér Barnsmóðir og dætur Eyjólfs fluttar til Íslands Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Hvað veistu um… IKEA? Myndaveisla: Þjóðlegir Kvenskælingar dönsuðu og sungu Vann að tveimur verðlaunabókum en fékk ekki boð á hátíðina Kúltúrhjón selja sjarmerandi eign í 101 Rihanna stóð á milli Péturs og þriggja milljóna Lítil prinsessa á leiðinni hjá Sóleyju Smáradóttur Nýjasti spennutryllir Hildar Knúts gerður að kvikmynd Eignaðist fyrstu milljónina fimmtán ára og keypti íbúð átján ára Gunnar Smári lagstur í sjúkrarúm Maríu Lilju Siggi og Alma orðin foreldrar Sassa selur í Skerjafirði Lily Allen orðin að listaverki „Af hverju ertu ekki búinn að hringja í mig?“ Kynusli, ærslagangur og nasistar í kjallaranum Sveppi og Sigurður tignarlegir aftur á bak Einfalt ráð til að venja barn strax af bleyju Þungunarrof megi vera auðvelt val Eitt frumlegasta hús Reykjavíkur á sölu „Heimurinn bara kollvarpaðist“ Tónlistarpar á von á sumarbarni Sjóðheitt listapar selur smart einbýli Skálmöld gæddi sér á hráefni sögulegs „ógeðsdrykkjar“ Annie Mist gaf prinsinum nafn Geislandi gellur í þrumustuði á Edition Sjá meira
Margir samsama sig við slík myndbönd og telja einkennin eiga við um sig. Oft eru talin upp mjög almenn einkenni í myndböndunum sem geta bæði átt við einstaklinga sem eru með ADHD og ekki. Fjallað var um málið í Íslandi í dag á Stöð 2 á þriðjudagskvöldið en þar var rætt við Svanhildi Hólm Valsdóttur og Önnu Töru. Þegar ADHD ber á góma er oft talað um að flest okkar getum verið gleymin og utan við okkur en er áunninn athyglisbrestur til? „Áunninn athyglisbrestur er ekki til,“ segir Anna Tara Andrésdóttir doktorsnemi í heila-, hugarstarfsemi og hegðun við Háskólann í Barcelona. Hún segir einnig að skjánotkun geti ekki valdið athyglisbresti en að einstaklingar með ADHD séu líklegri til að vera með meiri og hraðari skjánotkun til þess að sækja í örvun. Anna Tara segir að vinsæl TikTok myndbönd þar sem einkennum ADHD eru gerð skil geri meira gagn en ógagn og geti hjálpað einstaklingum með ógreint ADHD að átta sig á því hver einkennin eru. „Það á enginn að vera að greina sig sjálfur, þig getur grunað en svo áttu að fara til fagaðila,“ segir hún en bætir þó við að henni þyki fagaðilar hér á landi ekki alltaf hafa nægilega menntun til þess að annast ADHD greiningar. Hún telur aukna umræðu vera af hinu góða en hún segir skilninginn á ADHD ekki nægilegan og að umræðan einkennist af skort á samúð. „Það er alltaf eins og fólk sé að væla yfir engu og fólk skilur ekki hvað ADHD getur verið hamlandi,“ segir hún. Það geti fært fólki aukin lífsgæði að fá meðferð við röskuninni. Mjög dýrt Anna Tara segir að þrátt fyrir aukna vitund um ADHD og aukningu í ADHD greiningum fullorðinna sé þó langt í land. „Heldur betur ef þú vilt hafa minni samfélagslegan kostnað, því það er mjög dýrt að meðhöndla ekki ADHD, og ef þér er annt um vellíðan fólks og börnin þeirra, að þau eigi öll sem best lífsgæði, þá ætti hjálpin að koma strax,“ segir Anna Tara. Hér á landi er ekki til nein tölfræði um hversu margir eru greindir með ADHD heldur einungis tölfræði um það hversu margir taki lyf. Anna Tara gagnrýnir það harðlega að umræðan snúist einungis um lyfjanotkun og kallar eftir tölum um greiningar. „Mér finnst ekki hægt að bera saman lyfjanotkun milli landa ef við erum ekki með tölur um greiningar,“ segir Anna Tara og segir að ef fleiri Íslendingar taki lyf sé það til marks um það að við séum að sinna málaflokknum betur en nágrannalönd okkar. Rætt er við Önnu Töru í innslaginu hér að neðan en viðtalið við hana hefst þegar um sjö mínútur eru liðnar af þættinum.
Ísland í dag Mest lesið Kaleo efnir til tónleikaveislu á Þingvöllum í júní Lífið Lætur skemmdaverk á vegglistinni ekki stöðva sig og heldur út Lífið Seldu skuldlaust hótel og fóru að leika sér Lífið Sjötugur Haukur Holm kveður fréttamennskuna Menning Barnsmóðir og dætur Eyjólfs fluttar til Íslands Lífið Raðvændiskaupandi dæmir ekki á Íslandi eftir allt saman Menning Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Lífið Margt að sjá í nýrri stiklu fyrir þættina um Harry Potter Bíó og sjónvarp Þessi smávægilega breyting sem kom jafnvægi á líðan Lífið samstarf Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Lífið Fleiri fréttir Kaleo efnir til tónleikaveislu á Þingvöllum í júní Lætur skemmdaverk á vegglistinni ekki stöðva sig og heldur út Seldu skuldlaust hótel og fóru að leika sér Barnsmóðir og dætur Eyjólfs fluttar til Íslands Ólína löðrunguð þrisvar á sviðinu Sjálfskipaður Yoda okkar Íslendinga hefur rangt fyrir sér Hvað veistu um… IKEA? Myndaveisla: Þjóðlegir Kvenskælingar dönsuðu og sungu Vann að tveimur verðlaunabókum en fékk ekki boð á hátíðina Kúltúrhjón selja sjarmerandi eign í 101 Rihanna stóð á milli Péturs og þriggja milljóna Lítil prinsessa á leiðinni hjá Sóleyju Smáradóttur Nýjasti spennutryllir Hildar Knúts gerður að kvikmynd Eignaðist fyrstu milljónina fimmtán ára og keypti íbúð átján ára Gunnar Smári lagstur í sjúkrarúm Maríu Lilju Siggi og Alma orðin foreldrar Sassa selur í Skerjafirði Lily Allen orðin að listaverki „Af hverju ertu ekki búinn að hringja í mig?“ Kynusli, ærslagangur og nasistar í kjallaranum Sveppi og Sigurður tignarlegir aftur á bak Einfalt ráð til að venja barn strax af bleyju Þungunarrof megi vera auðvelt val Eitt frumlegasta hús Reykjavíkur á sölu „Heimurinn bara kollvarpaðist“ Tónlistarpar á von á sumarbarni Sjóðheitt listapar selur smart einbýli Skálmöld gæddi sér á hráefni sögulegs „ógeðsdrykkjar“ Annie Mist gaf prinsinum nafn Geislandi gellur í þrumustuði á Edition Sjá meira