Þorsteinn segir íslenskt samfélag ekki rotið, ömurlegt og spillt

Þetta sagði hann í afar hressilegu Pallborði Vísis sem var á dagskrá nú síðdegis. Finna má þáttinn í heild sinni hér neðar. Þátttakendur í viðræðunum voru Þorsteinn Víglundsson, fyrrverandi félags- og vinnumarkaðsráðherra og fyrrverandi framkvæmdastjóri SA og Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar og Ragnar Þór.

Umræðuefnið var víðfeðmt, staða efnahagsmála, háir vextir og viðvarandi mikil verðbólga; efnahagslífið í heild sinni. Víða var komið við sögu hjá þeim þremur en í lokin var Ragnar Þór spurður út í komandi kjarasamninga í haust. 

Seðlabankastjóri hefur höfðað til aðila vinnumarkaðar að þeir sýni ábyrgð. Hann er þá að vísa til þess að of miklar launahækkanir muni vera olía á eld verðbólgunnar. Þorsteinn Víglundsson hafði tekið undir það og bent á að launahækkanir hafi hér verið miklar. 

En innan verkalýðshreyfingarinnar eru menn hins vegar herskáir og segja verðbólguna þegar hafa étið upp allan ávinning af síðustu samningum og vel það. Þannig virðist vera komin upp alger pattstaða. Raddir hafa heyrst að vegna ástandsins sé ef til vill skást að gera annan skammtímasamning eins og gerður var í vor.

Allt traust milli aðila horfið

Ragnar Þór sló það hins vegar út af borðinu, sagði það ekki koma til greina að gera annan skammtímasamning. Hann sagði að það yrði að koma til viðhorfsbreyting hjá atvinnurekendum og stjórnvöldum. Það þyrfti áætlanir um langtíma uppbyggingu á húsnæðismarkaði. Ragnar Þór sagði að öfugt við stöðuna á öðrum Norðurlöndum þá væri allt traust fokið út í veður og vind.

„Það er engin samfélagsábyrgð fyrirtækjanna, bankakerfið fitnar og fitnar, meiri hagnaður í fjármálafyrirtækjunum en útflutnings- og innflutningsfyrirtækjum, rótgróin spilling sem maður upplifir svo sterkt. Nei, ég er ekki bjartsýnn á að það náist samkomulag,“ sagði Ragnar. Og taldi að á samningunum hlytu að vera miklir fyrirvarar, uppsagnarákvæði sem snéru að verðbólgu og vöxtum.

„Við munum aldrei skrifa undir samning nema vera með öll þessi atriði á tæru. Það er bara kallað eftir ábyrgð frá okkur en það er engum öðrum sem dettur í hug að sýna samfélaglega ábyrgð. þetta verður heljarinnar verkefni.“

Þorsteinn, sem hafði tekið að sér að vera sá bjartsýni við borðið og verja ríkisstjórnina, gat ekki setið undir þessu og sagði: 

„Ég veit ekki í hvaða samfélagi Ragnar býr, ég er nefnilega stoltur af þessu samfélagi. Magnað hverju þetta litla samfélag hefur áorkað á sinni stuttu sögu. Að það sé ömurlegt, rotið og spillt, þetta er bara eitthvað hugarfóstur Ragnars.“

Launahækkanir þingmanna eins og blaut tuska framan í landsmenn

Áður í þættinum höfðu ríflegar launahækkanir þingmanna, ráðherra og embættismanna komið til tals en margir telja það olíu á eldinn. Björn Leví Gunnarsson þingmaður Pírata spurði Katrínu Jakobsdóttur forsætisráðherra út í það atriði í fyrirspurnartíma á Alþingi fyrr í dag hvort það stæði ekki til að grípa til einhverra aðgerða þeirra vegna? Það gæti ekki verið tilgangur laganna að þýða krónutöluhækkanir yfir í einhvers konar prósentureikning með þeim afleiðingum að þingmenn og ráðherrar fengju miklu meiri krónutöluhækkanir. 

Og Inga Sæland formaður Flokks fólksins hefur krafist þess fyrir hönd síns flokks að „öllum launahækkunum æðstu embættismanna verði frestað á meðan okurvextir og óðaverðbólga fara um samfélagið sem eldur um akur og á meðan verkföll og kjaradeilur eru á borðinu. Það er síðasta sort að stjórnvöld stigi fram með slíku fordæmi gagnvart samfélagi í sárum. Þetta er blaut tuska í andlit þjóðarinnar.“ 

Og fleiri hafa fordæmt launahækkanirnar.

Taka sér væna sneið af kökunni og vísa ábyrgðinni yfir á aðra

Kristrún sagði um þetta í Pallborðinu að andi laganna væri sá að þessi hópur yrði ekki leiðandi í kjaraþróun. Hún taldi að það hlyti að vera hægt að breyta þessu til skamms tíma. Vandamálið væri hins vegar það að fyrir því væri ekki meirihluti á þinginu.

„Þetta er ekki við hæfi við þessar kringumstæður. Og það er ekki hægt að fara í gegnum þessa möntru og hlusta æðsta mann peningstefnunnar um að halda beri hækkunum í skefjum og en virða svo sjálfur ekki normið,“ sagði Kristrún og var þar að vísa til Ásgeirs Jónssonar Seðlabankastjóra.

Ragnar Þór sagðist fagna því ef aðrar stéttir næðu góðum samningum, það gæfi þá tóninn fyrir þau í verkalýðshreyfingunni. „En óneitanlega er það athyglisvert að þeir sem hafa predikað hvað hæst um ábyrgð verkalýðshreyfingarnar taka sér svo margfalt meira en það sem þeir telja hæfilegt fyrir verkalýðshreyfinguna. Æðstu ráðamenn þjóðarinnar eru tilbúnir að skammta sér það meðan ábyrgðinni er varpað yfir á aðra hópa.“