Þurfi að líta ofar í tekjustigann í næstu kjara­samningum

Jón Ólafur segir hættuna núna að klemmast á milli Evrópusambandsins og Bandaríkjanna í tollastríðinu en SA reyni að miðla sínum skilaboðum til stjórnvalda. Samtökin hafi miklar áhyggjur af framvindunni. Það sé erfitt að spá fyrir um framvindu mála en það sé jákvætt að það sé komið á 90 daga vopnahlé á milli Bandaríkjanna og Kína.

„Við erum að greina þessa stöðu og tryggja að íslensk fyrirtæki haldi velli.“

Jón Ólafur segir laun hafa hækkað á Íslandi undanfarið umfram það svigrúm sem raunverulega sé til staðar. Þau meti svigrúmið sé sirka verðbólgumarkið plús framleiðsluaukning sem geti verið 1,5 prósent . Það sé samanlagt um fjögur prósent.

Skipti máli að hafa fyrirsjáanleika

„Í síðustu samningum, stöðugleiksamningum, tókst okkur að semja á þessum nótum til langs tíma, til fjögurra ára, og það skiptir miklu máli þannig að atvinnulífið og fólkið í landinu hafi einhvern fyrirsjáanleika og viti hvað taki við.

Hann segir SA taka tillit til verðbólgu og vaxta. Vextir séu of háir og farnir að hamla fjárfestingum. Það sé fjárfestingaþörf og vilji en vextirnir séu of háir. Næsta stýrivaxtaákvörðun Seðlabankans er á fimmtudag. Því hefur verið spáð að bankinn haldi stýrivöxtum óbreyttum og haldi lækkunarferlinu áfram í haust.

Jón Ólafur segir bankann horfa á stöðuna eins og hún er. Einkaneyslan hafi verið mikil og það séu vangaveltur um það hvers vegna það sé. Már Mixa hafi til dæmis sagt á Sprengisandi í gær að þegar fólk komist ekki inn á húsnæðismarkað, eins og margir gera ekki vegna krafna Seðlabankans um hámarks greiðslubyrði, eyði þau peningunum frekar í eitthvað annað. Jón Ólafur segist ekki vita hvort eitthvað sannleiksgildi sé í þessu en háir vextir hafi þau áhrif að fyrirtæki fari ekki í nauðsynlegar framkvæmdir til að styrkja sína stöðu.

Litið ofar í tekjustigann

Jón Ólafur telur okkur á réttri leið til að tryggja að landsmenn geti allir náð endum saman. Síðustu kjarasamningar hafi sérstaklega miðað við að hækka laun þeirra lægst launuðu en nú þurfi mögulega að horfa til þeirra sem eru aðeins ofar í tekjustiganum. Það þurfi að vera hvöt fyrir því að til dæmis fara í nám.

Eitt og hálft ár eru frá því að síðustu kjarasamningar voru gerðir og því styttist í þá næstu. Jón Ólafur segir mikilvægt að aðilar vinnumarkaðarins hefji samtalið. Ísland sé dýrt land en laun séu líka há. Það þurfi langtímahugsun og stöðugleika.

Hann segir samtökin ekki hafa tekið afstöðu gagnvart inngöngu í Evrópusambandið eða gjaldmiðlinum okkar.