Ástir, losti, fíkn og svik – dauði Marilyn Monroe

Jakob Bjarnar skrifar 26. maí 2025 10:07

Marilyn Monroe kunni þá kúnst að stilla sér upp fyrir ljósmyndara. Hér í Palm Springs í Kaliforníu 1954. Hún lést á dularfullan hátt 1962 en væri 99 ára gömul hefði hún lifað. Baron/Hulton Archive/Getty Images

Var Marilyn Monroe, þessi frægasta kvikmyndastjarna heims, myrt? Myrti mafían Marilyn Monre? Eða stóðu Kennedy-bræður kannski að andláti hennar? CIA? Flókið net samsæriskenninga er um dularfullan dauða Marilyn. Mafían, CIA, Kennedy-bræður, ástir, losti, fíkn og svik fléttast saman í víðfeðman sagnavef.

Var dauði Marilyn Monroe einfaldlega harmleikur brotinnar konu – eða komu valdamiklir karlar að andláti hennar? Í nýjasta þætti Skuggavaldsins leiða prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir hlustendur í gegnum þrálátar samsæriskenningar sem hafa umvafið dauða hennar í rúm sextíu ár.

Flakkaði á milli fósturheimila

Marilyn, sem fæddist sem Norma Jeane Mortenson þann 1. júní 1926, væri 99 ára í dag. Æska hennar var stormasöm og mörkuð stórum áföllum. Hún þekkti aldrei pabba sinn og móðir hennar glímdi við alvarleg geðræn veikindi. Norma litla flakkaði á milli ellefu fósturheimila og munaðarleysingjahæla og var oftar en einu sinni beitt ofbeldi af þeim sem áttu að gæta hennar. Hún giftist fyrst aðeins sextán ára gömul til að komast í eitthvað skjól.

Ein þekktasta mynd sem tekin var af Marilyn en þarna er hún ásamt Tom Ewell við tökur á myndinni The Seven Year Itch.

Síðar varð hún ein skærasta kvikmyndastjarna heims, táknmynd kynþokka og frægðar. Táknmynd sem heldur áfram að höfða til fólks sem fæddist löngu eftir andlát hennar. Frægðin kom ekki af sjálfu sér, Marilyn ætlaði sér langt og gerði það sem ofur karllæg draumaverksmiðja Hollywood krafðist af ungum kvenstjörnum þess tíma. Síðar varð það Marilyn að keppikefli að hafa stjórn á eigin frama og ímynd. Hún varð til dæmis fyrsta konan í Hollywood til þess að stofna eigin framleiðslufyrirtæki.

Frægð, fegurð og fíkn

En Marilyn var líka viðkvæm sál sem barðist við andlega vanlíðan og fíkn. Hún lést aðfaranótt 5. ágúst 1962, aðeins 36 ára gömul. Opinbera skýringin var „líklegt sjálfsvíg“ vegna banvæns skammts svefnlyfja. En um leið og ljósið slokknaði í glitrandi heimi hennar kviknaði logi grunsemda eins og glóandi aska undir fölri yfirborðsskán.

Sagan sem hefur spunnist um síðustu stundir hennar er vefur ofinn úr frægð, fegurð, fíkn, kynlífi og valdatengslum – ógnvænlegt samtvinnaður þræðingur sem sumir telja fela meira en opinber skýring segir. Þegar kona sem var kölluð fallegasta kona heims – sem laðaði að sér valdamenn eins og sírena dregur sjómenn í djúpið – deyr í blóma lífsins, verður nánast óhjákvæmilegt að til verði vangaveltur, sögusagnir og að endingu samsæriskenningar.

Grunsemdir beinast meðal annars að mafíunni, Kennedy-bræðrum, CIA, kvikmyndaverinu sem hún vann fyrir og læknum hennar sjálfrar.

Skuggavaldið tekst á við þessar kenningar í þætti sem nú er aðgengilegur í öllum helstu hlaðvarpsveitum.

Skuggavaldið Hlaðvörp Einu sinni var... Bíó og sjónvarp Bandaríkin