Hin yndislega aðlögun Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar 30. ágúst 2025 15:03 Kona kom í heimsókn og menn fóru gjörsamlega á límingunum! Uppnámið varð slíkt að annað eins hafði ekki sést í áraraðir, einhver stjórnmálaleiðtogi gekk svo langt að segja á samfélagsmiðlum að sér hafi orðið flökurt. Vonandi er honum batnaður flökurleikinn. Konan er Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins og þeir sem fóru á límingunum eru andstæðingar þess að Íslendingar fái að taka afstöðu til þess hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum Íslands og ESB. Um leið eru þessir aðilar auðvitað mótfallnir fullri aðild Íslands að ESB, en eins og margir vita er Ísland með einskonar aukaaðild að ESB í gegnum samninginn um hið evrópska efnahagssvæði, sem tók gildi árið 1995. Það er mesta aðlögun sem um getur á Íslandi að evrópskum lögum og reglum og sennilega eitt það besta sem gerðist fyrir Ísland á síðustu öld. Já, þetta er eitt mesta lukkuskref sem þjóðin hefur tekið. Í skjóli samningsins hafa íslensk sveitarfélög, atvinnulíf og hugvit meðal annars fengið styrki upp á milljarða króna, meðal annars til rannsókna, þróunar og fleiri hluta. Ég leyfi mér að fullyrða að án EES hefði þessi mynd verið allt öðruvísi. Að ekki sé talað um markaðsaðganginn að Innri markaði ESB. En þú lesandi góður tókst kannski eftir því að ég nefndi hér á undan eitt skelfilegasta orð sem til er í íslenskri tungu: AÐLÖGUN! Ljótari og verri en Grýla og Leppalúði Hér er auðvitað komið eitt mesta skammaryrðið sem um getur í munni andstæðinga ESB. Þeir eru duglegir við að finna upp allskonar frasa til upphrópana þegar kemur að ESB. Ætli þeir að vera virkilega vondir og neikvæðir gagnvart ESB, þá hrópa þeir orðið AÐLÖGUN út um allar jarðir, já, rétt eins og þeim sé borgað fyrir það. Það er svo skelfilegt fyrir Ísland og Íslendinga að aðlagast Evrópu, já, bara alveg hræðileg. Ef orðið AÐLÖGUN væri manneskja væri sú að öllum líkindum bæði skelfilegri og ljótari en Grýla og Leppalúði samanlagt. Og grimmari en Jólakötturinn! Þessi manneskja; ,,Frú AÐLÖGUN“ myndi sennilegast gleypa okkur með húð og hári, kjamsa á okkur eins og enginn væri morgundagurinn. Hún kemur jú frá hinum hræðilega stað, Brussel í Belgíu. En að öllu gamni slepptu þá leyfi ég mér að fullyrða það hér í þessari grein að AÐLÖGUN Íslands að Evrópu, sé það besta sem komið hefur fyrir landið, bæði almenning, stjórnsýslu og atvinnulíf. Allt frá því að við gengum í EFTA, Fríverslunarsamtök Evrópu árið 1970 og svo EES, með öllu því sem þeim samningi fylgdi. ,,ESB-nojan“ Andstæðingar aðildar setja á fóninn gömlu, rispuðu plöturnar og gamla ,,ESB-nojan“ er þarna líka, þ.e.a.s að ESB muni ræna og rupla öllu af Íslendingum, hirða alla orkuna, fullveldið og tæma fiskimiðin, svo dæmi séu tekin. Ekkert af þessu mun gerast við aðild, enda grunnhugmynd ESB ekki að ræna auðlindum af aðildarríkjunum. Það er hins vegar grunnhugmynd ESB að stuðla að aukinni verslun og viðskiptum, ESB er nefnilega ,,bissnessbandalag“ að stórum hluta. Það er nokkuð sem nánast algerlega virðist fara framhjá forsvarsmönnum fyrirtækjareksturs á Íslandi, sem og sú staðreynd að verslun, viðskipti og erlendar fjárfestingar munu að öllum líkindum aukast markvert við aðild. Forsvarsmenn fyrirtækja hér á landi eru mjög þögulir yfir þeim möguleikum sem full aðild myndi fela í sér, sem er mjög merkileg staðreynd. Enginn vill EES burt Þeir sem vilja kynna sér kosti EES geta farið á netið og gert það þar, en staðan er einfaldlega þannig á Íslandi að enginn vill segja EES upp. Meira að segja helstu framámenn Sjálfstæðisflokksins hafa dásamað þennan samning. Hann snýst í meginatriðum um það sem kallast fjórfrelsi. Það hefur komið okkur alveg rosalega vel. Ég ætla ekki að hafa þetta mikið lengra um hina ,,skelfilegu AÐLÖGUN“ en vil bara hér í lokin að nefna tvö dæmi um aðlögun: 1) Neytendalög á Íslandi voru ekki til fyrr en þau komu frá Evrópu. Íslenskum stjórnmálamönnum hafði ekki dottið slík lög í hug. 2) Í nýlegu eintaki af helsta frjálshyggjupésa landsins, Viðskiptablaðinu, er sagt frá nýjum reglum frá hinum hræðilega stað Brussel, um bankastarfsemi. Þau munu líklega bæta stöðu bankanna um milljarða á milljarða ofan, og höfðu bankarnir okkar það þó gott fyrir. Við viljum að sjálfsögðu að elsku bankarnir okkar hafi það sem allra best. ,,Feitir bankar“ eru góðir bankar (að minnsta kosti fyrir hluthafana). Fleiri dæmi mætti nefna, t.d. á sviði umhverfis og orkumála. Ólög Alþingis Á móti kemur svo alíslensk löggjöf, til dæmis breytingar á búvörulögum í fyrra, þar sem lögbrot voru í raun leidd í lög - þess efnis að kjötvinnslustöðvar þurfi ekki að fara eftir samkeppnislögum og að samráð á markaði sé löglegt. Nokkuð sem stór dómsmál hafa snúist um á undanförnum árum. Þetta eru lög sem beinlínis eru gegn hagsmunum neytenda hér á landi. Að minnsta kosti er ekkert á skrifandi stundu sem bendir til annars. Þessi lög eru það sem kalla má ,,ólög“ og svona lög myndu hreinlega aldrei koma frá Evrópu, því ESB traðkar ekki á neytendum. En málið er þetta: Við þurfum einfaldlega meira af yndislegri Evrópuaðlögun, hún hefur gefist okkur afar vel. Svo er það bara eðlilegasti hluti í heimi að landinn fái að segja af eða á um það hvort aðildarviðræðum verði haldið áfram og málinu kannski lokið með kosningu um aðildarsamning? Hvernig væri nú það? Í janúar á þessu ári koma fram í könnun frá Maskínu að næstum 60% aðspurðra væru hlynnt atkvæðagreiðslu um framhald viðræðna. Segjum sem svo að það yrðu raunin, samningur kæmi og við myndum greiða atkvæði um hann, af eða á. Eftir það gætum við þá bara hætt að tuða um ESB, en haldið áfram að tuða um kvótakerfið, rammaáætlun, vindmyllur, laxeldi og fleira skemmtilegt. Nöldur er jú ein af þjóðaríþróttum okkar, við einfaldlega elskum að nöldra áratugum saman um sömu hlutina, út og suður. Málþóf er æðsta formið, sem jú sást vel á síðasta þingi. Höfundur er stjórnmálafræðingur og einlægur Evrópusinni - og skammast sín ekkert fyrir það. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Hólmsteinn Ársælsson Evrópusambandið Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Sjá meira
Kona kom í heimsókn og menn fóru gjörsamlega á límingunum! Uppnámið varð slíkt að annað eins hafði ekki sést í áraraðir, einhver stjórnmálaleiðtogi gekk svo langt að segja á samfélagsmiðlum að sér hafi orðið flökurt. Vonandi er honum batnaður flökurleikinn. Konan er Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins og þeir sem fóru á límingunum eru andstæðingar þess að Íslendingar fái að taka afstöðu til þess hvort halda eigi áfram aðildarviðræðum Íslands og ESB. Um leið eru þessir aðilar auðvitað mótfallnir fullri aðild Íslands að ESB, en eins og margir vita er Ísland með einskonar aukaaðild að ESB í gegnum samninginn um hið evrópska efnahagssvæði, sem tók gildi árið 1995. Það er mesta aðlögun sem um getur á Íslandi að evrópskum lögum og reglum og sennilega eitt það besta sem gerðist fyrir Ísland á síðustu öld. Já, þetta er eitt mesta lukkuskref sem þjóðin hefur tekið. Í skjóli samningsins hafa íslensk sveitarfélög, atvinnulíf og hugvit meðal annars fengið styrki upp á milljarða króna, meðal annars til rannsókna, þróunar og fleiri hluta. Ég leyfi mér að fullyrða að án EES hefði þessi mynd verið allt öðruvísi. Að ekki sé talað um markaðsaðganginn að Innri markaði ESB. En þú lesandi góður tókst kannski eftir því að ég nefndi hér á undan eitt skelfilegasta orð sem til er í íslenskri tungu: AÐLÖGUN! Ljótari og verri en Grýla og Leppalúði Hér er auðvitað komið eitt mesta skammaryrðið sem um getur í munni andstæðinga ESB. Þeir eru duglegir við að finna upp allskonar frasa til upphrópana þegar kemur að ESB. Ætli þeir að vera virkilega vondir og neikvæðir gagnvart ESB, þá hrópa þeir orðið AÐLÖGUN út um allar jarðir, já, rétt eins og þeim sé borgað fyrir það. Það er svo skelfilegt fyrir Ísland og Íslendinga að aðlagast Evrópu, já, bara alveg hræðileg. Ef orðið AÐLÖGUN væri manneskja væri sú að öllum líkindum bæði skelfilegri og ljótari en Grýla og Leppalúði samanlagt. Og grimmari en Jólakötturinn! Þessi manneskja; ,,Frú AÐLÖGUN“ myndi sennilegast gleypa okkur með húð og hári, kjamsa á okkur eins og enginn væri morgundagurinn. Hún kemur jú frá hinum hræðilega stað, Brussel í Belgíu. En að öllu gamni slepptu þá leyfi ég mér að fullyrða það hér í þessari grein að AÐLÖGUN Íslands að Evrópu, sé það besta sem komið hefur fyrir landið, bæði almenning, stjórnsýslu og atvinnulíf. Allt frá því að við gengum í EFTA, Fríverslunarsamtök Evrópu árið 1970 og svo EES, með öllu því sem þeim samningi fylgdi. ,,ESB-nojan“ Andstæðingar aðildar setja á fóninn gömlu, rispuðu plöturnar og gamla ,,ESB-nojan“ er þarna líka, þ.e.a.s að ESB muni ræna og rupla öllu af Íslendingum, hirða alla orkuna, fullveldið og tæma fiskimiðin, svo dæmi séu tekin. Ekkert af þessu mun gerast við aðild, enda grunnhugmynd ESB ekki að ræna auðlindum af aðildarríkjunum. Það er hins vegar grunnhugmynd ESB að stuðla að aukinni verslun og viðskiptum, ESB er nefnilega ,,bissnessbandalag“ að stórum hluta. Það er nokkuð sem nánast algerlega virðist fara framhjá forsvarsmönnum fyrirtækjareksturs á Íslandi, sem og sú staðreynd að verslun, viðskipti og erlendar fjárfestingar munu að öllum líkindum aukast markvert við aðild. Forsvarsmenn fyrirtækja hér á landi eru mjög þögulir yfir þeim möguleikum sem full aðild myndi fela í sér, sem er mjög merkileg staðreynd. Enginn vill EES burt Þeir sem vilja kynna sér kosti EES geta farið á netið og gert það þar, en staðan er einfaldlega þannig á Íslandi að enginn vill segja EES upp. Meira að segja helstu framámenn Sjálfstæðisflokksins hafa dásamað þennan samning. Hann snýst í meginatriðum um það sem kallast fjórfrelsi. Það hefur komið okkur alveg rosalega vel. Ég ætla ekki að hafa þetta mikið lengra um hina ,,skelfilegu AÐLÖGUN“ en vil bara hér í lokin að nefna tvö dæmi um aðlögun: 1) Neytendalög á Íslandi voru ekki til fyrr en þau komu frá Evrópu. Íslenskum stjórnmálamönnum hafði ekki dottið slík lög í hug. 2) Í nýlegu eintaki af helsta frjálshyggjupésa landsins, Viðskiptablaðinu, er sagt frá nýjum reglum frá hinum hræðilega stað Brussel, um bankastarfsemi. Þau munu líklega bæta stöðu bankanna um milljarða á milljarða ofan, og höfðu bankarnir okkar það þó gott fyrir. Við viljum að sjálfsögðu að elsku bankarnir okkar hafi það sem allra best. ,,Feitir bankar“ eru góðir bankar (að minnsta kosti fyrir hluthafana). Fleiri dæmi mætti nefna, t.d. á sviði umhverfis og orkumála. Ólög Alþingis Á móti kemur svo alíslensk löggjöf, til dæmis breytingar á búvörulögum í fyrra, þar sem lögbrot voru í raun leidd í lög - þess efnis að kjötvinnslustöðvar þurfi ekki að fara eftir samkeppnislögum og að samráð á markaði sé löglegt. Nokkuð sem stór dómsmál hafa snúist um á undanförnum árum. Þetta eru lög sem beinlínis eru gegn hagsmunum neytenda hér á landi. Að minnsta kosti er ekkert á skrifandi stundu sem bendir til annars. Þessi lög eru það sem kalla má ,,ólög“ og svona lög myndu hreinlega aldrei koma frá Evrópu, því ESB traðkar ekki á neytendum. En málið er þetta: Við þurfum einfaldlega meira af yndislegri Evrópuaðlögun, hún hefur gefist okkur afar vel. Svo er það bara eðlilegasti hluti í heimi að landinn fái að segja af eða á um það hvort aðildarviðræðum verði haldið áfram og málinu kannski lokið með kosningu um aðildarsamning? Hvernig væri nú það? Í janúar á þessu ári koma fram í könnun frá Maskínu að næstum 60% aðspurðra væru hlynnt atkvæðagreiðslu um framhald viðræðna. Segjum sem svo að það yrðu raunin, samningur kæmi og við myndum greiða atkvæði um hann, af eða á. Eftir það gætum við þá bara hætt að tuða um ESB, en haldið áfram að tuða um kvótakerfið, rammaáætlun, vindmyllur, laxeldi og fleira skemmtilegt. Nöldur er jú ein af þjóðaríþróttum okkar, við einfaldlega elskum að nöldra áratugum saman um sömu hlutina, út og suður. Málþóf er æðsta formið, sem jú sást vel á síðasta þingi. Höfundur er stjórnmálafræðingur og einlægur Evrópusinni - og skammast sín ekkert fyrir það.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar