Snorri, þú færð ekki að segja „Great Replacement“ og þykjast saklaus Ian McDonald skrifar 12. nóvember 2025 18:30 Takk Snorri Másson, þingmaður og varaformaður Miðflokksins. Fyrst og fremst fyrir að viðurkenna að ég sé til (ég er smjaðraður) og í öðru lagi fyrir að opinbera þig sem white nationalist. Það auðveldar hlutina. Þegar Snorri segir eitthvað eins og „hin great replacement theory er ekki bara kenning,“ þá fær hann ekki að láta eins og hann sé að segja eitthvað hlutlaust. Hann fær ekki að fela sig á bak við orðaleiki eða sakleysislegt þykjustuleikrit. Þetta hugtak er sjálft hjartað í nútíma hvítri þjóðernishyggju. Það er fáni þeirra sem hafa myrt og réttlætt ofbeldi í nafni rasískrar samsæriskenningar. Þú getur ekki endurtekið þetta hugtak með samþykki og síðan neitað að tilheyra þeirri hugmyndafræði sem fylgir því. Svokölluð „Great Replacement“ kom ekki úr lausu lofti. Hún var búin til af öfgahægrisinnuðum hugmyndafræðingum sem héldu því fram að hvítir Evrópubúar væru markvisst skiptir út fyrir innflytjendur. Þetta er ekki lýðfræðileg athugun; þetta er samsærisáróður. Og um leið og þú segir að þetta sé raunverulegt, þá ertu kominn á sömu hugmyndaleið og hvítir þjóðernissinnar sem hafa framið fjöldamorð út um allan heim. Brenton Tarrant nefndi stefnuskrá sína The Great Replacement áður en hann myrti 51 múslima í Christchurch. Skotárásarmaðurinn í El Paso notaði sömu rök þegar hann drap 23 manns í Walmart, með bulli um innrás. Skotárásarmaðurinn Payton Gendron í Buffalo vitnaði beint í sömu orðræðu þegar hann réðst á svarta verslunargesti. Ef þú vilt taka dæmi nær heimilinu, þá endurspegla orð Anders Breivik mjög vel orð Snorra og við vitum öll hvað gerðist þar. Þetta er ekkert leyndarmál, þetta er söguleg staðreynd. Ef Snorri heldur að hann geti endurtekið sömu hugmyndafræði en samt haldið því fram að hann sé ekki hvítur þjóðernissinni, þá er hann annaðhvort að blekkja sjálfan sig eða reyna að blekkja aðra. Þú getur ekki vitnað í kjarnakenningu ofbeldisfullrar rasískrar hreyfingar og síðan þóst hneykslaður þegar fólk bendir á tengslin. Og fáviska? Nei, sú afsökun gengur ekki upp. Hún gufar upp um leið og þú opnar Twitter í eina mínútu og sérð hverjir eru að fagna honum. Það þarf varla að fletta lengi til að sjá opinbera nýnasista með hakakross í lýsingunni og Sieg Heil í tímalínunni deila orðum Snorra og klappa honum á bakið. Ef orðum þínum er fagnað af fólki sem dreymir um þjóðernishreinsanir, þá er það ekki tilviljun. Það er stórt viðvörunarljós. Svona er öfgatal orðræðunnar þvegið hreint. Nýnasistarnir öskra samsærið opinskátt. Svo kemur einhver eins og Snorri, í fínum fötum og mýkri orðavali, og segir nákvæmlega það sama, bara á menningarlegri hátt. Skyndilega virðist hugmyndin skynsamleg, jafnvel umhugsunarverð, og þeir sem ýta undir hana geta þóst vera bara að tala um pólitík. En þetta er sama eitur, bara hellt úr fínna glasi. Árið 2025 fær enginn að þykjast ekki vita hvað mikil þjóðarútskipting merkir. Tengslin milli þessarar orðræðu og ofbeldis hvítu þjóðernissinnanna eru ekki flókin. Þau eru opinber, vel skjalfest og hafa mótað síðustu áratugi frétta og hryðjuverka. Þegar Snorri endurtekur þessi skilaboð er hann hluti af sömu vél sem framleiðir hatrið og réttlætir ofbeldið. Hann þarf ekki að bera byssu eða skrifa stefnuskrá, það nægir að venja fólk við lygarnar sem gera slíkt ofbeldi mögulegt. Þannig að nei, hann fær ekki að neita. Og hann fær ekki að fela sig á bak við fávísi. Þegar augljósir nýnasistar fagna orðum þínum, þá er vandamálið ekki að fólk misskilji þig. Vandamálið er að þú ert að tala sama tungumál og þeir. Svo Snorri, að því gefnu að þú sért að lesa þetta. Anders Breivik, Brenton Tarrant, Payton Gendron. Þetta er fólk (meðal annars) sem hefur framið grimmdarverk í nafni „Great replacement theory“ sem þú fullyrðir með stolti að sé „ekki bara kenning“. Höfðu þeir rétt fyrir sér? Höfundur er innflytjandi sem starfar í verksmiðju. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ian McDonald Miðflokkurinn Innflytjendamál Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Sjá meira
Takk Snorri Másson, þingmaður og varaformaður Miðflokksins. Fyrst og fremst fyrir að viðurkenna að ég sé til (ég er smjaðraður) og í öðru lagi fyrir að opinbera þig sem white nationalist. Það auðveldar hlutina. Þegar Snorri segir eitthvað eins og „hin great replacement theory er ekki bara kenning,“ þá fær hann ekki að láta eins og hann sé að segja eitthvað hlutlaust. Hann fær ekki að fela sig á bak við orðaleiki eða sakleysislegt þykjustuleikrit. Þetta hugtak er sjálft hjartað í nútíma hvítri þjóðernishyggju. Það er fáni þeirra sem hafa myrt og réttlætt ofbeldi í nafni rasískrar samsæriskenningar. Þú getur ekki endurtekið þetta hugtak með samþykki og síðan neitað að tilheyra þeirri hugmyndafræði sem fylgir því. Svokölluð „Great Replacement“ kom ekki úr lausu lofti. Hún var búin til af öfgahægrisinnuðum hugmyndafræðingum sem héldu því fram að hvítir Evrópubúar væru markvisst skiptir út fyrir innflytjendur. Þetta er ekki lýðfræðileg athugun; þetta er samsærisáróður. Og um leið og þú segir að þetta sé raunverulegt, þá ertu kominn á sömu hugmyndaleið og hvítir þjóðernissinnar sem hafa framið fjöldamorð út um allan heim. Brenton Tarrant nefndi stefnuskrá sína The Great Replacement áður en hann myrti 51 múslima í Christchurch. Skotárásarmaðurinn í El Paso notaði sömu rök þegar hann drap 23 manns í Walmart, með bulli um innrás. Skotárásarmaðurinn Payton Gendron í Buffalo vitnaði beint í sömu orðræðu þegar hann réðst á svarta verslunargesti. Ef þú vilt taka dæmi nær heimilinu, þá endurspegla orð Anders Breivik mjög vel orð Snorra og við vitum öll hvað gerðist þar. Þetta er ekkert leyndarmál, þetta er söguleg staðreynd. Ef Snorri heldur að hann geti endurtekið sömu hugmyndafræði en samt haldið því fram að hann sé ekki hvítur þjóðernissinni, þá er hann annaðhvort að blekkja sjálfan sig eða reyna að blekkja aðra. Þú getur ekki vitnað í kjarnakenningu ofbeldisfullrar rasískrar hreyfingar og síðan þóst hneykslaður þegar fólk bendir á tengslin. Og fáviska? Nei, sú afsökun gengur ekki upp. Hún gufar upp um leið og þú opnar Twitter í eina mínútu og sérð hverjir eru að fagna honum. Það þarf varla að fletta lengi til að sjá opinbera nýnasista með hakakross í lýsingunni og Sieg Heil í tímalínunni deila orðum Snorra og klappa honum á bakið. Ef orðum þínum er fagnað af fólki sem dreymir um þjóðernishreinsanir, þá er það ekki tilviljun. Það er stórt viðvörunarljós. Svona er öfgatal orðræðunnar þvegið hreint. Nýnasistarnir öskra samsærið opinskátt. Svo kemur einhver eins og Snorri, í fínum fötum og mýkri orðavali, og segir nákvæmlega það sama, bara á menningarlegri hátt. Skyndilega virðist hugmyndin skynsamleg, jafnvel umhugsunarverð, og þeir sem ýta undir hana geta þóst vera bara að tala um pólitík. En þetta er sama eitur, bara hellt úr fínna glasi. Árið 2025 fær enginn að þykjast ekki vita hvað mikil þjóðarútskipting merkir. Tengslin milli þessarar orðræðu og ofbeldis hvítu þjóðernissinnanna eru ekki flókin. Þau eru opinber, vel skjalfest og hafa mótað síðustu áratugi frétta og hryðjuverka. Þegar Snorri endurtekur þessi skilaboð er hann hluti af sömu vél sem framleiðir hatrið og réttlætir ofbeldið. Hann þarf ekki að bera byssu eða skrifa stefnuskrá, það nægir að venja fólk við lygarnar sem gera slíkt ofbeldi mögulegt. Þannig að nei, hann fær ekki að neita. Og hann fær ekki að fela sig á bak við fávísi. Þegar augljósir nýnasistar fagna orðum þínum, þá er vandamálið ekki að fólk misskilji þig. Vandamálið er að þú ert að tala sama tungumál og þeir. Svo Snorri, að því gefnu að þú sért að lesa þetta. Anders Breivik, Brenton Tarrant, Payton Gendron. Þetta er fólk (meðal annars) sem hefur framið grimmdarverk í nafni „Great replacement theory“ sem þú fullyrðir með stolti að sé „ekki bara kenning“. Höfðu þeir rétt fyrir sér? Höfundur er innflytjandi sem starfar í verksmiðju.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar