Sleppum Borgarlínu - Frítt í strætó – Spörum milljarða Sigfús Aðalsteinsson, Hlynur Áskelsson og Baldur Borgþórsson skrifa 2. febrúar 2026 21:01 Jafn ótrúlega og það kann að hljóma, má leiða líkum að því að spara megi samfélaginu tugi milljarða árlega með því einu að gera Strætó gjaldfrjálsan. Hvernig má það vera? Svarið er einfalt - Með því að sleppa Borgarlínu. Hvernig? Reikningsdæmið er ekki ýkja flókið: Lágmarkskostnaður við uppbyggingu sjálfrar línunnar er áætlaður kr. 136 milljarðar. Gæti farið í 250 milljarða. Eða 350 milljarða. Eða 1000 milljarða? Hver veit? Það er einfaldlega ekkert þak á kostnaði - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Enginn veit því endanlegan kostnað, allra síst forsvarsmenn borgarlínu og Betri Samgöngur ohf. Við borgarbúar vitum þó af biturri reynslu að kostnaðaráætlanir eiga það til að tvöfaldast og jafnvel fimmfaldast sbr. Brákarborg. Því væri óábyrgt að reikna með minna en 350 milljörðum í stofnkostnað Borgarlínunnar. Vera í lægri kantinum eins og sagt er - og rífandi bjartsýn. Þá er komið að vögnum og búnaði. Hér grípum við í tómt! Það er hreinlega engin áætlun til um kostnað vegna þessa liða. Ekki múkk, ekki eitt orð, ekki einn stafur! Eftir stutta skoðun greinarhöfunda er ljóst að þarna er um að ræða kostnað upp á tugi milljarða hið minnsta. Við skulum enn og aftur vera bjartsýn og áætla þennan kostnað upp á kr. 30 milljarða. Það undarlega er að ekkert þak er sett á þennan kostnað frekar en aðra liði þessa dæmalausa verkefnis - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Þá er eftir grunn rekstrarkostnaður Borgarlínunnar. Talsmenn Borgarlínu nefndu á sínum tíma að rekrarkostnaður línunnar gæti farið í ríflega tvo milljarða á ári eða sex milljörðum minna en árlegur rekstarkostnaður Strætó var þá. Hér er val um að hlæja eða gráta, slík er vitleysan. Hvernig þessi útkoma er fengin veit enginn og sennilega síst talsmennirnir sjálfir. Við skulum þó vera rífandi bjartsýn og áætla 12 milljarða króna, sem er rekstarkostnaður Strætó í dag. Niðurstaðan er því, með rífandi bjartsýni og meðalhóf að leiðarljósi: •Stofnkostnaður línu : 350 milljarðar •Stofnkostnaður vagna: 30 milljarðar •Grunn rekstrarkostnaður: 12 milljarðar Til viðbótar kemur síðan fjármagnskostnaður sem nemur tugum milljarða á ári! Allar tölur eru vegna Borgarlínu einnar. Rekstrartölur Strætó standa sér og munu í besta falli haldast á svipuðu róli áfram eftir tilkomu Borgarlínu. Já, þú last rétt: Strætó mun áfram starfa samhliða Borgarlínu með sama kostnaði og áður. ,,Við erum með plan“ Þegar hér er komið sögu hlýtur að teljast eðlilegt að staldra við og spyrja einfaldrar spurningar: Hvernig eru áform um Borgarlínu til komin og með slíkum kostnaði að annað eins hefur ekki sést? Svarið liggur fyrir: Allt frá árinu 2012 hefur ríkið samkvæmt samningi greitt Strætó bs rétt um milljarð króna árlega. Samkvæmt samingnum átti þetta framlag að nýtast til að auka hlutdeild Strætó í ferðavenjum íbúa á höfuðborgarsvæðinu úr 4% í 12% á samningstímanum, sem upphaflega var 8 ár. Að átta árum liðnum lá niðurstaða verkefnisins fyrir: Engin breyting – Núll. Þrátt fyrir þetta var samningurinn framlengdur árið 2019. En hvernig skyldi staðan vera í dag? Nú, árið 2026 hefur ekkert breyst. Hlutfallið er enn 4%. Árangurinn er enn enginn, þ.e. 0 % aukning! Fórnarkostnaðurinn liggur hins vegar fyrir þar sem fallið var frá fyrirhuguðum nauðsynlegum úrbótum á samgöngumannvirkjum innan borgarmarkanna. Nú gjalda allir fyrir, líka farþegar Strætó. Sömu aðilar og mættu gallvaskir á fund ráðherra á sínum tíma, með ,,plan“ um að auka notkun strætó úr 4% í 12% og gengu út með milljarða, mættu á ný 2018 - Nú sem talsmenn borgarlínu. Með nýtt ,,plan.“ Hvernig það má vera að þeim hafi yfirhöfuð verið hleypt inn er undirrituðum hulin ráðgáta. Lausnin er einföld – Okkar Borg En nú skiptum við um gír og ræðum lausnir, enda mun skemmtilegra umræðuefni. Einfaldar lausnir eru alltaf bestar, þar sem þeim er viðkomið. Þannig er rétt að benda á staðreynd sem fæstum er kunnugt um. Þá staðreynd að heildartekjur Strætó af fargjaldasölu eru um 2 milljarðar króna á ári. Sem gerir um 5% prósent af bara vaxtakostnaði borgarlínu! Lausnin er einföld: Gerum Strætó gjaldfrjálsan og föllum frá öllum áformum um borgarlínu. •Þannig getum við látið reyna á til fulls hvort fleiri kjósi að nota þennan ferðamáta. •Þannig getum við sparað amk. 12 milljarða á ári vegna viðbótar rekstrarkostnaðar borgarlínu. •Þannig getum við sparað stofnkostnað borgarlínu upp á 350 milljarða. •Þannig getum við sparað 30 milljarða stofnkostnað vegna vagna og búnaðar. •Þannig getum við sparað fjármagnskostnað upp á tugi milljarða árlega. Í hundrað ár og gott betur. Byggjum upp samgöngumannvirki fyrir alla ferðamáta eins og til stóð allt til ársins 2010. Verjum þannig frelsi einstaklingsins til að velja þann ferðamáta sem hver og einn kýs og telur sjálfum sér fyrir bestu. Frelsi verður ekki metið til fjár - Það er ómetanlegt. Veljum frelsi – Veljum Okkar Borg! Höfundar skipa efstu þrjú sætin framboðslista Okkar Borg í komandi borgarstjórnarkosningum þann 16. maí nk. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Okkar borg Borgarlína Mest lesið Ég á´etta – ég má´etta! Stefán Pálsson Skoðun Hvað borðar þú mörg naut og kjúklinga á dag? Sigurður Árni Þórðarson Skoðun Iceland and USA Sitting in a Tree Sæþór Benjamín Randalsson Skoðun „Kiss the Ring“ – þegar ríkisvaldið krefst hlýðni af gervigreindinni Gísli Ragnar Guðmundsson Skoðun Skál! - Í boði lífeyrissjóðanna Þorsteinn Sæmundsson Skoðun Hundruð milljóna frá íslenskum skattgreiðendum til heilbrigðisþjónustu erlendis Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Alþjóðadagur offitunnar Gréta Jakobsdóttir,Edda Ýr Guðmundsdóttir,Erla Gerður Sveinsdóttir,Guðrún Þuríður Höskuldsdóttir,Rut Eiríksdóttir,Sigrún Kristjánsdóttir,Sólrún Ólína Sigurðardóttir,Tryggvi Helgason Skoðun Einhverfugreining og hvað svo? Elín Anna Baldursdóttir Skoðun Þegar nóg er aldrei nóg Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Kveð bæjarstjórn eftir gefandi ár Friðrik Sigurbjörnsson Skoðun Skoðun Skoðun Ofbeldi er ekki í starfslýsingu félagsráðgjafa Thelma Eyfjörð Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvað borðar þú mörg naut og kjúklinga á dag? Sigurður Árni Þórðarson skrifar Skoðun Einhverfugreining og hvað svo? Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Iceland and USA Sitting in a Tree Sæþór Benjamín Randalsson skrifar Skoðun Umönnunarbilið og kerfislægar hindranir á íslenskum vinnumarkaði Kolbrún Halldórsdóttir,Sunna Símonardóttir skrifar Skoðun Skál! - Í boði lífeyrissjóðanna Þorsteinn Sæmundsson skrifar Skoðun Smáframleiðendur – vannýtt tækifæri fyrir íslenskt atvinnulíf? Sveinbjörg Rut Pétursdóttir skrifar Skoðun „Kiss the Ring“ – þegar ríkisvaldið krefst hlýðni af gervigreindinni Gísli Ragnar Guðmundsson skrifar Skoðun Kveð bæjarstjórn eftir gefandi ár Friðrik Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Á rannsókn á Flateyri að bíða? Sóley Eiríksdóttir skrifar Skoðun Þegar nóg er aldrei nóg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Ég á´etta – ég má´etta! Stefán Pálsson skrifar Skoðun Fórnarkostnaður kerfisins? Olga Cilia skrifar Skoðun Heimili landsins borga fyrir pólitíska vanrækslu Gunnar Einarsson skrifar Skoðun Bækur bjarga mannslífum Þórunn Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ofbeldi í nánum samböndum og vinnumarkaðurinn Dagný Aradóttir Pind,Eva Hjörtína Ólafsdóttir,Henný Hinz,Sigrún Birna Björnsdóttir skrifar Skoðun Hundruð milljóna frá íslenskum skattgreiðendum til heilbrigðisþjónustu erlendis Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Alþjóðadagur offitunnar Gréta Jakobsdóttir,Edda Ýr Guðmundsdóttir,Erla Gerður Sveinsdóttir,Guðrún Þuríður Höskuldsdóttir,Rut Eiríksdóttir,Sigrún Kristjánsdóttir,Sólrún Ólína Sigurðardóttir,Tryggvi Helgason skrifar Skoðun Sjávartengd nýsköpun skilar þjóðinni milljörðum Þorsteinn Másson skrifar Skoðun Samfélag sem ýtir undir nærandi tengsl Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Enginn á að vera einn í Reykjavík Ellen Calmon skrifar Skoðun Ég heyri og hlusta: Um heyrnarskimun í grunnskólum Alma D. Möller skrifar Skoðun Hlutverk sem ég tek með auðmýkt og ábyrgð Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Ég hlakka til Alexandra Briem skrifar Skoðun Megum við fá bita, háttvirtur ráðherra? Katla Ósk Káradóttir skrifar Skoðun Barbabrella hægrisins í leikskólamálum Stefán Pálsson skrifar Skoðun Aðalmeðferð í dómsmáli um netsölu áfengis eftir 2 daga Siv Friðleifsdóttir skrifar Skoðun Aukin misskipting leysir ekki verðbólguvandann Finnbjörn Hermannsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Kjarnorkuvopnavæðing Norðurlanda Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Móðurmálið er gjöf sem endist ævinlangt Guðbjörg Magnúsdóttir,Renata Emilsson Pesková skrifar Sjá meira
Jafn ótrúlega og það kann að hljóma, má leiða líkum að því að spara megi samfélaginu tugi milljarða árlega með því einu að gera Strætó gjaldfrjálsan. Hvernig má það vera? Svarið er einfalt - Með því að sleppa Borgarlínu. Hvernig? Reikningsdæmið er ekki ýkja flókið: Lágmarkskostnaður við uppbyggingu sjálfrar línunnar er áætlaður kr. 136 milljarðar. Gæti farið í 250 milljarða. Eða 350 milljarða. Eða 1000 milljarða? Hver veit? Það er einfaldlega ekkert þak á kostnaði - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Enginn veit því endanlegan kostnað, allra síst forsvarsmenn borgarlínu og Betri Samgöngur ohf. Við borgarbúar vitum þó af biturri reynslu að kostnaðaráætlanir eiga það til að tvöfaldast og jafnvel fimmfaldast sbr. Brákarborg. Því væri óábyrgt að reikna með minna en 350 milljörðum í stofnkostnað Borgarlínunnar. Vera í lægri kantinum eins og sagt er - og rífandi bjartsýn. Þá er komið að vögnum og búnaði. Hér grípum við í tómt! Það er hreinlega engin áætlun til um kostnað vegna þessa liða. Ekki múkk, ekki eitt orð, ekki einn stafur! Eftir stutta skoðun greinarhöfunda er ljóst að þarna er um að ræða kostnað upp á tugi milljarða hið minnsta. Við skulum enn og aftur vera bjartsýn og áætla þennan kostnað upp á kr. 30 milljarða. Það undarlega er að ekkert þak er sett á þennan kostnað frekar en aðra liði þessa dæmalausa verkefnis - Borgalínu skal einfaldlega troðið upp á almenning, hvað sem það kostar. Þá er eftir grunn rekstrarkostnaður Borgarlínunnar. Talsmenn Borgarlínu nefndu á sínum tíma að rekrarkostnaður línunnar gæti farið í ríflega tvo milljarða á ári eða sex milljörðum minna en árlegur rekstarkostnaður Strætó var þá. Hér er val um að hlæja eða gráta, slík er vitleysan. Hvernig þessi útkoma er fengin veit enginn og sennilega síst talsmennirnir sjálfir. Við skulum þó vera rífandi bjartsýn og áætla 12 milljarða króna, sem er rekstarkostnaður Strætó í dag. Niðurstaðan er því, með rífandi bjartsýni og meðalhóf að leiðarljósi: •Stofnkostnaður línu : 350 milljarðar •Stofnkostnaður vagna: 30 milljarðar •Grunn rekstrarkostnaður: 12 milljarðar Til viðbótar kemur síðan fjármagnskostnaður sem nemur tugum milljarða á ári! Allar tölur eru vegna Borgarlínu einnar. Rekstrartölur Strætó standa sér og munu í besta falli haldast á svipuðu róli áfram eftir tilkomu Borgarlínu. Já, þú last rétt: Strætó mun áfram starfa samhliða Borgarlínu með sama kostnaði og áður. ,,Við erum með plan“ Þegar hér er komið sögu hlýtur að teljast eðlilegt að staldra við og spyrja einfaldrar spurningar: Hvernig eru áform um Borgarlínu til komin og með slíkum kostnaði að annað eins hefur ekki sést? Svarið liggur fyrir: Allt frá árinu 2012 hefur ríkið samkvæmt samningi greitt Strætó bs rétt um milljarð króna árlega. Samkvæmt samingnum átti þetta framlag að nýtast til að auka hlutdeild Strætó í ferðavenjum íbúa á höfuðborgarsvæðinu úr 4% í 12% á samningstímanum, sem upphaflega var 8 ár. Að átta árum liðnum lá niðurstaða verkefnisins fyrir: Engin breyting – Núll. Þrátt fyrir þetta var samningurinn framlengdur árið 2019. En hvernig skyldi staðan vera í dag? Nú, árið 2026 hefur ekkert breyst. Hlutfallið er enn 4%. Árangurinn er enn enginn, þ.e. 0 % aukning! Fórnarkostnaðurinn liggur hins vegar fyrir þar sem fallið var frá fyrirhuguðum nauðsynlegum úrbótum á samgöngumannvirkjum innan borgarmarkanna. Nú gjalda allir fyrir, líka farþegar Strætó. Sömu aðilar og mættu gallvaskir á fund ráðherra á sínum tíma, með ,,plan“ um að auka notkun strætó úr 4% í 12% og gengu út með milljarða, mættu á ný 2018 - Nú sem talsmenn borgarlínu. Með nýtt ,,plan.“ Hvernig það má vera að þeim hafi yfirhöfuð verið hleypt inn er undirrituðum hulin ráðgáta. Lausnin er einföld – Okkar Borg En nú skiptum við um gír og ræðum lausnir, enda mun skemmtilegra umræðuefni. Einfaldar lausnir eru alltaf bestar, þar sem þeim er viðkomið. Þannig er rétt að benda á staðreynd sem fæstum er kunnugt um. Þá staðreynd að heildartekjur Strætó af fargjaldasölu eru um 2 milljarðar króna á ári. Sem gerir um 5% prósent af bara vaxtakostnaði borgarlínu! Lausnin er einföld: Gerum Strætó gjaldfrjálsan og föllum frá öllum áformum um borgarlínu. •Þannig getum við látið reyna á til fulls hvort fleiri kjósi að nota þennan ferðamáta. •Þannig getum við sparað amk. 12 milljarða á ári vegna viðbótar rekstrarkostnaðar borgarlínu. •Þannig getum við sparað stofnkostnað borgarlínu upp á 350 milljarða. •Þannig getum við sparað 30 milljarða stofnkostnað vegna vagna og búnaðar. •Þannig getum við sparað fjármagnskostnað upp á tugi milljarða árlega. Í hundrað ár og gott betur. Byggjum upp samgöngumannvirki fyrir alla ferðamáta eins og til stóð allt til ársins 2010. Verjum þannig frelsi einstaklingsins til að velja þann ferðamáta sem hver og einn kýs og telur sjálfum sér fyrir bestu. Frelsi verður ekki metið til fjár - Það er ómetanlegt. Veljum frelsi – Veljum Okkar Borg! Höfundar skipa efstu þrjú sætin framboðslista Okkar Borg í komandi borgarstjórnarkosningum þann 16. maí nk.
„Kiss the Ring“ – þegar ríkisvaldið krefst hlýðni af gervigreindinni Gísli Ragnar Guðmundsson Skoðun
Hundruð milljóna frá íslenskum skattgreiðendum til heilbrigðisþjónustu erlendis Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun
Alþjóðadagur offitunnar Gréta Jakobsdóttir,Edda Ýr Guðmundsdóttir,Erla Gerður Sveinsdóttir,Guðrún Þuríður Höskuldsdóttir,Rut Eiríksdóttir,Sigrún Kristjánsdóttir,Sólrún Ólína Sigurðardóttir,Tryggvi Helgason Skoðun
Skoðun Umönnunarbilið og kerfislægar hindranir á íslenskum vinnumarkaði Kolbrún Halldórsdóttir,Sunna Símonardóttir skrifar
Skoðun Smáframleiðendur – vannýtt tækifæri fyrir íslenskt atvinnulíf? Sveinbjörg Rut Pétursdóttir skrifar
Skoðun „Kiss the Ring“ – þegar ríkisvaldið krefst hlýðni af gervigreindinni Gísli Ragnar Guðmundsson skrifar
Skoðun Ofbeldi í nánum samböndum og vinnumarkaðurinn Dagný Aradóttir Pind,Eva Hjörtína Ólafsdóttir,Henný Hinz,Sigrún Birna Björnsdóttir skrifar
Skoðun Hundruð milljóna frá íslenskum skattgreiðendum til heilbrigðisþjónustu erlendis Diljá Mist Einarsdóttir skrifar
Skoðun Alþjóðadagur offitunnar Gréta Jakobsdóttir,Edda Ýr Guðmundsdóttir,Erla Gerður Sveinsdóttir,Guðrún Þuríður Höskuldsdóttir,Rut Eiríksdóttir,Sigrún Kristjánsdóttir,Sólrún Ólína Sigurðardóttir,Tryggvi Helgason skrifar
Skoðun Aukin misskipting leysir ekki verðbólguvandann Finnbjörn Hermannsson,Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar
Skoðun Móðurmálið er gjöf sem endist ævinlangt Guðbjörg Magnúsdóttir,Renata Emilsson Pesková skrifar
„Kiss the Ring“ – þegar ríkisvaldið krefst hlýðni af gervigreindinni Gísli Ragnar Guðmundsson Skoðun
Hundruð milljóna frá íslenskum skattgreiðendum til heilbrigðisþjónustu erlendis Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun
Alþjóðadagur offitunnar Gréta Jakobsdóttir,Edda Ýr Guðmundsdóttir,Erla Gerður Sveinsdóttir,Guðrún Þuríður Höskuldsdóttir,Rut Eiríksdóttir,Sigrún Kristjánsdóttir,Sólrún Ólína Sigurðardóttir,Tryggvi Helgason Skoðun