Alþjóðlegur dagur krabbameins - Heildræn endurhæfing Ljóssins Guðný Katrín Einarsdóttir, Erla Ólafsdóttir, Þórhildur Sveinsdóttir og Stefán Diego skrifa 4. febrúar 2026 08:02 Alþjóðlegur dagur krabbameins er í dag, 4. febrúar. Dagurinn er alþjóðlegur árveknidagur um krabbameinstengd málefni. Dagurinn hefur tvíþættan tilgang, annars vegar sem vitundarvakning um krabbamein og veita fræðslu, og hins vegar hvatning til stjórnvalda og einstaklinga um allan heim að grípa til aðgerða gegn sjúkdómnum. Þema alþjóðlegu herferðarinnar er „United by Unique“. Krabbamein snertir milljónir lífa á ótal hátt en það skilgreinir ekki hver við erum. Við erum meira en sjúkdómur, meira en tölfræði. Endurhæfing í Ljósinu Í tilefni dagsins fannst okkur í Ljósinu tilvalið að varpa ljósi á sérhæfingu Ljóssins og þá heildrænu endurhæfingu sem einkennir starfið. Við stofnun Ljóssins fyrir 20 árum var lagður grunnur að hugmyndafræði sem byggist á fagþekkingu iðjuþjálfa. Með árunum hefur starfsemin vaxið mjög, þjónustuþegum fjölgað og sömuleiðis fagstéttum. Með fleiri fagstéttum hefur starfsemin orðið enn heildrænni. Alltaf með það að leiðarljósi að styðja og efla fólk í því erfiða verkefni sem krabbameinsgreining og meðferð er. Þegar komið er í Ljósið er greinilegt að ekki er litið á endurhæfinguna sem eingöngu læknisfræðilegt ferli heldur er lögð áhersla á að virkja einstaklinginn sjálfan og styrkja hann og efla sem virkan þátttakanda í eigin bataferli. Umhverfið er heimilislegt og skipulagt á þann veg að það ýtir undir félagleg tengsl og vellíðan. Jafningjastuðningur og skapandi iðja eru jafn mikilvægir þættir og líkamleg þjálfun. Allir þessir þættir draga úr einangrun og auka sálræna vellíðan, sem samkvæmt rannsóknum hefur bein áhrif á bata og virkni. Þjónustan er veitt af þverfaglegu teymi, þar á meðal iðjuþjálfum, sjúkraþjálfurum, íþrótta- og næringarfræðingum, sálfræðingum, markþjálfum, heilsunuddurum, fjölskyldufræðingum og fleirum. Þessi fjölbreytti hópur fagaðila hefur víðtæka sérþekkingu og saman hefur okkur tekist að bjóða fjölbreytta endurhæfingu sem eflir líkamlega, andlega og félagslega heilsu. Við leggjum okkur fram við að mæta hverjum og einum þar sem hann er staddur. Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Þessi sýn tengist hugmyndafræði Ljóssins og er nátengd hugtakinu jákvæð heilsa. Þar er heilsa ekki mæld í tölum eða prófum heldur áhersla lögð á manneskjuna sjálfa, styrkleika hennar og möguleika til að aðlagast og ná jafnvægi í lífinu eftir áföll og veikindi. Með því að beina sjónum að öllum þáttum heilsu, verður endurhæfingin innihaldsríkari, mannlegri og árangursríkari. Í samvinnu við þjónustuþega setja fagaðilar upp skipulagða endurhæfingardagskrá sem tekur mið af færni hans, þörfum og áhugasviði og unnið er með þau markmið sem skipta einstaklinginn mestu máli. Í Ljósinu leggjum við áherslu á að efla og fræða. Við hjálpum fólki að draga fram og læra ný bjargráð í krefjandi aðstæðum og veitum þeim tækifæri til að efla sig líkamlega, andlega og félagslega. Jafningjastuðningur er mikilvægur Í Ljósinu eru einnig starfandi skipulagðir jafningjahópar sem hittast reglulega. Hér má nefna hópa bæði fyrir ungar konur og yngri karlmenn, strákamatinn fyrir eldri karlmenn og jafningjahóp fyrir fólk með langvinnt krabbamein. Markmið þessara hópa er að rjúfa einangrun, efla tengsl og jafningjastuðning, og styðja þannig undir bataferlið. Alvarleg veikindi snerta alla aðstandendur og því nær heildræn endurhæfing einnig til aðstandenda á öllum aldri og í Ljósinu geta þeir sótt bæði stuðning og fræðslu. Öll þessi þjónusta eflir heilsu og stuðlar að betri lífsgæðum. Íslenskt heilsuhjól Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Höfundar eru nokkrir af sérfræðingum Ljóssins, endurhæfingarmiðstöð fyrir krabbameinsgreinda. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Krabbamein Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Sjá meira
Alþjóðlegur dagur krabbameins er í dag, 4. febrúar. Dagurinn er alþjóðlegur árveknidagur um krabbameinstengd málefni. Dagurinn hefur tvíþættan tilgang, annars vegar sem vitundarvakning um krabbamein og veita fræðslu, og hins vegar hvatning til stjórnvalda og einstaklinga um allan heim að grípa til aðgerða gegn sjúkdómnum. Þema alþjóðlegu herferðarinnar er „United by Unique“. Krabbamein snertir milljónir lífa á ótal hátt en það skilgreinir ekki hver við erum. Við erum meira en sjúkdómur, meira en tölfræði. Endurhæfing í Ljósinu Í tilefni dagsins fannst okkur í Ljósinu tilvalið að varpa ljósi á sérhæfingu Ljóssins og þá heildrænu endurhæfingu sem einkennir starfið. Við stofnun Ljóssins fyrir 20 árum var lagður grunnur að hugmyndafræði sem byggist á fagþekkingu iðjuþjálfa. Með árunum hefur starfsemin vaxið mjög, þjónustuþegum fjölgað og sömuleiðis fagstéttum. Með fleiri fagstéttum hefur starfsemin orðið enn heildrænni. Alltaf með það að leiðarljósi að styðja og efla fólk í því erfiða verkefni sem krabbameinsgreining og meðferð er. Þegar komið er í Ljósið er greinilegt að ekki er litið á endurhæfinguna sem eingöngu læknisfræðilegt ferli heldur er lögð áhersla á að virkja einstaklinginn sjálfan og styrkja hann og efla sem virkan þátttakanda í eigin bataferli. Umhverfið er heimilislegt og skipulagt á þann veg að það ýtir undir félagleg tengsl og vellíðan. Jafningjastuðningur og skapandi iðja eru jafn mikilvægir þættir og líkamleg þjálfun. Allir þessir þættir draga úr einangrun og auka sálræna vellíðan, sem samkvæmt rannsóknum hefur bein áhrif á bata og virkni. Þjónustan er veitt af þverfaglegu teymi, þar á meðal iðjuþjálfum, sjúkraþjálfurum, íþrótta- og næringarfræðingum, sálfræðingum, markþjálfum, heilsunuddurum, fjölskyldufræðingum og fleirum. Þessi fjölbreytti hópur fagaðila hefur víðtæka sérþekkingu og saman hefur okkur tekist að bjóða fjölbreytta endurhæfingu sem eflir líkamlega, andlega og félagslega heilsu. Við leggjum okkur fram við að mæta hverjum og einum þar sem hann er staddur. Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Þessi sýn tengist hugmyndafræði Ljóssins og er nátengd hugtakinu jákvæð heilsa. Þar er heilsa ekki mæld í tölum eða prófum heldur áhersla lögð á manneskjuna sjálfa, styrkleika hennar og möguleika til að aðlagast og ná jafnvægi í lífinu eftir áföll og veikindi. Með því að beina sjónum að öllum þáttum heilsu, verður endurhæfingin innihaldsríkari, mannlegri og árangursríkari. Í samvinnu við þjónustuþega setja fagaðilar upp skipulagða endurhæfingardagskrá sem tekur mið af færni hans, þörfum og áhugasviði og unnið er með þau markmið sem skipta einstaklinginn mestu máli. Í Ljósinu leggjum við áherslu á að efla og fræða. Við hjálpum fólki að draga fram og læra ný bjargráð í krefjandi aðstæðum og veitum þeim tækifæri til að efla sig líkamlega, andlega og félagslega. Jafningjastuðningur er mikilvægur Í Ljósinu eru einnig starfandi skipulagðir jafningjahópar sem hittast reglulega. Hér má nefna hópa bæði fyrir ungar konur og yngri karlmenn, strákamatinn fyrir eldri karlmenn og jafningjahóp fyrir fólk með langvinnt krabbamein. Markmið þessara hópa er að rjúfa einangrun, efla tengsl og jafningjastuðning, og styðja þannig undir bataferlið. Alvarleg veikindi snerta alla aðstandendur og því nær heildræn endurhæfing einnig til aðstandenda á öllum aldri og í Ljósinu geta þeir sótt bæði stuðning og fræðslu. Öll þessi þjónusta eflir heilsu og stuðlar að betri lífsgæðum. Íslenskt heilsuhjól Segja má að endurhæfingin í Ljósinu sé dæmi um íslenskt heilsuhjól í framkvæmd, þar sem líkamleg, andleg og félagsleg endurhæfing myndar eina heild. Höfundar eru nokkrir af sérfræðingum Ljóssins, endurhæfingarmiðstöð fyrir krabbameinsgreinda.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar