Bráðamóttakan megi ekki vera „forarpyttur sýkinga og hættu“ Hólmfríður Gísladóttir skrifar 20. febrúar 2026 07:40 Bráðalæknar mótmæla því að bráðamóttakan sitji ein uppi með vandann, til að vernda legudeildirnar. Vísir/Vilhelm Gunnarsson „Hvers vegna er álagi innan Landspítalans svona misskipt milli Bráðamóttöku og legudeilda Landspítala með tilheyrandi skaða fyrir sjúklinga og starfsfólk? Við viljum að Bráðamóttakan og hennar starf verði framvegis verndað, frekar en að hún sé gerð að forarpytti sýkinga og hættu.“ Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“ Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið Líbanon viðurkenni Ísrael sem ríki Erlent Hóta höfnum eftir árás á „krúnudjásnið“ Erlent Gular viðvaranir á norðvesturhorninu: Rýma atvinnuhúsnæði og loka vegum Veður Lokuðu aftur Rammagerðinni þrátt fyrir úrskurð um greiðsluskjól Innlent Brynja Dan slítur öll tengsl við flokkinn Innlent Pítsan sem kostaði 7.740 krónur Innlent Lentu í harkalegum árekstri augnablikum eftir nauðgun Innlent „Blint í stórhríð á Vestfjörðum“ Veður Skoða möguleikann á að farga kolefni undir Eystrasalti Erlent „Nú getum við sagt það fullum hálsi“ Innlent Fleiri fréttir Reyndu að vísa manninum í burtu en gekk ekki Vildu helst Asíubúa í flug til Grænlands Lokuðu aftur Rammagerðinni þrátt fyrir úrskurð um greiðsluskjól Tollmiðlari í stafni S-listans í Hveragerði Kosningar hafnar um sameiningu hreppanna Hefur ekki minnstu áhyggjur af bænum sem þurfti að rýma „Nú getum við sagt það fullum hálsi“ Flutningstakmarkanir kosti samfélagið milljarða árlega Pítsan sem kostaði 7.740 krónur „Þetta er ekkert grín“ Eyþór leiðir en vill ekki stólinn Hætta við flutninga á Skólavörðuholtið „Undarlegt að það hafi ekki orðið mannslát þarna“ Reykt þorskhrogn og handgerð páskaegg í Hörpu Gestir geti spókað sig í þjóðbúningi á samstöðufundi Ótrúlegt að ekki hafi orðið mannslát og óþolandi sóun raforku Brynja Dan slítur öll tengsl við flokkinn Stórt snjóflóð við Siglufjörð og veginum lokað Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Einn réðst á dyravörð og um tíu voru grunaðir um akstur undir áhrifum Matthías leiðir Framsókn í Árborg „Ekki rétt með farið að einkareknu stöðvarnar séu að skara fram úr“ Svona lítur nýja skólaþorpið í Laugardal út Samfélag sem hugsi svona þurfi líka endurhæfingu Kjartan Kjartansson hlaut blaðamannaverðlaun ársins Útför áhrifamanns, átök um úttekt Viðskiptaráðs og upphitun fyrir Laufeyju Lín Stofna framboð fyrir þá sem leggjast gegn sameiningu Bein útsending: Blaðamennska ársins verðlaunuð Fannst hvergi og var dæmdur í fangelsi Holtavörðuheiði var lokað vegna slyss Sjá meira
Þetta segir Félag bráðalækna í opnu bréfi til forsætisráðherra, heilbrigðisráðherra og fjármálaráðherra sem birt var í gær, um stöðu mála á bráðamóttöku Landspítalans. Félagið talar um „innviðaskuld“ í búsetuúrræðum og aðhlynningu aldraða, sem valdi því að Landspítalinn sé iðulega með um hundrað sjúklinga á legudeildum sem hafa lokið meðferð en fá ekki pláss á hjúkrunarheimili. Heildarfjöldi aldraða sem þarfnast aðhlynningar en fá hana ekki sé að minnsta kosti 700. Bráðalæknar mótmæla rökum sem Jón Magnús Kristjánsson, aðstoðarmaður heilbrigðisráðherra, setti fram í grein á dögunum og segjast óttast að viðhorf hans endurspegli skoðun ráðherra og misskilning á vanda bráðamóttökunnar. Þeir benda meðal annars á að rúmanýtingin á bráðamóttökunni sé oft langt yfir 150 prósent og að fjöldinn sem liggur þar inni jafngildi tveimur legudeildum. „Þetta leggur óhóflegt álag á hjúkrunarfræðinga, sjúkraliða og aðstoðarfólk bráðamóttöku, langt umfram það sem er á legudeildum spítalans,“ segir í yfirlýsingunni. Þau rök að ekki sé hægt að flytja sjúklinga á legudeildir án þess að mönnun fylgi eigi ekki síður við á bráðamóttökunni. Þá séu bráðalæknar hjartanlega sammála þeirri staðhæfingu að sjúklingar með sérhæfð og flókin vandamál þurfi að liggja á deild þar sem starfsfólk hefur viðeigandi menntun og reynslu. „Færa má rök fyrir því að sérmenntaður hjúkrunarfræðingur í meðferð einstaklinga með nýtt heilablóðfall sé betur til þess fallinn að sinna einum fleiri slíkum einstaklingi heldur en hjúkrunarfræðingur sérfróður um fyrstu meðferð og greiningu sem sinnir honum í langlegu sem þriðja eða fjórða umframsjúklingi á eftir öllum sínum bráðasjúklingum.“ Hvað varðar sýkingavarnir sinni starfsfólk bráðamóttöku sjúklingum með smitandi sjúkdóma við algjörlega óviðunandi aðstæður, með tilheyrandi áhættu fyrir eigin heilsu, heilsu sjúklinga og aðstandenda. „Nýlegar fréttir af starfsmönnum bráðamóttöku með jákvæð berklapróf undirstrika þetta og eru gríðarlegt áhyggjuefni. Hvort sem þessir starfsmenn fái smitandi berkla eða ekki þá liggur fyrir höndum löng fyrirbyggjandi meðferð hjá þeim og oft ótti og angist vegna eins alvarlegs sjúkdóms og berklar eru,“ segja bráðalæknar. Ef ekki megi leggja of mikið af sjúklingum inn á deildir eigi það ekki síður við á bráðamóttökunni. Bráðalæknar kalla eftir „menningarbreytingu“, þar sem legudeildir kalli til sín innlagða sjúklinga frekear en að bráðadeildin þurfi að „ýta þeim yfir“. „Til þess að þetta sé gerlegt þarf að opna strax hjúkrunarrými fyrir þá 100 einstaklinga sem hafa fengið færni- og heilsumat en liggja á deildum spítalans að bíða eftir nýju heimili. Til dæmis með því að opna deildir á lokuðum sjúkrahúsum eða hótelum. Svo þarf að byggja fyrir hina 600 sem enn eru heima hjá sér við illan leik. Aldraðir og hrumir eru þjóðfélagshópur sem á sér fáa málsvara. Það má benda hæstvirtum þingheimi á það að um þriðjungur þingheims muni þurfi á plássi á hjúkrunarheimili að halda innan 20 ára. Hvað þarf að gerast til að neyðarástandi sé lýst yfir og brugðist verði við? Við skorum á heilbrigðisyfirvöld að gera gangskör í þessum málum. Vandamálið sem við stöndum frammi fyrir í dag er skortur á framtíðarsýn og dugleysi heilbrigðisyfirvalda, fjármálaráðherra og annarra stjórnenda í heilbrigðiskerfinu síðastliðin 20 ár. Ekki bæta ykkar nöfnum á þann lista!“
Heilbrigðismál Landspítalinn Ástand á bráðamóttöku Landspítalans Berklar Mest lesið Líbanon viðurkenni Ísrael sem ríki Erlent Hóta höfnum eftir árás á „krúnudjásnið“ Erlent Gular viðvaranir á norðvesturhorninu: Rýma atvinnuhúsnæði og loka vegum Veður Lokuðu aftur Rammagerðinni þrátt fyrir úrskurð um greiðsluskjól Innlent Brynja Dan slítur öll tengsl við flokkinn Innlent Pítsan sem kostaði 7.740 krónur Innlent Lentu í harkalegum árekstri augnablikum eftir nauðgun Innlent „Blint í stórhríð á Vestfjörðum“ Veður Skoða möguleikann á að farga kolefni undir Eystrasalti Erlent „Nú getum við sagt það fullum hálsi“ Innlent Fleiri fréttir Reyndu að vísa manninum í burtu en gekk ekki Vildu helst Asíubúa í flug til Grænlands Lokuðu aftur Rammagerðinni þrátt fyrir úrskurð um greiðsluskjól Tollmiðlari í stafni S-listans í Hveragerði Kosningar hafnar um sameiningu hreppanna Hefur ekki minnstu áhyggjur af bænum sem þurfti að rýma „Nú getum við sagt það fullum hálsi“ Flutningstakmarkanir kosti samfélagið milljarða árlega Pítsan sem kostaði 7.740 krónur „Þetta er ekkert grín“ Eyþór leiðir en vill ekki stólinn Hætta við flutninga á Skólavörðuholtið „Undarlegt að það hafi ekki orðið mannslát þarna“ Reykt þorskhrogn og handgerð páskaegg í Hörpu Gestir geti spókað sig í þjóðbúningi á samstöðufundi Ótrúlegt að ekki hafi orðið mannslát og óþolandi sóun raforku Brynja Dan slítur öll tengsl við flokkinn Stórt snjóflóð við Siglufjörð og veginum lokað Ákvörðunin stærri en núverandi ríkisstjórn Einn réðst á dyravörð og um tíu voru grunaðir um akstur undir áhrifum Matthías leiðir Framsókn í Árborg „Ekki rétt með farið að einkareknu stöðvarnar séu að skara fram úr“ Svona lítur nýja skólaþorpið í Laugardal út Samfélag sem hugsi svona þurfi líka endurhæfingu Kjartan Kjartansson hlaut blaðamannaverðlaun ársins Útför áhrifamanns, átök um úttekt Viðskiptaráðs og upphitun fyrir Laufeyju Lín Stofna framboð fyrir þá sem leggjast gegn sameiningu Bein útsending: Blaðamennska ársins verðlaunuð Fannst hvergi og var dæmdur í fangelsi Holtavörðuheiði var lokað vegna slyss Sjá meira