Styðjum við STEM greinar í grunnskóla Guðríður Eldey Arnardóttir skrifar 20. febrúar 2026 10:00 Nú þegar augu okkar beinast að stöðu íslenska skólakerfisins í samanburði við önnur lönd og ekki síður þeirri hnignun sem þar hefur átt sér stað á undanförnum árum megum við ekki missa sjónar á því að styðja áfram við öfluga raungreinakennslu. Íslensku álverin framleiða ál með lægst kolefnisspor í heimi. Mestu skiptir þar máli að raforkan sem notuð er við álframleiðsluna er endurnýjanleg orka sem losar ekki koltvísýring. En það er fleira sem kemur til. Íslensku álverin búa yfir miklum mannauði. Þar starfa sérfræðingar í iðngreinum, tæknigreinum og raunvísindum. Þeirra vegna er kolefnislosun framleiðsluferlanna sjálfra með því lægsta sem fræðilega er hægt að ná miðað við núverandi tækni. Daglega mæta þessir sérfræðingar nýjum áskorunum í viðleitni sinni að lækka kolefnisspor framleiðslunnar enn frekar. Innan álveranna á sér nefnilega stað mikil nýsköpun og frumkvöðlastarf, bæði þegar kemur að lækkun kolefnissporsins sem og bættri nýtingu hráefna. Fjöldi nýsköpunarfyrirtækja hefur náð að vaxa og dafna í tengslum við áliðnaðinn á Íslandi og víða er verið að skapa umhverfisvænni lausnir í álframleiðslu; nýsköpun sem teygir sig út fyrir landsteinana. Allt þetta góða og mikilvæga starf sem hér er upp talið byggir á sterku skólakerfi og þá fyrst og fremst sterkum grunni í tækni- og raungreinum. Það er í grunnskólanum sem við kveikjum áhuga nemenda á tækni og raungreinum og því miður er raungreinakennsla á undanhaldi í mörgum grunnskólum. Þar má benda á að samkvæmt nýjustu niðurstöðum PISA hefur hlutfall nemenda sem búa yfir afburðahæfni í náttúrufræði hríð lækkað og er nú einungis 2% þegar meðaltal OECD-ríkja er 7%. Tæplega 5% nemenda búa yfir afburðahæfni í stærðfræði þar sem meðaltal OECD er 8,7%. Samkeppnishæfi Íslands ræðst meðal annars af krafti og dugnaði til nýsköpunar í tækni og vísindum og þá ekki hvað síst vegna vel menntaðs tækni- og raungreinafólks. Grunnur að náttúrulæsi og áhuga á raungreinum er lagður í grunnskóla af vel menntuðum náttúrufræðikennurum og ekki hvað síst með því að leggja krefjandi verkefni fyrir efnilega nemendur. Gleymum því ekki, þótt umbótaverkefnin séu ærin og brýn í grunnskólum landsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samáls. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðríður Eldey Arnardóttir Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Nú þegar augu okkar beinast að stöðu íslenska skólakerfisins í samanburði við önnur lönd og ekki síður þeirri hnignun sem þar hefur átt sér stað á undanförnum árum megum við ekki missa sjónar á því að styðja áfram við öfluga raungreinakennslu. Íslensku álverin framleiða ál með lægst kolefnisspor í heimi. Mestu skiptir þar máli að raforkan sem notuð er við álframleiðsluna er endurnýjanleg orka sem losar ekki koltvísýring. En það er fleira sem kemur til. Íslensku álverin búa yfir miklum mannauði. Þar starfa sérfræðingar í iðngreinum, tæknigreinum og raunvísindum. Þeirra vegna er kolefnislosun framleiðsluferlanna sjálfra með því lægsta sem fræðilega er hægt að ná miðað við núverandi tækni. Daglega mæta þessir sérfræðingar nýjum áskorunum í viðleitni sinni að lækka kolefnisspor framleiðslunnar enn frekar. Innan álveranna á sér nefnilega stað mikil nýsköpun og frumkvöðlastarf, bæði þegar kemur að lækkun kolefnissporsins sem og bættri nýtingu hráefna. Fjöldi nýsköpunarfyrirtækja hefur náð að vaxa og dafna í tengslum við áliðnaðinn á Íslandi og víða er verið að skapa umhverfisvænni lausnir í álframleiðslu; nýsköpun sem teygir sig út fyrir landsteinana. Allt þetta góða og mikilvæga starf sem hér er upp talið byggir á sterku skólakerfi og þá fyrst og fremst sterkum grunni í tækni- og raungreinum. Það er í grunnskólanum sem við kveikjum áhuga nemenda á tækni og raungreinum og því miður er raungreinakennsla á undanhaldi í mörgum grunnskólum. Þar má benda á að samkvæmt nýjustu niðurstöðum PISA hefur hlutfall nemenda sem búa yfir afburðahæfni í náttúrufræði hríð lækkað og er nú einungis 2% þegar meðaltal OECD-ríkja er 7%. Tæplega 5% nemenda búa yfir afburðahæfni í stærðfræði þar sem meðaltal OECD er 8,7%. Samkeppnishæfi Íslands ræðst meðal annars af krafti og dugnaði til nýsköpunar í tækni og vísindum og þá ekki hvað síst vegna vel menntaðs tækni- og raungreinafólks. Grunnur að náttúrulæsi og áhuga á raungreinum er lagður í grunnskóla af vel menntuðum náttúrufræðikennurum og ekki hvað síst með því að leggja krefjandi verkefni fyrir efnilega nemendur. Gleymum því ekki, þótt umbótaverkefnin séu ærin og brýn í grunnskólum landsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Samáls.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar