Björgum latínunni! Böðvar Stefánsson skrifar 22. febrúar 2026 09:03 Menntaskólinn í Reykjavík er skóli sem byggist á gömlum hefðum. Hann getur rakið sögu sína aftur um 970 ár, til gamla Skálholtsskóla. Allan þann tíma hefur Latína verið stór þáttur í kennslunni. MR er um þessar mundir eini framhaldsskólinn á Íslandi sem er með fornmáladeild. Mörgum finnst að það sé eitt af stærstu einkennum skólans. Út af þessu eru það slæmar fréttir að skólayfirvöld hafi ákveðið að á næsta ári verði Latína ekki kennd á fyrsta ári í máladeild. Þetta hljómar kannski sakleysislega en veruleikinn er sá að með þessu er verið að drepa fornmáladeildina í eitt skipti fyrir öll. Til þessa hafa nemar í fornmáladeild lært inngang að Latínu í eitt ár og síðan framhald í tvö ár. Með því að skera fyrsta árið framan af verður aldrei um alvöru fornmáladeild að ræða. Hætt er við því að við í 2009 árgangnum verðum síðasti hópurinn til að vera í fornmáladeild. Að mínu mati er þetta afar ósanngjarnt gagnvart framtíðar nemendum skólans sem hafa kannski mikinn áhuga á fornum tungumálum og menningu. Latína er hvergi töluð í dag (nema í Vatíkaninu) en engu að síður er hún mikilvæg undirstaða í kunnáttu á mörgum nútímamálum t.d. spænsku, frönsku, rúmensku og ítölsku. Latína er einnig lykill að því að skilja fjölda orða og hugtaka í tungumáli okkar. Fjöldi bóka sem samdar voru á Latínu eru mikilvægur hluti af menningu okkar. Samfélag þar sem enginn kann Latínu skilur ekki fortíð sína. Þess vegna þurfa allar kynslóðir að hafa aðgang að Latínunámi. En hvers vegna er þessi ákvörðun tekin? Mig grunar að ástæðan sé peningamál. Með því að fella niður fornmáladeildina, eina fámennustu deild skólans, geta skólastjórnendur sparað smá pening. Það finnst mér vera metnaðarlaus sparnaðaraðgerð þar sem einu mikilvægasta einkenni skólans er hent út í buskann. Vonandi munu gamlir og nýir nemendur MR standa saman um að verja þessa sögulegu braut. Höfundur er nemandi á tungumálabraut MR. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Framhaldsskólar Reykjavík Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Sjá meira
Menntaskólinn í Reykjavík er skóli sem byggist á gömlum hefðum. Hann getur rakið sögu sína aftur um 970 ár, til gamla Skálholtsskóla. Allan þann tíma hefur Latína verið stór þáttur í kennslunni. MR er um þessar mundir eini framhaldsskólinn á Íslandi sem er með fornmáladeild. Mörgum finnst að það sé eitt af stærstu einkennum skólans. Út af þessu eru það slæmar fréttir að skólayfirvöld hafi ákveðið að á næsta ári verði Latína ekki kennd á fyrsta ári í máladeild. Þetta hljómar kannski sakleysislega en veruleikinn er sá að með þessu er verið að drepa fornmáladeildina í eitt skipti fyrir öll. Til þessa hafa nemar í fornmáladeild lært inngang að Latínu í eitt ár og síðan framhald í tvö ár. Með því að skera fyrsta árið framan af verður aldrei um alvöru fornmáladeild að ræða. Hætt er við því að við í 2009 árgangnum verðum síðasti hópurinn til að vera í fornmáladeild. Að mínu mati er þetta afar ósanngjarnt gagnvart framtíðar nemendum skólans sem hafa kannski mikinn áhuga á fornum tungumálum og menningu. Latína er hvergi töluð í dag (nema í Vatíkaninu) en engu að síður er hún mikilvæg undirstaða í kunnáttu á mörgum nútímamálum t.d. spænsku, frönsku, rúmensku og ítölsku. Latína er einnig lykill að því að skilja fjölda orða og hugtaka í tungumáli okkar. Fjöldi bóka sem samdar voru á Latínu eru mikilvægur hluti af menningu okkar. Samfélag þar sem enginn kann Latínu skilur ekki fortíð sína. Þess vegna þurfa allar kynslóðir að hafa aðgang að Latínunámi. En hvers vegna er þessi ákvörðun tekin? Mig grunar að ástæðan sé peningamál. Með því að fella niður fornmáladeildina, eina fámennustu deild skólans, geta skólastjórnendur sparað smá pening. Það finnst mér vera metnaðarlaus sparnaðaraðgerð þar sem einu mikilvægasta einkenni skólans er hent út í buskann. Vonandi munu gamlir og nýir nemendur MR standa saman um að verja þessa sögulegu braut. Höfundur er nemandi á tungumálabraut MR.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar