Óvirðing við sveitarstjórnarstigið Dýrunn Pála Skaftadóttir skrifar 10. mars 2026 10:30 Sveitarstjórnarkosningar fara fram eftir rétt rúmlega níu vikur, þar sem páskavikan er inni í tímabilinu. Framboð eru að mótast og stefnumál þeirra verða smám saman sýnileg. Fyrir öll sveitarfélög skipta þessar kosningar miklu máli, enda marka þær upphaf næstu fjögurra ára í rekstri og uppbyggingu nærsamfélaga. Þess vegna vekur það furðu og raunar verulegar áhyggjur að ríkisstjórnin skuli nú koma með tillögu að dagsetningu fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna að ESB á nákvæmlega sama tíma og kosningabarátta sveitarstjórna er að hefjast fyrir alvöru. Með þeirri ákvörðun er verið að kasta stórpólitísku og umdeildu máli inn í umræðu sem ætti fyrst og fremst að snúast um málefni sveitarfélaganna sjálfra. Frá gamalli tíð hefur Alþingi tekið hlé frá störfum sínum í tvær vikur fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sú hefð byggir á einfaldri hugsun: að sýna sveitarstjórnarstiginu virðingu og tryggja að umræðan í landinu fái að snúast um málefni nærsamfélaganna en ekki landsmálapólitík. Með páskavikunni sem framundan er starfar þingið í raun aðeins í um sex vikur fram að kosningunum 16. maí. Því vaknar sú spurning hvort ekki hefði verið bæði skynsamlegra og heiðarlegra gagnvart kjósendum að fresta umræðu um ESB fram yfir kosningar. Þannig hefðu sveitarstjórnarkosningarnar fengið að standa á eigin forsendum, án þess að yfir þær væri varpað skugga stærsta álitamáls íslenskra stjórnmála. Þegar ríkisstjórn velur að setja jafn stórt og umdeilt mál á dagskrá á þessum tímapunkti er hætt við að það sé ekki tilviljun heldur meðvituð ákvörðun. Afleiðingin er sú að umræðan færist frá skipulagsmálum, rekstri, innviðum og atvinnumálum sveitarfélaga yfir í deilur um Evrópusambandið. Sem formaður fulltrúaráðs stjórnmálaflokks í sveitarfélagi finn ég vel hversu mikið hver einasta vika og hver einasti dagur skiptir máli í kosningabaráttu sveitarstjórna. Það er því erfitt að skilja hvers vegna ríkisstjórnin telur eðlilegt að skyggja á þessa mikilvægu lýðræðislegu umræðu með landsmálapólitík af þessari stærðargráðu. Það er ekki of seint að staldra við. Sveitarstjórnarkosningar eiga að snúast um sveitarfélögin sjálf. Að blanda þeim saman við eitt stærsta deilumál íslenskra stjórnmála er ekki aðeins óheppilegt, það er einfaldlega óvirðing við sveitarstjórnarstigið og þá lýðræðislegu umræðu sem þar á að fara fram. Höfundur er formaður fulltrúaráðs Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Sjá meira
Sveitarstjórnarkosningar fara fram eftir rétt rúmlega níu vikur, þar sem páskavikan er inni í tímabilinu. Framboð eru að mótast og stefnumál þeirra verða smám saman sýnileg. Fyrir öll sveitarfélög skipta þessar kosningar miklu máli, enda marka þær upphaf næstu fjögurra ára í rekstri og uppbyggingu nærsamfélaga. Þess vegna vekur það furðu og raunar verulegar áhyggjur að ríkisstjórnin skuli nú koma með tillögu að dagsetningu fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna að ESB á nákvæmlega sama tíma og kosningabarátta sveitarstjórna er að hefjast fyrir alvöru. Með þeirri ákvörðun er verið að kasta stórpólitísku og umdeildu máli inn í umræðu sem ætti fyrst og fremst að snúast um málefni sveitarfélaganna sjálfra. Frá gamalli tíð hefur Alþingi tekið hlé frá störfum sínum í tvær vikur fyrir sveitarstjórnarkosningar. Sú hefð byggir á einfaldri hugsun: að sýna sveitarstjórnarstiginu virðingu og tryggja að umræðan í landinu fái að snúast um málefni nærsamfélaganna en ekki landsmálapólitík. Með páskavikunni sem framundan er starfar þingið í raun aðeins í um sex vikur fram að kosningunum 16. maí. Því vaknar sú spurning hvort ekki hefði verið bæði skynsamlegra og heiðarlegra gagnvart kjósendum að fresta umræðu um ESB fram yfir kosningar. Þannig hefðu sveitarstjórnarkosningarnar fengið að standa á eigin forsendum, án þess að yfir þær væri varpað skugga stærsta álitamáls íslenskra stjórnmála. Þegar ríkisstjórn velur að setja jafn stórt og umdeilt mál á dagskrá á þessum tímapunkti er hætt við að það sé ekki tilviljun heldur meðvituð ákvörðun. Afleiðingin er sú að umræðan færist frá skipulagsmálum, rekstri, innviðum og atvinnumálum sveitarfélaga yfir í deilur um Evrópusambandið. Sem formaður fulltrúaráðs stjórnmálaflokks í sveitarfélagi finn ég vel hversu mikið hver einasta vika og hver einasti dagur skiptir máli í kosningabaráttu sveitarstjórna. Það er því erfitt að skilja hvers vegna ríkisstjórnin telur eðlilegt að skyggja á þessa mikilvægu lýðræðislegu umræðu með landsmálapólitík af þessari stærðargráðu. Það er ekki of seint að staldra við. Sveitarstjórnarkosningar eiga að snúast um sveitarfélögin sjálf. Að blanda þeim saman við eitt stærsta deilumál íslenskra stjórnmála er ekki aðeins óheppilegt, það er einfaldlega óvirðing við sveitarstjórnarstigið og þá lýðræðislegu umræðu sem þar á að fara fram. Höfundur er formaður fulltrúaráðs Sjálfstæðisflokksins í Fjarðabyggð.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun