„Vonandi verður ein vaxta­hækkun nóg“

Greint var frá því í dag að Íslandsbanki spái 0,25 prósenta hækkun stýrivaxta við næstu vaxtaákvörðun þann 18. mars. Versnandi skammtímaverðbólguhorfur og hækkandi verðbólguvæntingar eru taldar af bankanum munu þar ríða baggamuninn þótt talsverðar líkur séu á óbreyttum vöxtum og hertri framsýnni leiðsögn. Vaxtalækkunarferli verði síðar á ferð en áður var búist við. Verðbólga mældist 5,2 prósent í febrúar, eftir að hafa einnig mælst 5,2 prósent í janúar.

„Horfurnar hafa versnað töluvert,“ segir Jón Bjarki Bentsson aðalhagfræðingur Íslandsbanka og að það sé áhyggjuefni. Rætt var við Jón Bjarka í kvöldfréttum Sýnar.

„Það eru svo margir þættir sem eiga saman sök í því hvernig þetta hefur verið að þróast,“ segir hann og nefnir opinber gjöld sem höfðu meiri áhrif en vænst hafði verið í upphafi árs. Hann segir seigt í einkaneyslu og þó svo að það sé jákvætt að fólk hafi meira á milli handanna hjálpi það ekki í þessu ástandi.

„Og núna síðast erum við að sjá olíuverð rjúka upp í kjölfar ófriðarins í Íran og það er ekki alveg útséð með hversu mikil verðbólguáhrif verða af því en þau verða alveg örugglega einhver.“

Gera ráð fyrir meiri verðbólgu til lengri tíma

Því hafði verið spáð að á þessum tíma yrði haldið áfram vaxtalækkunarferli Seðlabankans en útlit er fyrir að í næstu stýrivaxtaákvörðun Seðlabankans gætu vextir verið hækkaðir á ný. Jón Bjarki segir það ekki góðar fréttir. 

„Seðlabankinn hlýtur að hafa verulegar áhyggjur af því að tiltrú á að hann nái markmiðinu á ásættanlegum tíma hefur verið að minnka. Við fengum nýja könnun í gær sem sýndi að bæði almenningur og stjórnendur í atvinnulífinu gera ráð fyrir talsvert meiri verðbólgu til lengri tíma.“

Jón Bjarki segir að þessar væntingar hafi verið minni og stöðugri til lengri tíma, en þær hafi hækkað töluvert í síðustu mælingu og það bendi til þess að „bankinn þurfi að herða tóninn“.

„Vonandi verður ein vaxtahækkun nóg til þess að snúa þeirri þróun við.“

Jón Bjarki segir Seðlabankann þurfa að sýna að hann sé tilbúinn til að bregðast við. Hann þurfi ekki að gera það með stórtækri hækkun heldur sé einfaldlega nóg að sýna að hann vilji og muni bregðast við.

„Þá kemst hann vonandi í gegnum þetta tímabil án þess að þurfa að hækka vexti þó meira en þetta.“

Meiri hætta á að kjarasamningum verði slitið

Forsenduákvæði kjarasamninga gerir ráð fyrir að það megi slíta samningum verði verðbólgan meiri en 4,7 prósent í haust. Jón Bjarki segir auknar líkur á að það verði en bankinn geri þó enn ráð fyrir því að verðbólgan muni ekki hafa náð því í haust.

„Okkar spá gerir ráð fyrir rúmlega fjögurra prósenta verðbólgu í ágúst, sem verður krítíska mælingin hvað þetta varðar, en það eru ekki margir mánuðir síðan við töldum það nánast útilokað að þessi forsenda væri í hættu,“ segir hann og að þessi staða geri það enn mikilvægara að það sé brugðist við núna. Þannig sé hægt að lækka verðbólguþrýstinginn núna og mögulega koma í veg fyrir að þessi staða komi upp í haust.

„Það er betra að gera það fyrr en að þurfa að grípa til harkalegri ráðstafana seinna.“