Nokkur orð í viskubrunninn Einar Helgason skrifar 26. mars 2026 18:33 Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson Skoðun Já er uppgjöf og Nei er ekki nóg Ágústa Árnadóttir Skoðun Hvar eigum við heima? Martha Árnadóttir Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson Skoðun Hversu lengi eigum við að bíða? Kristín María Birgisdóttir Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun Fyrsta jáið skiptir máli Gunnar Ármannsson Skoðun Akkeri og trygging fyrir Ísland Gunnar Örn Gunnarsson Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvar eigum við heima? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Já er uppgjöf og Nei er ekki nóg Ágústa Árnadóttir skrifar Skoðun Hversu lengi eigum við að bíða? Kristín María Birgisdóttir skrifar Skoðun Akkeri og trygging fyrir Ísland Gunnar Örn Gunnarsson skrifar Skoðun Afborgunarlaus lán eru ekki neyðarúrræði – svar við dritdreifingu Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks á Íslandi Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Mannréttindi eru ekki gjöf stjórnvalda Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Heilsuspillandi aðbúnaður fanga er dýrt stjórnunarlegt fúsk Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun 29. ágúst ‒ Fullveldið endurheimt? Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Fyrsta jáið skiptir máli Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Atvinnulífið ætti að vilja sjá samninginn Margrét Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar Skoðun Endalok einkalífsins: Hið alsjáandi auga Finnur Ágúst Ingimundarson skrifar Skoðun Að semja gegn sjálfum sér Gísli Hjálmtýsson skrifar Skoðun Ástæður þess að ég kýs NEI þann 29. ágúst Sigurður P. Sigmundsson skrifar Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Ég ætla að treysta komandi kynslóðum Margrét Sveinsdóttir skrifar Skoðun Hvernig er að eiga sæti við borðið Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar Skoðun Þjóðinni er að blæða út – og þetta á bara að reddast Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Hörmuleg húsnæðisstaða ungs fólks í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Pólitískir vindhanar sem vilja nú hafa afstöðu af þjóð Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun „Við hefðum aldrei átt að ganga í ESB,“ sagði engin þjóð aldrei Eiríkur Ragnarsson skrifar Skoðun Bandaríkin Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Bollaleggingar Sigurður Kári Kristjánsson skrifar Skoðun Höggdeyfir fyrir hverja? Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Ísland, já takk Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Já-sjá leiðir til Já-já Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Hvernig tryggjum við börnum okkar framtíð á Íslandi? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Hvað er betra þegar maður er kominn á efri ár og sestur í helgan stein eins og það er kallað að fylgjast með þjóðfélagsumræðunni á íslandi frá degi til dags. Og þegar sú furðulega ákvörðun ríkisstjórnarinnar að efna eitt af loforðum sínum í kosningabaráttunni og kanna aðild að Evrópusambandinu varð að veruleika þá má heita að fjörið hafi virkilega byrjað. Í fyrsta lagi kom það mér á óvart að stjórnmálaflokkar sem ná kjöri og mynda ríkisstjórn ætla að standa við kosningaloforð. Og satt að segja þótt ég sé komin nálægt áttrætt hef ég ekki beint vanist því í gegn um tíðina á Íslandi. En þar sem ég er auðvita bjartsýnn og vongóður maður þá vona ég innilega að þetta sé ekki merki um að það eigi að fara að umbylta þjóðfélaginu í eitthvað sem heitir siðað. En þegar þessi ákvörðun lá fyrir um hvort við Íslendingar ættum að sundra sjálfstæði okkar með því að leggja lag okkar við þessa skuggalegu verur sem sitja í kjöllurunum þarna í Brussel, þá fór maður að hlusta betur. Hvort sem þátturinn heitir Silfrið eða Sprengisandur eða eitthvað annað þá lagði maður sig fram um að missa ekki af neinu. Kannski er það því að þakka að ég finn mig knúin til að leggja orð í þennan viskubrunn eftir að hafa hlustað á öll þessi gáfumenni sem þar hafa látið ljós sitt skína. Og þvílík speki og gáfur sem þarna hefur flætt um allar gáttir gerir mann hreinlega orðlausan. Í fyrsta lagi, eins og gáfumennirnir segja, auðvita förum við ekki að hætta okkur inn í brennandi hús. En samkvæmt frásögn þeirra logar allt Evrópusambandið stafnanna á milli og er komið að því að hrynja. Við getum auðvitað verið þakklát fyrir að menn með gáfnafar á þessu kaliberi vara okkur við. Enda hef ég alltaf haft grun um að það sé stórhættulegt að skreppa til Kaupmannahafnar eða Stokkhólms vegna brunans sem þar geisar. Svo er þetta með sjálfstæðið sem við töpum eins og gáfumennirnir segja, það er náttúrlega mun meira sjálfstæði fólgið í því að sitja úti á gangi í dimmum kjöllurunum í Brussel en við fundarborðið í herberginu þar sem ákvarðanir eru teknar. Þar getum við setið áhyggjulaus og jafnvel leikið okkur í símanum á meðan þeir sem sitja við fundarborðið búa til einhverjar reglugerðir til að fara eftir. Þegar fundirnir eru svo búnir þá tökum við bara við reglugerðunum fullkomlega áhyggjulaus og bætum kannski eitthvað við þær svona til að sýna hvað við erum gáfuð. Það er nú varla hægt að vera sjálfstæðari en þetta. Í einum af gáfumannaþáttunum sem ég hef hlustað á að undanförnu talaði kona sem lýsti furðu sinni á því að einhver Íslendingur dytti það í hug að ganga í Evrópusambandið. Þessi kona sem þarna talaði var hvorki meira né minna en formaður flokks sem einu sinni var stór á Íslandi en hefur nú skroppið saman í flokksbrot þótt furðulegt sé. Hún benti auðvita réttilega á það að þar sem okkar land væri á alþjóðlegum mælikvörðum besta land í heimi til að búa á þá væri það furðulegt að einhverjum dytti þessi della í hug. Hérna væri jöfnuður á milli þjóðfélagshópa svo stórkostlega mikill að aðrar þjóðir kæmust ekki með tærnar þar sem við hefðum hælanna. Eftir að ég hafði hlustað á þessa ágætu konu flytja þennan boðskap þá fór ég að íhuga hvort ég væri svona helvíti heimskur að ég sæi þetta ekki. Þegar ég fór svo að reikna þetta út í rólegheitunum þá sá ég auðvita að konan hafði alveg laukrétt fyrir sér. Sko, ef maður tekur laun sem þessi kona fær í hverjum mánuði og ellilaunin sem ég fæ á mánuði þá sér náttúrlega hver heilvita maður hvað maður hefur það gott. Ef hún, sem hefur í laun svona tvær til þrjár milljónir á mánuði og ég með mín ellilaun sem er tæplega fjögur hundruð þúsund leggjum saman og deilum með tveimur þá sér þetta auðvita hver hálfviti. Ég er bara svo mikill bjáni að ég hef ekki séð hvað miklir fjármunir hellast inn á reikninginn minn um hver mánaðarmót. Og, ég sem stóð í þeirri meiningu að ég hefði ekki efni á að skreppa til Tene. Ég sé það auðvita núna að ég gæti kíkt þangað einu sinni í mánuði ef ég vildi með svona rosalaun á mánuði. Það er ekkert skrítið þegar alþjóðastofnanir úti í heimi fá svona útreikninga að þeir setji Ísland í fremsta sæti í lífskjörum. Svo er það hann Jói sem býr hérna á hæðinni fyrir neðan með henni Dísu konunni sinni. Þetta unga fólk er sko gott dæmi um sjálfstæða Íslendinga sem munu aldrei samþykkja að ganga í þetta Evrópusamband. Hann starfar á bensínstöðinna hérna úti á horni en Dísa vinnur í leikskóla. Reyndar er þau bæði með aukavinnu þar sem þau vinna fram á nótt í hreingerningum og um helgar líka sérstaklega til þess að geta borgað húsaleiguna. En þau eru það lánsöm að leigja íbúðina hjá fyrirtækinu, Sporður EHF, sem á nokkur þúsund íbúðir og er í eigu nokkra útgerðamanna á Íslandi. Stærsti eigandi þar er líklegast hún Gudda, en hún er frá Vestmannaeyjum. Eins og Jói segir stundum þegar hann rífst við vinnufélagana. Ég hefði ekki þetta frelsi til að vinna á mörgum stöðum ef við færum inn í þetta Evrópusamband. Og síðan bætir hann gjarnan við að hann myndi aldrei taka séns á því að bæði missa sjálfstæðið og auðlindir þjóðarinnar í hendurnar á þessum græðgispungum sem sitja í dimmum kjöllurunum þarna í Brussel. Og Jói veit alveg hvað hann syngur þótt honum hafi ekki gengið vel í gegn um skólagönguna og hafi ekki getað lesið sér til gagns. Enda þarf hann ekkert að lesa sér til um þetta andskotans Evrópusamband eftir að hann hefur hlustað á sinn mann, Sigmund Davíð segja frá hvers konar glæpafélag þetta er og ekki lýgur hann, þingmaðurinn sjálfur. Svo get ég ekki látið það vera í þessum hugleiðingum mínum en að minnast á Íslensku krónuna. En það eru einhverjir bjánar sem halda því fram að ef við köstum henni og tökum einhverja útlenska peninga þá muni bæði vextir og óstöðugt gengi snarlagast í Íslensku þjóðfélagi. Þvílíkur barnaskapur sem þarna er á ferðinni og ég spyr bara á móti, hvað haldið þið að hafi bjargað okkur út úr hruninu sem var auðvita bara prófraun á okkar fjármálasnilli. Ekki þurftu frændur okkar Færeyingarnir að takast á slíka eldraun, enda hefðu þeir varla ráðið við það. Þjóð sem á ekki einu sinni seðlabanka eins og við Íslendingar þar sem tæplega þrjú hundruð mans reikna út vexti frá morgni til kvölds. Hvar í ósköpunum ættum við að finna vinnu fyrir allt þetta fólk ef við færum að nota aðra mynt en krónuna. Svo vitum við öll um þessi tæplega þrjú hundruð stærstu fyrirtæki á Íslandi sem eru að prófa að reka sjálfan sig með erlendum peningum að auðvita eru þau að prófa þetta eingöngu fyrir okkur fátæka fólkið til að vara okkur við að fara sömu leið. Enda eru stjórnendur þessara fyrirtækja duglegastir við að segja okkur að við myndum missa allt sjálfstæði ef við færum að nota aðra mynt. Þarna er kannski kominn skýringinn á því hvers vegna þeir snúa ekki til baka og taka upp okkar Íslensku krónu í sínum rekstri. Þeir eru auðvita búnir að missa allt sjálfstæði til að snúa við og komast ekki til baka. En svona að síðustu ætla ég að fullvissa ykkur lesendur góðir að ég mun áfram fylgjast vel með öllum umræðum um þessi mál og upplýsa ykkur svo við förum ekki að álpast inn í þetta Evrópusamband. Höfundur er eftirlaunaþegi sem hefur gaman af því að velta sér upp úr þjóðfélagsmálum.
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson Skoðun
Skoðun Afborgunarlaus lán eru ekki neyðarúrræði – svar við dritdreifingu Halldór Jörgen Olesen skrifar
Skoðun Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar
Skoðun Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson skrifar
Skoðun Heimurinn brennur minna – en það er aðeins hálf sagan sögð hjá Lomborg Haukur Logi Jóhannsson skrifar
Skoðun Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson skrifar
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun
Sumar án aðgerða Halla Gunnarsdóttir,Jakob Tryggvason,Andri Reyr Haraldsson,Eiður Stefánsson,Gunnar Sigurðsson,Óskar Hafnfjörð Gunnarsson Skoðun
Upplýsingaóreiðan sem enginn virðist ætla að uppræta – opin spurning til Þorgerðar Hnikarr Bjarmi Franklínsson Skoðun