Hvað á að gera við fermingarpeningana? Björn Berg Gunnarsson skrifar 8. apríl 2026 07:04 Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan. Vísir/Vilhelm 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ Þessu velta margir fyrir sér og getur verið hausverkur fyrir foreldra. Oft er allt of háum fjárhæðum valið til veisluhalda og miklar áhyggjur af samkeppni og samanburði við aðra þegar kemur að fermingargjöfum. Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað er ásættanlegt? Hér erum við að ræða smekksatriði og ég veit að áherslur fólks varðandi fermingar geta verið mjög misjafnar. Mín skoðun er þó sú að eitt sé mikilvægt að ákveða. Við ætlum ekki að bera okkur saman við aðrar fjölskyldur. Við gefum barninu það sem okkur þykir henta, en það er engin ástæða til að ætla að slíkt þurfi að vera dýrt. Hvað mun gleðja barnið og gagnast því? Þurfa það að vera peningar? Hvað með upplifun eða leiðsögn? Ykkur ber ekki skylda til að herma eftir öðrum. Á þessum árstíma fer árleg umræða af stað á samfélagsmiðlum. „Hvað eruð þið að gefa mikinn pening svona almennt í fermingargjöf?“ las ég á einum stað. Einnig „Hvað mynduð þið segja að væri ásættanleg fermingargjöf?“. Þarna er fólk að biðja um leiðbeiningar svo það geti hermt eftir því sem aðrir hafa sennilega hermt upp eftir öðrum sem höfðu spurt félagana á kaffistofunni og þar fram eftir götunum. 14 ára börn taka þannig við fjárhæðum sem ákveðnar voru svo enginn móðgist eða út frá því sem öðru fólki finnst ásættanlegt. Við ætlum ekki að nálgast fjármál með þeim hætti, en aðrir munu gera það og því er um að gera að huga vel að þeim fjármunum sem dóttir ykkar mun fá gefins. Hvar komum við fermingarpeningunum fyrir? Hart er barist um sparnað fermingarbarna. Bankar ganga jafnvel svo langt að borga fyrir að innlögn inn á reikninga eða í sjóði, sem gefur til kynna að þeir telji sig geta hagnast verulega af viðskiptasambandi við barnið til lengri tíma litið. Rétt eins og varðandi fjáhæðirnar er erfitt að alhæfa um heppilegustu ávöxtunarleið sparnaðar fermingarbarna, enda er slíkt sannarlega smekksatriði. Ítarlega var rætt um sparnað barna í svari við annarri spurningu hér á vefnum, sem ég vona að gagnist þér: Ég legg þó áherslu á að tilefni sem þetta sé nýtt til fullnustu. Það þarf sannarlega að hafa vit fyrir barni á fermingaraldri, en hafðu dóttur þína þó með í ráðum. Byrjið á að ræða um það sem þið eruð eflaust sammála um. Svo sem að svona gjafir muni ekki berast aftur og þið viljið báðar að þær nýtist henni sem best við að hafa það gott fjárhagslega og geta keypt sér íbúð þegar hún verður eldri. Þá ræðið þið hvort skynsamlegt sé að skipta sparnaðinum upp. Verður hann allur lagður fyrir til íbúðarkaupa eða verður hluti hans tekinn frá fyrir kaupum eða upplifun sem gleður hana í dag? Hvað kostar slíkt og hvaða áhrif mun það hafa á langtímasparnaðinn? Með þessu kennir þú henni að forgangsraða, reikna og vega og meta ólík fjárhagsleg markmið. Að lokum veljið þið hentuga ávöxtunarleið. Í sameiningu takið þið ákvörðun um hvort og þá hvaða bankabók hentar, hvort ávaxtað skuli í sjóðum eða með öðrum hætti. Rökstyðjið þá ákvörðun og kynnið ykkur ólíka kosti. Barnið þarf að hlusta Vandaðu samskiptin við barnið. Þetta er góður tímapunktur til að hefja opið og hreinskiptið samtal um fjármál og þá er lykilatriði að barnið hlusti á þig. Þú getur lesið þér nánar til um slíkt í öðru svari hér: Ég vona að þetta gangi vel hjá ykkur! Fjármálin með Birni Berg Fermingar Mest lesið Hörður boðar óvænt til starfsmannafundar Viðskipti innlent Helgi í Góu greiðir sér 130 milljónir Viðskipti innlent Opna fljótlega fyrir umsóknir vegna ráðstöfunar séreignar Viðskipti innlent Man varla fundinn í gær: Starfsfólk heldur jafnvel að það sé að fá Alzheimer Atvinnulíf Afgreiðsla launakrafna Play fyrirhuguð 16 mánuðum eftir fallið Viðskipti innlent Jafnrétti í stjórnum skilyrði fyrir Framúrskarandi fyrirtæki Framúrskarandi fyrirtæki Magnús er nýr sviðsstjóri ráðgjafarsviðs KPMG Viðskipti innlent Stjórnendur þurfa líka stuðning og FOBO á vinnustöðum eykst Atvinnulíf Samherji selur Margréti til Færeyja Viðskipti innlent Spá óbreyttum vöxtum Viðskipti innlent Fleiri fréttir Enn lækkar Ísland í nýsköpunarvísitölunni Hörður boðar óvænt til starfsmannafundar Helgi í Góu greiðir sér 130 milljónir Opna fljótlega fyrir umsóknir vegna ráðstöfunar séreignar Magnús er nýr sviðsstjóri ráðgjafarsviðs KPMG Spá óbreyttum vöxtum Minnsta hlutabréfavelta frá faraldursárinu 2020 Magnús leiðir Stofnun atvinnuveganna Samherji selur Margréti til Færeyja Afgreiðsla launakrafna Play fyrirhuguð 16 mánuðum eftir fallið Vaxtahækkunarferli lokið en langt í lækkun Ekki sjái fyrir endann á uppsögnum Þrotabú Play krefur Einar um skaðabætur Verðbólga í tveggja ára hámarki eftir að skattalækkun rann út Telja gagnaver skila litlum ávinningi í Noregi Á áttunda tug starfsmanna Netapp sagt upp Verðbólga ekki meiri í tvö ár Högnuðust um milljarð Rúmlega tuttugu sagt upp hjá ÍAV Hannes Þór, Hannes Þór og Allan greiða sér 100 milljónir í arð Uppsagnir í Arion banka Loka Krambúðinni á Húsavík Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Verulegur samdráttur hjá Isavia 50skills tryggir 729 milljónir í fjármögnun Mikill munur á afkomu almannatengla Vill að ríkissáttasemjari fái auknar valdheimildir í kjaradeilu Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Sjá meira
Þessu velta margir fyrir sér og getur verið hausverkur fyrir foreldra. Oft er allt of háum fjárhæðum valið til veisluhalda og miklar áhyggjur af samkeppni og samanburði við aðra þegar kemur að fermingargjöfum. Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað er ásættanlegt? Hér erum við að ræða smekksatriði og ég veit að áherslur fólks varðandi fermingar geta verið mjög misjafnar. Mín skoðun er þó sú að eitt sé mikilvægt að ákveða. Við ætlum ekki að bera okkur saman við aðrar fjölskyldur. Við gefum barninu það sem okkur þykir henta, en það er engin ástæða til að ætla að slíkt þurfi að vera dýrt. Hvað mun gleðja barnið og gagnast því? Þurfa það að vera peningar? Hvað með upplifun eða leiðsögn? Ykkur ber ekki skylda til að herma eftir öðrum. Á þessum árstíma fer árleg umræða af stað á samfélagsmiðlum. „Hvað eruð þið að gefa mikinn pening svona almennt í fermingargjöf?“ las ég á einum stað. Einnig „Hvað mynduð þið segja að væri ásættanleg fermingargjöf?“. Þarna er fólk að biðja um leiðbeiningar svo það geti hermt eftir því sem aðrir hafa sennilega hermt upp eftir öðrum sem höfðu spurt félagana á kaffistofunni og þar fram eftir götunum. 14 ára börn taka þannig við fjárhæðum sem ákveðnar voru svo enginn móðgist eða út frá því sem öðru fólki finnst ásættanlegt. Við ætlum ekki að nálgast fjármál með þeim hætti, en aðrir munu gera það og því er um að gera að huga vel að þeim fjármunum sem dóttir ykkar mun fá gefins. Hvar komum við fermingarpeningunum fyrir? Hart er barist um sparnað fermingarbarna. Bankar ganga jafnvel svo langt að borga fyrir að innlögn inn á reikninga eða í sjóði, sem gefur til kynna að þeir telji sig geta hagnast verulega af viðskiptasambandi við barnið til lengri tíma litið. Rétt eins og varðandi fjáhæðirnar er erfitt að alhæfa um heppilegustu ávöxtunarleið sparnaðar fermingarbarna, enda er slíkt sannarlega smekksatriði. Ítarlega var rætt um sparnað barna í svari við annarri spurningu hér á vefnum, sem ég vona að gagnist þér: Ég legg þó áherslu á að tilefni sem þetta sé nýtt til fullnustu. Það þarf sannarlega að hafa vit fyrir barni á fermingaraldri, en hafðu dóttur þína þó með í ráðum. Byrjið á að ræða um það sem þið eruð eflaust sammála um. Svo sem að svona gjafir muni ekki berast aftur og þið viljið báðar að þær nýtist henni sem best við að hafa það gott fjárhagslega og geta keypt sér íbúð þegar hún verður eldri. Þá ræðið þið hvort skynsamlegt sé að skipta sparnaðinum upp. Verður hann allur lagður fyrir til íbúðarkaupa eða verður hluti hans tekinn frá fyrir kaupum eða upplifun sem gleður hana í dag? Hvað kostar slíkt og hvaða áhrif mun það hafa á langtímasparnaðinn? Með þessu kennir þú henni að forgangsraða, reikna og vega og meta ólík fjárhagsleg markmið. Að lokum veljið þið hentuga ávöxtunarleið. Í sameiningu takið þið ákvörðun um hvort og þá hvaða bankabók hentar, hvort ávaxtað skuli í sjóðum eða með öðrum hætti. Rökstyðjið þá ákvörðun og kynnið ykkur ólíka kosti. Barnið þarf að hlusta Vandaðu samskiptin við barnið. Þetta er góður tímapunktur til að hefja opið og hreinskiptið samtal um fjármál og þá er lykilatriði að barnið hlusti á þig. Þú getur lesið þér nánar til um slíkt í öðru svari hér: Ég vona að þetta gangi vel hjá ykkur!
Björn Berg Gunnarsson fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru.
Fjármálin með Birni Berg Fermingar Mest lesið Hörður boðar óvænt til starfsmannafundar Viðskipti innlent Helgi í Góu greiðir sér 130 milljónir Viðskipti innlent Opna fljótlega fyrir umsóknir vegna ráðstöfunar séreignar Viðskipti innlent Man varla fundinn í gær: Starfsfólk heldur jafnvel að það sé að fá Alzheimer Atvinnulíf Afgreiðsla launakrafna Play fyrirhuguð 16 mánuðum eftir fallið Viðskipti innlent Jafnrétti í stjórnum skilyrði fyrir Framúrskarandi fyrirtæki Framúrskarandi fyrirtæki Magnús er nýr sviðsstjóri ráðgjafarsviðs KPMG Viðskipti innlent Stjórnendur þurfa líka stuðning og FOBO á vinnustöðum eykst Atvinnulíf Samherji selur Margréti til Færeyja Viðskipti innlent Spá óbreyttum vöxtum Viðskipti innlent Fleiri fréttir Enn lækkar Ísland í nýsköpunarvísitölunni Hörður boðar óvænt til starfsmannafundar Helgi í Góu greiðir sér 130 milljónir Opna fljótlega fyrir umsóknir vegna ráðstöfunar séreignar Magnús er nýr sviðsstjóri ráðgjafarsviðs KPMG Spá óbreyttum vöxtum Minnsta hlutabréfavelta frá faraldursárinu 2020 Magnús leiðir Stofnun atvinnuveganna Samherji selur Margréti til Færeyja Afgreiðsla launakrafna Play fyrirhuguð 16 mánuðum eftir fallið Vaxtahækkunarferli lokið en langt í lækkun Ekki sjái fyrir endann á uppsögnum Þrotabú Play krefur Einar um skaðabætur Verðbólga í tveggja ára hámarki eftir að skattalækkun rann út Telja gagnaver skila litlum ávinningi í Noregi Á áttunda tug starfsmanna Netapp sagt upp Verðbólga ekki meiri í tvö ár Högnuðust um milljarð Rúmlega tuttugu sagt upp hjá ÍAV Hannes Þór, Hannes Þór og Allan greiða sér 100 milljónir í arð Uppsagnir í Arion banka Loka Krambúðinni á Húsavík Atvinnulausum Íslendingum fjölgaði um 700 á einu ári Verulegur samdráttur hjá Isavia 50skills tryggir 729 milljónir í fjármögnun Mikill munur á afkomu almannatengla Vill að ríkissáttasemjari fái auknar valdheimildir í kjaradeilu Selja fyrir 400 milljónir í Síldarvinnslunni Setja upp fjörutíu smáhýsi í Þjórsárdal Sextán starfsmönnum sagt upp á Siglufirði Sjá meira