Viltu fleiri bílastæði í miðbæinn? Eyþór Máni Steinarsson skrifar 13. apríl 2026 07:45 Það eru um 7000 bílastæði í miðbæ Reykjavíkur. Þar af eru 5900 bílastæði í umsjá Reykjavíkurborgar og af þeim eru um 2000 stæði í bílastæðahúsum og restin beint í borgarlandinu. Þrátt fyrir þennan fjölda bílastæða heyrist ítrekað gagnrýni um að ekki séu nægilega mörg stæði í miðbænum. Þeirri gagnrýni er gjarnan svarað af borginni með frösum á borð við „Það hafa aldrei verið fleiri bílastæði í 101 en í dag.“ Ég þekki slíka frasa vel enda hef ég sjálfur beitt þeim. Ég fer heldur ekki leynt með skoðanir mínar á þeirri ofuráherslu sem Íslendingar setja á einkabílinn. Engu að síður má ekki gera lítið úr þeirri upplifun fólks að það sé erfitt að finna bílastæði í miðbænum. Sú tilfinning er ekki byggð á sandi. Hinn raunverulegi bílastæðavandi Það er alveg rétt að bílastæðum hefur fjölgað. En það hefur aðsóknin líka. Það eru einfaldlega fleiri sem vilja komast í miðbæinn, bæði heimamenn og ferðamenn, og því mikil samkeppni um hvert stæði. Á sama tíma hefur upplifun fólks af aðgengi versnað. Það sem áður var einfalt, að leggja einhvers staðar frítt, er nú orðið að leit að lausu stæði í bílastæðahúsum, flóknu greiðsluferli og þröngum aðstæðum. Fólki getur líka fundist bílastæðahúsin erfiðari en „gömlu góðu stæðin“ og það kannast margir við að labba hring eftir hring og reyna að muna hvar maður lagði bílnum. Að ræða bara aukið framboð án þess að nefna aukna eftirspurn með því að segja: „Það hafa aldrei verið fleiri bílastæði í miðbænum,“ er móðgandi við upplifun viðmælandans. Tilþrifapólitik bílastæða í borgarlandinu Í umræðunni um bílastæðavandann hafi sumir kosið að benda á litlar eða sjónrænar aðgerðir, eins og „kleinuhringi“ eða myndir af sundlaugum sem taka upp verðmætt bílastæðapláss í Austurstræti. Það eru 18 bílastæði þarna. Ég taldi. Ef tilvonandi borgarfulltrúar ætla að leysa umtalaðan bílastæðavanda miðbæjarins með því að endurheimta 18 stæði, þá er ég ekki bjartsýnn á þeirra lausnir við stærri verkefnum borgarinnar. Að mínu mati er það einnig röng forgangsröðun að fórna aðgengi, öryggi og þægindum gangandi vegfarenda fyrir örfá bílastæði. Sem íbúi og vegfarandi í miðbænum yrði ég alls ekki ánægður ef þetta verðmæta borgarland yrði nýtt í bílastæði. Fyrir utan allt þetta er Austurstrætið líka göngugata. Þarna er upplifun viðmælandans allavega viðurkennd, en þess í stað er greind hans móðguð með því að slá ryki í augu hans með einföldum og ódýrum gervilausnum. Hvað er þá hægt að gera? Bjóðum út uppbyggingu bílastæðahúss á góðum og aðgengilegum stað í miðbænum á viðráðanlegu verði sem við höfum opin allan sólarhringinn. Þessi grein gæti endað hérna, því í mínum augum er svarið svona einfalt, en skoðum aðeins valkostina. Í fljótu bragði dettur mér í hug land Faxaflóahafna (sem Reykjavíkurborg á 75% hlut í) til móts við Kolaportið og Listasafn Reykjavíkur. Þar væri hægt að koma fyrir 2.7 Traðarkotum í ferningnum og 3.8 Traðarkotum í þríhyrningnum - eða um 1.540 bílastæðum. Það mætti líka skoða ríkulegt landsvæði ríkisins báðum megin Sölvhólsgötunnar. Á þessum reitum samanlögðum kæmust fyrir 9.6 Traðarkot - 2.688 bílastæði. Síðan er víst lögreglan að skoða nýjar staðsetningar, ef hún færir sig af Hlemmi myndast mikið svigrúm fyrir yfirborðsbílastæði - um 1.148 bílastæði. Á frímerkinu hjá Frímúrum má síðan koma fyrir um 1.2 Traðarkotum eða 336 bílastæðum. Bílar eiga heima í bílastæðahúsum, eða helst kjöllurum. Ef markaðurinn er tilbúinn að byggja fleiri bílastæði miðsvæðis og neytendur tilbúnir að greiða fyrir það markaðsverð ætti að vera ekkert því til fyrirstöðu að leysa umræddan bílastæðavanda án þess að yfirborð borgarlandsins þjáist fyrir það. Helst myndi ég vilja að aðrar leiðir en að fólk komi keyrandi í miðbæinn yrðu skoðaðar, að aðgengi að núverandi bílastæðum yrði aukið. En ef það á að byggja fleiri stæði skulum við í það minnsta ræða það af alvarleika. Viðreisn skoðar raunverulegar lausnir Ég býð mig fram fyrir Viðreisn því flokkurinn stundar ekki tilþrifapólitík sem ýmist viðurkennir ekki eða leysir ekki raunveruleg vandamál. Það eru til lausnir við þeim vandamálum sem borgin stendur frammi fyrir. Í mörgum þessum vandamálum leynast meira að segja tækifæri. Það er hægt að gera bara hluti. Höfundur er í framboði fyrir Viðreisn í Reykjavík, fyrrverandi formaður Samtaka um bíllausan lífsstíl og leigubílstjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Eyþór Máni Steinarsson Mest lesið Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Skoðun Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Það eru um 7000 bílastæði í miðbæ Reykjavíkur. Þar af eru 5900 bílastæði í umsjá Reykjavíkurborgar og af þeim eru um 2000 stæði í bílastæðahúsum og restin beint í borgarlandinu. Þrátt fyrir þennan fjölda bílastæða heyrist ítrekað gagnrýni um að ekki séu nægilega mörg stæði í miðbænum. Þeirri gagnrýni er gjarnan svarað af borginni með frösum á borð við „Það hafa aldrei verið fleiri bílastæði í 101 en í dag.“ Ég þekki slíka frasa vel enda hef ég sjálfur beitt þeim. Ég fer heldur ekki leynt með skoðanir mínar á þeirri ofuráherslu sem Íslendingar setja á einkabílinn. Engu að síður má ekki gera lítið úr þeirri upplifun fólks að það sé erfitt að finna bílastæði í miðbænum. Sú tilfinning er ekki byggð á sandi. Hinn raunverulegi bílastæðavandi Það er alveg rétt að bílastæðum hefur fjölgað. En það hefur aðsóknin líka. Það eru einfaldlega fleiri sem vilja komast í miðbæinn, bæði heimamenn og ferðamenn, og því mikil samkeppni um hvert stæði. Á sama tíma hefur upplifun fólks af aðgengi versnað. Það sem áður var einfalt, að leggja einhvers staðar frítt, er nú orðið að leit að lausu stæði í bílastæðahúsum, flóknu greiðsluferli og þröngum aðstæðum. Fólki getur líka fundist bílastæðahúsin erfiðari en „gömlu góðu stæðin“ og það kannast margir við að labba hring eftir hring og reyna að muna hvar maður lagði bílnum. Að ræða bara aukið framboð án þess að nefna aukna eftirspurn með því að segja: „Það hafa aldrei verið fleiri bílastæði í miðbænum,“ er móðgandi við upplifun viðmælandans. Tilþrifapólitik bílastæða í borgarlandinu Í umræðunni um bílastæðavandann hafi sumir kosið að benda á litlar eða sjónrænar aðgerðir, eins og „kleinuhringi“ eða myndir af sundlaugum sem taka upp verðmætt bílastæðapláss í Austurstræti. Það eru 18 bílastæði þarna. Ég taldi. Ef tilvonandi borgarfulltrúar ætla að leysa umtalaðan bílastæðavanda miðbæjarins með því að endurheimta 18 stæði, þá er ég ekki bjartsýnn á þeirra lausnir við stærri verkefnum borgarinnar. Að mínu mati er það einnig röng forgangsröðun að fórna aðgengi, öryggi og þægindum gangandi vegfarenda fyrir örfá bílastæði. Sem íbúi og vegfarandi í miðbænum yrði ég alls ekki ánægður ef þetta verðmæta borgarland yrði nýtt í bílastæði. Fyrir utan allt þetta er Austurstrætið líka göngugata. Þarna er upplifun viðmælandans allavega viðurkennd, en þess í stað er greind hans móðguð með því að slá ryki í augu hans með einföldum og ódýrum gervilausnum. Hvað er þá hægt að gera? Bjóðum út uppbyggingu bílastæðahúss á góðum og aðgengilegum stað í miðbænum á viðráðanlegu verði sem við höfum opin allan sólarhringinn. Þessi grein gæti endað hérna, því í mínum augum er svarið svona einfalt, en skoðum aðeins valkostina. Í fljótu bragði dettur mér í hug land Faxaflóahafna (sem Reykjavíkurborg á 75% hlut í) til móts við Kolaportið og Listasafn Reykjavíkur. Þar væri hægt að koma fyrir 2.7 Traðarkotum í ferningnum og 3.8 Traðarkotum í þríhyrningnum - eða um 1.540 bílastæðum. Það mætti líka skoða ríkulegt landsvæði ríkisins báðum megin Sölvhólsgötunnar. Á þessum reitum samanlögðum kæmust fyrir 9.6 Traðarkot - 2.688 bílastæði. Síðan er víst lögreglan að skoða nýjar staðsetningar, ef hún færir sig af Hlemmi myndast mikið svigrúm fyrir yfirborðsbílastæði - um 1.148 bílastæði. Á frímerkinu hjá Frímúrum má síðan koma fyrir um 1.2 Traðarkotum eða 336 bílastæðum. Bílar eiga heima í bílastæðahúsum, eða helst kjöllurum. Ef markaðurinn er tilbúinn að byggja fleiri bílastæði miðsvæðis og neytendur tilbúnir að greiða fyrir það markaðsverð ætti að vera ekkert því til fyrirstöðu að leysa umræddan bílastæðavanda án þess að yfirborð borgarlandsins þjáist fyrir það. Helst myndi ég vilja að aðrar leiðir en að fólk komi keyrandi í miðbæinn yrðu skoðaðar, að aðgengi að núverandi bílastæðum yrði aukið. En ef það á að byggja fleiri stæði skulum við í það minnsta ræða það af alvarleika. Viðreisn skoðar raunverulegar lausnir Ég býð mig fram fyrir Viðreisn því flokkurinn stundar ekki tilþrifapólitík sem ýmist viðurkennir ekki eða leysir ekki raunveruleg vandamál. Það eru til lausnir við þeim vandamálum sem borgin stendur frammi fyrir. Í mörgum þessum vandamálum leynast meira að segja tækifæri. Það er hægt að gera bara hluti. Höfundur er í framboði fyrir Viðreisn í Reykjavík, fyrrverandi formaður Samtaka um bíllausan lífsstíl og leigubílstjóri.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun