Hvernig tannlæknar leysa algeng útlitsvandamál

Hvítar tennur 20. apríl 2026 09:05

„Við erum að upplifa ótrúlega spennandi og skemmtilegir tímar í tannlækningum í dag,“ segir Þórður Birgisson, tannlæknir og eigandi tannlæknastofunnar Hvítt bros

Á undanförnum árum hafa tækniframfarir haft töluverð áhrif á starf tannlækna og breytt ýmsum þáttum í greiningu og meðferð. Ný tækni og bættur búnaður hafa opnað fleiri möguleika og gert tannlæknum kleift að bjóða fjölbreyttari lausnir fyrir sjúklinga.

„Það þarf enginn að sætta sig við útlitslýti í brosinu í dag. Tannlæknar hafa lausnir á nánast öllum útlitsvandamálum sem hægt er að hugsa sér,“ segir Þórður Birgisson, tannlæknir og eigandi tannlæknastofunnar Hvítt bros, sem starfar bæði í Ármúla 23 í Reykjavík og í Hveragerði.

Dökkar eða mislitar tennur

Ef heilbrigðar tennur hafa dökknað með tímanum er tannhvíttun oft góð leið til að bæta úr því. Tannhvíttun er tiltölulega ódýr lausn sem getur gagnast mörgum til að bæta tannlitinn.

Stundum eru blettir eða gamlar fyllingar að hafa áhrif á brosið eða jafnvel tannskemmdir. Þá getur verið nauðsynlegt að setja plastfyllingar ef blettirnir eru ekki mjög stórir. Í slæmum tilvikum þarf að setja postulín, annaðhvort postulíns-skeljar sem eru límdar framan á tennurnar eða krónur en þá er sett postulín utan um alla tönnina.

Tannhvíttun, plastfyllingar og krónur settar til að bæta útlitið.

Bil á milli tanna

Ef bilið er lítið þá er stundum hægt að nota plastfyllingar, postulínskrónur eða jafnvel tannréttingar til að minnka eða loka því. Ef bilið er hins vegar stórt þarf að setja tannplanta í tannstæðið eða smíða postulínsbrú sem er fest við aðliggjandi tennur með krónum og lokar hún bilinu með postulíns tönn sem er þar á milli.

Krónur settar til að minnka bil á milli framtanna og laga brosið.

Plastfyllingar henta oft til að minnka bil og laga litlar skekkjur.

Glerungseyðing er algengt vandamál

Glerungseyðing er nokkuð algengt vandamál í dag og tengist oft neyslu á súrum drykkjum. Dæmi um það eru margir gos- og orkudrykkir, vatn með sítrónubragði, rauðvín eða hvítvín. Ef fólk þjáist af munnþurrki getur það ýtt undir að þessir drykkir skaði glerunginn enn meira. Síðan getur glerungseyðing einnig komið vegna bakflæðis. Þá þarf að fá greiningu á vandanum hjá lækni.

Hér voru settar krónur til að bæta þann skaða sem glerungseyðing hefur valdið.

Slit á tönnum

Það er nokkuð eðlilegt að tennur slitni með tímanum. Ef slitið nær að fara í gegnum glerunginn niður í tannbeinið þarf stundum að setja fyllingar eða jafnvel krónur til að verja tönnina. Gnístur tanna á nóttinni getur leitt til þess að tennur slitni mjög hratt og þá er nauðsynlegt að sofa með hlífðargóm.

Stundum rýrnar tannholdið sem er umhverfis tennurnar með tímanum og rætur tannanna koma í ljós. Þegar rótaryfirborðið verður berskjaldað getur tannburstun valdið sliti á tannbeininu sem getur leitt til tannkuls og aukinnar viðkvæmni í tönnum. Óeðlilegt bitálag getur einnig verið þáttur í auknu sliti við tannhálsa.

Plastfyllingar settar til að laga slit og útlitslýti í neðri framtönnum.

Tannholdsbólgur geta valdið skaða

Tannholdsbólgur lýsa sér sem rautt og þrútið tannhold, blæðingu við burstun eða breytingar á tannholdhæð. Besta leiðin til að fyrirbyggja tannholdsbólgur er tannburstun tvisvar á dag með mjúkum bursta og nota tannþráð daglega og láta hreinsa tannsteininn reglulega.

Bólgur við gamlar krónur sem lagast þegar nýjar eru settar.

Tannholdsbólgur geta valdið ýmsum skaða. Ef þær eru langvarandi geta þær leitt til beintaps umhverfis tönnina sem er yfirleitt óafturkræft. Einnig eru rannsóknir að sýna að þrálátar tannholdssjúkdómar geti tengst öðrum sjúkdómum, svo sem hjarta- og æðasjúkdómum og jafnvel Alzheimer.

Tannsteinn eykur líkur á tannholdsbólgum

Margir safna tannsteini í einhverju mæli. Sumir eru samt það duglegir í þessum efnum að þeir þurfa að mæta reglulega í hreinsun á sex mánaða fresti eða jafnvel oftar til að halda honum í skefjum. Ef tannsteinn fær að sitja á tönnum lengi eykur það líkur á tannholdsbólgum.