Dómar eiga að hafa tilgang Védís Einarsdóttir skrifar 16. apríl 2026 08:31 Við umræðu um fjármálaáætlun á Alþingi í gærdag fullyrti dómsmálaráðherra að formaður Afstöðu – réttindafélags kysi það helst að dómþolar afplánuðu einfaldlega ekki dóma sína. Þótt slíkar upphrópanir kunni að hljóma vel í hita leiksins í þingsal eru þær fjarri sanni. Stefna félagsins snýst þvert á móti um að mannúð sé höfð að leiðarljósi, að jafnræði ríki og að allir dómar hafi skýran tilgang. Fangelsisvist sem snýst eingöngu um að loka fólk inni og gleyma því þjónar hvorki réttlæti né öryggi samfélagsins. Dæmdir einstaklingar þurfa að fá tækifæri til menntunar og uppbyggilegs starfs á meðan á afplánun stendur svo að þeir komi betur út í samfélagið. Þekking og markviss endurhæfing eru öflugustu tækin til að draga úr endurteknum brotum. Rannsóknir sýna að slík nálgun skilar bæði auknu öryggi og minni kostnaði til lengri tíma. Að lokum er vert að benda á að það er enginn sérstakur bragur á því að dylgja um menn og málefni á vettvangi þar sem viðkomandi getur ekki svarað fyrir sig. Ræðustóll Alþingis ætti að nýtast í uppbyggilegar umræður um stefnumótun fremur en órökstuddar fullyrðingar. Vænlegra væri að stjórnvöld ættu í opnu og uppbyggilegu samtali við þá aðila sem þekkja kerfið og vilja gera það betra. Höfundur er skrifstofustjóri Afstöðu - réttindafélags. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Fangelsismál Mest lesið Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Sjá meira
Við umræðu um fjármálaáætlun á Alþingi í gærdag fullyrti dómsmálaráðherra að formaður Afstöðu – réttindafélags kysi það helst að dómþolar afplánuðu einfaldlega ekki dóma sína. Þótt slíkar upphrópanir kunni að hljóma vel í hita leiksins í þingsal eru þær fjarri sanni. Stefna félagsins snýst þvert á móti um að mannúð sé höfð að leiðarljósi, að jafnræði ríki og að allir dómar hafi skýran tilgang. Fangelsisvist sem snýst eingöngu um að loka fólk inni og gleyma því þjónar hvorki réttlæti né öryggi samfélagsins. Dæmdir einstaklingar þurfa að fá tækifæri til menntunar og uppbyggilegs starfs á meðan á afplánun stendur svo að þeir komi betur út í samfélagið. Þekking og markviss endurhæfing eru öflugustu tækin til að draga úr endurteknum brotum. Rannsóknir sýna að slík nálgun skilar bæði auknu öryggi og minni kostnaði til lengri tíma. Að lokum er vert að benda á að það er enginn sérstakur bragur á því að dylgja um menn og málefni á vettvangi þar sem viðkomandi getur ekki svarað fyrir sig. Ræðustóll Alþingis ætti að nýtast í uppbyggilegar umræður um stefnumótun fremur en órökstuddar fullyrðingar. Vænlegra væri að stjórnvöld ættu í opnu og uppbyggilegu samtali við þá aðila sem þekkja kerfið og vilja gera það betra. Höfundur er skrifstofustjóri Afstöðu - réttindafélags.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar