Göngum til góðs fyrir íslenska náttúru Jóna Bjarnadóttir skrifar 22. apríl 2026 08:00 Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jóna Bjarnadóttir Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Við Íslendingar erum auðug af náttúruauðlindum og höfum nýtt náttúruna okkur til hagsbóta. Við njótum þeirra forréttinda að nýta vatnsafl, jarðvarma og vind til orkuvinnslu og erum því minna háð jarðefnaeldsneyti en flestar aðrar þjóðir. Landsvirkjun hefur alltaf unnið að uppbyggingu orkuinnviða með virðingu fyrir náttúru landsins að leiðarljósi, vandað til verka þannig að eftir er tekið samhliða því að stuðla að öflugu atvinnulífi víða um land og þeim lífsgæðum sem við flest lítum á sem sjálfsögð. Fyrri kynslóðir tryggðu okkur græna orku með framsýni sinni og við erum stolt af því að tryggja hag komandi kynslóða á sama hátt. Nýting auðlinda felur í sér inngrip í náttúruna sem óhjákvæmilega veldur raski á umhverfinu. Það að nýta endurnýjanlegar auðlindir gerir raforkuvinnslu okkar umtalsvert umhverfisvænni en ef svo væri ekki, en slík nýting felur eins og önnur í sér inngrip í náttúru og rask á umhverfi. Það er á okkar ábyrgð að lágmarka þetta rask eins og kostur er til að draga úr fórnarkostnaði áhrifa á náttúru á móti efnahags- og samfélagslegum ávinningi. Náttúruvernd mikilvæg forsenda við hönnun virkjana Við hjá Landsvirkjun öxlum daglega þá ábyrgð að nýta náttúruauðlindir þjóðarinnar og leggjum okkur ávallt fram um að vanda til verka í hverju skrefi. Við stöndum vörð umlíffræðilega fjölbreytnimeð vistkerfisnálgun að leiðarljósi og leggjum áherslu á að þekkjaumhverfisáhrifstarfseminnar, að draga úr þeim og koma í veg fyrir umhverfisatvik. Hér eru nokkur dæmi um nálgun okkar: Við beislun jarðvarma á Þeistareykjum var virkjunin hönnuð út frá staðháttum og með náttúru svæðisins í forgrunni. Lögð var áhersla á að raska ekki sérstökum hverasvæðum og hraunmyndunum, öðru raski var haldið í lágmarki og frágangi sinnt samhliða uppbyggingu virkjunarinnar. Við undirbúning fyrsta vindorkuvers landsins við Vaðöldu var þess gætt að velja stað á svæði sem þegar hefur verið raskað og þar sem innviðir, vegir og flutningslínur, eru þegar til reiðu. Við gættum þess jafnframt að velja ekki svæði sem njóta náttúruverndar og vera fjarri svæðum sem teljast til mikilvægra fuglasvæða. Við undirbúning Hvammsvirkjunar var sérstaklega hugað að áhrifum á laxfiska með það að markmiði að tryggja áfram vöxt og viðgang fiskistofna í Þjórsá. Ástæða er til að benda á að stofninn hefur vaxið og dafnað síðustu 60 árin, samhliða nýtingu vatnsfallsins til raforkuframleiðslu. Á rúmlega 60 ára starfstíma sínum hefur Landsvirkjun lagt áherslu á að bæta upp raskað land með aðgerðum sem falla að náttúrunni, með sérstaka áherslu á sjálfbærni, viðnámsþol og líffræðilega fjölbreytni. Við rekum umfangsmikil verkefni, bæði í tengslum við framkvæmdir en einnig með það að markmiði að efla kolefnisbindingu, styrkja búsvæði og draga úr jarðvegseyðingu. Sérstök áhersla er lögð á að nýta staðargróður og innlendar tegundir til að efla náttúruleg vistkerfi. Takk fyrir aðhaldið! Orkufyrirtæki þjóðarinnar þarf aðhald eigenda sinna til að finna lausnir sem annars vegar draga úr neikvæðum áhrifum starfseminnar á náttúrfar, fólk og aðra landnýtingu og hins vegar stuðla að ávinningi fyrir nærsamfélag virkjana og þjóðina alla. Það aðhald fæst meðal annars með öflugu starfi náttúruverndarsamtaka og við erum þakklát fyrir það. Græna gangan á morgun, sumardaginn fyrsta, er öflugt og jákvætt framtak náttúruverndarhreyfingarinnar á Íslandi. Það er mikilvægt að við öll, hvar sem við störfum, höfum ávallt í huga að það fylgir því mikil ábyrgð að nýta náttúruauðlindir. Ég ætla að mæta og taka þátt í Grænu göngunni og ganga fyrir náttúrna og framtíðina. Höfundur er framkvæmdastjóri Samfélags og umhverfis hjá Landsvirkjun.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar