Stórasta Árborg í heimi? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar 29. apríl 2026 07:01 Árborg er það sveitarfélag sem hefur vaxið hvað hraðast á undanförnum árum og íbúum fjölgað langt umfram áætlanir. Sú þróun sýnir að Árborg er eftirsóttur staður til búsetu, enda hvergi betra að vera. En örum vexti fylgja líka vaxtaverkir. Það er erfitt að vanda til verka þegar maður er stöðugt skrefi á eftir og þarf sífellt að bregðast við í stað þess að móta næstu skref. Nú er kominn tími til að við hættum að elta vöxtinn og byrjum að stýra ferðinni. Átt þú sæti við borðið? Skipulag og innviðauppbygging eru ekki bara formlegheit á blaði. Þetta eru mál sem hafa áhrif á daglegt líf fólks, lífsgæði og samfélagsanda áratugi fram í tímann. Þess vegna verðum við að spyrja okkur: hver á að hafa áhrif á þessar ákvarðanir og hvenær á samtalið að eiga sér stað? Að mínu mati kemur almenningur of seint inn í ferlið, eftir að meginstefnan hefur þegar verið ákveðin. Þá snýst samráð fyrst og fremst um að gera athugasemdir við tilbúnar tillögur í stað þess að taka þátt í mótun þeirra. Aukið gagnsæi og samráð við íbúa getur breytt þessari aðferð og gefið fólkinu sem raunverulega býr á svæðinu alvöru rödd við borðið. Hefur þú, kæri íbúi, skoðun á málinu? Íbúar Árborgar búa yfir gríðarlegri þekkingu á sínu nærumhverfi. Þeir vita og þekkja á eigin skinni: hvar þjónustu vantar, hvar börn og ungmenni vantar bætt svæði til útivistar og leikja, hvar álag er orðið of mikið á samgöngur og innviði, og hvar tækifæri til umbæta eru í þeirra nærumhverfi. Þetta er þekking sem horft er fram hjá þegar ákvarðanir eru teknar. Í dag eru þessar ákvarðanir einhliða og ekki í samráði og samtali við þá sem ætla að nota svæðið. Aukið íbúalýðræði í skipulagsmálum er skynsöm lausn. Þetta snýst ekki um að allir geti verið sammála, heldur um að ákvarðanir séu teknar með opnum hætti og á upplýstum grunni. Gagnsætt ferli býr til dýpri skilning og meiri sátt um niðurstöður, jafnvel þegar um erfiðar ákvarðanir er um að ræða. Valkostagreining og kosning Í stórum málum sem snerta framtíð samfélagsins ætti íbúum að gefast raunverulegt tækifæri til að taka þátt í vali og ákvörðunum. Viðreisn mun beita sér fyrir því að í stórum málum verði gerð valkostagreining sem hægt sé að bera undir íbúa með kosningu. Þetta eru mál eins og uppbygging íþróttasvæða, útivistarsvæða, staðsetning næsta skóla og annað sem hefur raunveruleg áhrif á líf fólks. Þetta eru ákvarðanir sem fólkið sjálft á að geta sagt sína skoðun á, en ekki ákvörðun sem liggur á herðum örfárra aðila. Stærð Árborgar mælist ekki aðeins í íbúafjölda „Stórasta Árborg í heimi“ snýst ekki um að vera stærst á kortinu, heldur um að vera öflugt samfélag með sterkum innviðum og skýra framtíðarsýn. Það krefst þess að við tökum skipulag og ákvarðanatöku alvarlega og treystum íbúum til að vera virkir þátttakendur í mótun bæjarins. Nú er tíminn til að stíga skrefið frá því að elta vöxtinn yfir í að stýra honum. Og það gerum við best saman. Höfundur skipar annað sæti á lista Viðreisnar í Árborg. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Árborg Viðreisn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Sjá meira
Árborg er það sveitarfélag sem hefur vaxið hvað hraðast á undanförnum árum og íbúum fjölgað langt umfram áætlanir. Sú þróun sýnir að Árborg er eftirsóttur staður til búsetu, enda hvergi betra að vera. En örum vexti fylgja líka vaxtaverkir. Það er erfitt að vanda til verka þegar maður er stöðugt skrefi á eftir og þarf sífellt að bregðast við í stað þess að móta næstu skref. Nú er kominn tími til að við hættum að elta vöxtinn og byrjum að stýra ferðinni. Átt þú sæti við borðið? Skipulag og innviðauppbygging eru ekki bara formlegheit á blaði. Þetta eru mál sem hafa áhrif á daglegt líf fólks, lífsgæði og samfélagsanda áratugi fram í tímann. Þess vegna verðum við að spyrja okkur: hver á að hafa áhrif á þessar ákvarðanir og hvenær á samtalið að eiga sér stað? Að mínu mati kemur almenningur of seint inn í ferlið, eftir að meginstefnan hefur þegar verið ákveðin. Þá snýst samráð fyrst og fremst um að gera athugasemdir við tilbúnar tillögur í stað þess að taka þátt í mótun þeirra. Aukið gagnsæi og samráð við íbúa getur breytt þessari aðferð og gefið fólkinu sem raunverulega býr á svæðinu alvöru rödd við borðið. Hefur þú, kæri íbúi, skoðun á málinu? Íbúar Árborgar búa yfir gríðarlegri þekkingu á sínu nærumhverfi. Þeir vita og þekkja á eigin skinni: hvar þjónustu vantar, hvar börn og ungmenni vantar bætt svæði til útivistar og leikja, hvar álag er orðið of mikið á samgöngur og innviði, og hvar tækifæri til umbæta eru í þeirra nærumhverfi. Þetta er þekking sem horft er fram hjá þegar ákvarðanir eru teknar. Í dag eru þessar ákvarðanir einhliða og ekki í samráði og samtali við þá sem ætla að nota svæðið. Aukið íbúalýðræði í skipulagsmálum er skynsöm lausn. Þetta snýst ekki um að allir geti verið sammála, heldur um að ákvarðanir séu teknar með opnum hætti og á upplýstum grunni. Gagnsætt ferli býr til dýpri skilning og meiri sátt um niðurstöður, jafnvel þegar um erfiðar ákvarðanir er um að ræða. Valkostagreining og kosning Í stórum málum sem snerta framtíð samfélagsins ætti íbúum að gefast raunverulegt tækifæri til að taka þátt í vali og ákvörðunum. Viðreisn mun beita sér fyrir því að í stórum málum verði gerð valkostagreining sem hægt sé að bera undir íbúa með kosningu. Þetta eru mál eins og uppbygging íþróttasvæða, útivistarsvæða, staðsetning næsta skóla og annað sem hefur raunveruleg áhrif á líf fólks. Þetta eru ákvarðanir sem fólkið sjálft á að geta sagt sína skoðun á, en ekki ákvörðun sem liggur á herðum örfárra aðila. Stærð Árborgar mælist ekki aðeins í íbúafjölda „Stórasta Árborg í heimi“ snýst ekki um að vera stærst á kortinu, heldur um að vera öflugt samfélag með sterkum innviðum og skýra framtíðarsýn. Það krefst þess að við tökum skipulag og ákvarðanatöku alvarlega og treystum íbúum til að vera virkir þátttakendur í mótun bæjarins. Nú er tíminn til að stíga skrefið frá því að elta vöxtinn yfir í að stýra honum. Og það gerum við best saman. Höfundur skipar annað sæti á lista Viðreisnar í Árborg.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar