Stórasta Árborg í heimi? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar 29. apríl 2026 07:01 Árborg er það sveitarfélag sem hefur vaxið hvað hraðast á undanförnum árum og íbúum fjölgað langt umfram áætlanir. Sú þróun sýnir að Árborg er eftirsóttur staður til búsetu, enda hvergi betra að vera. En örum vexti fylgja líka vaxtaverkir. Það er erfitt að vanda til verka þegar maður er stöðugt skrefi á eftir og þarf sífellt að bregðast við í stað þess að móta næstu skref. Nú er kominn tími til að við hættum að elta vöxtinn og byrjum að stýra ferðinni. Átt þú sæti við borðið? Skipulag og innviðauppbygging eru ekki bara formlegheit á blaði. Þetta eru mál sem hafa áhrif á daglegt líf fólks, lífsgæði og samfélagsanda áratugi fram í tímann. Þess vegna verðum við að spyrja okkur: hver á að hafa áhrif á þessar ákvarðanir og hvenær á samtalið að eiga sér stað? Að mínu mati kemur almenningur of seint inn í ferlið, eftir að meginstefnan hefur þegar verið ákveðin. Þá snýst samráð fyrst og fremst um að gera athugasemdir við tilbúnar tillögur í stað þess að taka þátt í mótun þeirra. Aukið gagnsæi og samráð við íbúa getur breytt þessari aðferð og gefið fólkinu sem raunverulega býr á svæðinu alvöru rödd við borðið. Hefur þú, kæri íbúi, skoðun á málinu? Íbúar Árborgar búa yfir gríðarlegri þekkingu á sínu nærumhverfi. Þeir vita og þekkja á eigin skinni: hvar þjónustu vantar, hvar börn og ungmenni vantar bætt svæði til útivistar og leikja, hvar álag er orðið of mikið á samgöngur og innviði, og hvar tækifæri til umbæta eru í þeirra nærumhverfi. Þetta er þekking sem horft er fram hjá þegar ákvarðanir eru teknar. Í dag eru þessar ákvarðanir einhliða og ekki í samráði og samtali við þá sem ætla að nota svæðið. Aukið íbúalýðræði í skipulagsmálum er skynsöm lausn. Þetta snýst ekki um að allir geti verið sammála, heldur um að ákvarðanir séu teknar með opnum hætti og á upplýstum grunni. Gagnsætt ferli býr til dýpri skilning og meiri sátt um niðurstöður, jafnvel þegar um erfiðar ákvarðanir er um að ræða. Valkostagreining og kosning Í stórum málum sem snerta framtíð samfélagsins ætti íbúum að gefast raunverulegt tækifæri til að taka þátt í vali og ákvörðunum. Viðreisn mun beita sér fyrir því að í stórum málum verði gerð valkostagreining sem hægt sé að bera undir íbúa með kosningu. Þetta eru mál eins og uppbygging íþróttasvæða, útivistarsvæða, staðsetning næsta skóla og annað sem hefur raunveruleg áhrif á líf fólks. Þetta eru ákvarðanir sem fólkið sjálft á að geta sagt sína skoðun á, en ekki ákvörðun sem liggur á herðum örfárra aðila. Stærð Árborgar mælist ekki aðeins í íbúafjölda „Stórasta Árborg í heimi“ snýst ekki um að vera stærst á kortinu, heldur um að vera öflugt samfélag með sterkum innviðum og skýra framtíðarsýn. Það krefst þess að við tökum skipulag og ákvarðanatöku alvarlega og treystum íbúum til að vera virkir þátttakendur í mótun bæjarins. Nú er tíminn til að stíga skrefið frá því að elta vöxtinn yfir í að stýra honum. Og það gerum við best saman. Höfundur skipar annað sæti á lista Viðreisnar í Árborg. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Árborg Viðreisn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Um líf og dauða, fullveldi og ESB Bjarni Már Magnússon skrifar Skoðun Ný greining: Hvað myndu húsnæðisvextir lækka með ESB og evru? Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hvað er í pakkanum? Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Nýsköpunin sem hverfur inn í skýið Bogi Ragnarsson skrifar Skoðun Þegar kaffið rennur upp á við í Undralandi íslenskrar orðræðu Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Þeir seldu áhættuna sem tækifæri — og sendu þjóðinni reikninginn Baldur Pétursson skrifar Skoðun Traust á lögmönnum er ekki einkamál lögmanna Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Upplýsingar eru ekki ógn, þær eru forsenda Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Heimilislæknar og reglugerðardrög Alma D. Möller skrifar Skoðun Einstaklingurinn og fullveldið Signý Sigurðardóttir skrifar Skoðun Skilvirk núna en ekki ef við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sterkari skólar fyrir öll börn Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Sjá meira
Árborg er það sveitarfélag sem hefur vaxið hvað hraðast á undanförnum árum og íbúum fjölgað langt umfram áætlanir. Sú þróun sýnir að Árborg er eftirsóttur staður til búsetu, enda hvergi betra að vera. En örum vexti fylgja líka vaxtaverkir. Það er erfitt að vanda til verka þegar maður er stöðugt skrefi á eftir og þarf sífellt að bregðast við í stað þess að móta næstu skref. Nú er kominn tími til að við hættum að elta vöxtinn og byrjum að stýra ferðinni. Átt þú sæti við borðið? Skipulag og innviðauppbygging eru ekki bara formlegheit á blaði. Þetta eru mál sem hafa áhrif á daglegt líf fólks, lífsgæði og samfélagsanda áratugi fram í tímann. Þess vegna verðum við að spyrja okkur: hver á að hafa áhrif á þessar ákvarðanir og hvenær á samtalið að eiga sér stað? Að mínu mati kemur almenningur of seint inn í ferlið, eftir að meginstefnan hefur þegar verið ákveðin. Þá snýst samráð fyrst og fremst um að gera athugasemdir við tilbúnar tillögur í stað þess að taka þátt í mótun þeirra. Aukið gagnsæi og samráð við íbúa getur breytt þessari aðferð og gefið fólkinu sem raunverulega býr á svæðinu alvöru rödd við borðið. Hefur þú, kæri íbúi, skoðun á málinu? Íbúar Árborgar búa yfir gríðarlegri þekkingu á sínu nærumhverfi. Þeir vita og þekkja á eigin skinni: hvar þjónustu vantar, hvar börn og ungmenni vantar bætt svæði til útivistar og leikja, hvar álag er orðið of mikið á samgöngur og innviði, og hvar tækifæri til umbæta eru í þeirra nærumhverfi. Þetta er þekking sem horft er fram hjá þegar ákvarðanir eru teknar. Í dag eru þessar ákvarðanir einhliða og ekki í samráði og samtali við þá sem ætla að nota svæðið. Aukið íbúalýðræði í skipulagsmálum er skynsöm lausn. Þetta snýst ekki um að allir geti verið sammála, heldur um að ákvarðanir séu teknar með opnum hætti og á upplýstum grunni. Gagnsætt ferli býr til dýpri skilning og meiri sátt um niðurstöður, jafnvel þegar um erfiðar ákvarðanir er um að ræða. Valkostagreining og kosning Í stórum málum sem snerta framtíð samfélagsins ætti íbúum að gefast raunverulegt tækifæri til að taka þátt í vali og ákvörðunum. Viðreisn mun beita sér fyrir því að í stórum málum verði gerð valkostagreining sem hægt sé að bera undir íbúa með kosningu. Þetta eru mál eins og uppbygging íþróttasvæða, útivistarsvæða, staðsetning næsta skóla og annað sem hefur raunveruleg áhrif á líf fólks. Þetta eru ákvarðanir sem fólkið sjálft á að geta sagt sína skoðun á, en ekki ákvörðun sem liggur á herðum örfárra aðila. Stærð Árborgar mælist ekki aðeins í íbúafjölda „Stórasta Árborg í heimi“ snýst ekki um að vera stærst á kortinu, heldur um að vera öflugt samfélag með sterkum innviðum og skýra framtíðarsýn. Það krefst þess að við tökum skipulag og ákvarðanatöku alvarlega og treystum íbúum til að vera virkir þátttakendur í mótun bæjarins. Nú er tíminn til að stíga skrefið frá því að elta vöxtinn yfir í að stýra honum. Og það gerum við best saman. Höfundur skipar annað sæti á lista Viðreisnar í Árborg.