Eru huldufólk enn til eða höfum við hætt að sjá það? Valerio Gargiulo skrifar 30. apríl 2026 09:10 Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Valerio Gargiulo Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Ég hef oft heyrt sögur af huldufólki á Íslandi. Ekki sem þjóðsögur sem tilheyra fjarlægri fortíð, heldur sem minningar. Eldra fólk hefur sagt mér frá bernsku sinni þar sem það lék sér úti í náttúrunni og upplifði hluti sem erfitt er að útskýra í dag. Sumir sögðust hafa séð huldufólk.Aðrir sögðust hafa talað við það.Og margir lýstu þessu ekki sem einhverju óvenjulegu, heldur einfaldlega sem hluta af heiminum. Það sem vakti athygli mína var ekki aðeins sögurnar sjálfar, heldur hvernig þær voru sagðar. Án efa.Án dramatíkur.Eins og eitthvað sem þurfti ekki að sanna. Í dag heyri ég sjaldnar slíkar frásagnir frá yngra fólki. Ekki endilega vegna þess að það trúir minna, heldur kannski vegna þess að það upplifir heiminn á annan hátt. Við eyðum minni tíma úti í náttúrunni.Minni tíma í kyrrð.Og kannski minni tíma í að hlusta. Ég hef oft velt því fyrir mér hvort huldufólkið hafi horfið. Eða hvort við höfum einfaldlega hætt að taka eftir því. Einu sinni stóð ég á biðstöð í Grafarholti og beið eftir strætó. Í fjarska sá ég það sem virtust vera tveir krakkar á hjólabrettum.Þeir hreyfðu sig á móti vindinum, sem fannst mér strax skrýtið. Ég horfði aðeins lengur. Þá tók ég eftir því að landslagið var grýtt og óslétt,ekki staður þar sem krakkar væru líklegir til að hjóla. Og samt hreyfðust þessar verur áfram. Augnabliki síðar var eins og myndin breyttist. Þetta voru ekki krakkar. Ég get ekki útskýrt það nákvæmlega,en mér fannst eins og ég sæi smávaxnar verur,nánast eins og dvergar. Kannski var þetta bara sjónvilla.Kannski leikur ljósið sér stundum við skynjun okkar. En þessi stund sat eftir. Þessi hugsun minnir mig á annað. Ég kem frá Napólí, þar sem einnig eru til sögur sem eru ekki alltaf sýnilegar. Sögur af nærveru sem ekki sést.Af röddum, táknum og tengingu við staði. Þær eru ekki eins og á Íslandi, en tilfinningin er svipuð. Að heimurinn sé stærri en það sem við sjáum. Að eitthvað geti verið til án þess að vera mælanlegt. Kannski er þetta það sem við höfum misst að einhverju leyti. Ekki endilega huldufólkið sjálft,heldur hæfileikann til að skynja það sem er ekki strax sýnilegt. Kannski hefur nútíminn, með hraða sínum og stöðugu áreiti,fært okkur fjær náttúrunni. Fjær kyrrðinni.Og þar með fjær þeim heimi sem ekki þarf alltaf skýringar. Ég veit ekki hvort huldufólk er enn til. En ég veit að sögurnar um það segja eitthvað mikilvægt. Ekki bara um fortíðina,heldur um hvernig við upplifum heiminn í dag. Og kannski er spurningin ekki hvort það sé enn til. Heldur hvort við séum enn fær um að sjá það. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar