Meiri­hluti launa­fólks með reglu­leg laun undir meðal­tali

Samkvæmt Hagstofunni skýrist það af dreifingu launa. Lægstu launin dreifast á mun minna bil en hæstu launin sem veldur því að hæstu launin hafa mun meiri áhrif á meðaltalið en lægstu launin.

Heildarlaun fólks í fullu starfi voru að meðaltali 1.058 þúsund krónur árið 2025. Þá var helmingur karla í fullu starfi með heildarlaun yfir 1.007 þúsund krónum á mánuði en helmingur kvenna í fullu starfi var með heildarlaun yfir 902 þúsund krónum á mánuði. Það munar 105 þúsundum þar.

Í tilkynningu Hagstofunnar kemur jafnframt fram að karlmenn í fullu starfi hafi að jafnaði verið með fleiri greiddar vinnustundir en konur í fullu starfi og voru greiddar stundir að baki heildarlaunum karla þannig að meðaltali 176,9 stundir á mánuði árið 2025 en greiddar stundir kvenna 169,9 stundir. Fleiri greiddar stundir að jafnaði hjá körlum skýrir að hluta til hærri heildarlaun þeirra.

Að auki er íslenskur vinnumarkaður samkvæmt Hagstofunni mjög kynskiptur og störfuðu til dæmis um 17 prósent starfandi karla hjá hinu opinbera samanborið við 40 prósent starfandi kvenna árið 2025.

Sé horft til einstakra starfa voru forstjórar og aðalframkvæmdastjórar fyrirtækja og stofnana að jafnaði með hæst heildarlaun eins og verið hefur síðustu ár eða um 2,5 milljónir króna að meðaltali á mánuði árið 2025.

Dómarastörf, sérfræðistörf við lækningar, störf yfirmanna framleiðslu- og rekstrardeilda í þjónustufyrirtækjum, störf tengd ráðgjöf og sölu verðbréfa, störf æðstu embættismanna ríkis og sveitarstjórna, sérfræðistörf við flugumsjón og yfirmenn tölvudeilda eru dæmi um störf þar sem heildarlaun eru að meðaltali hærri en 1,7 milljónir króna á mánuði.

Lægstu heildarlaunin voru hins vegar í skrifstofustörfum við bóka- og skjalavörslu, póstflokkun, kótun og þess háttar þar sem heildarlaun voru að jafnaði um 597 þúsund krónur á mánuði, í störfum tengdum barnagæslu þar sem þau voru um 641 þúsund krónur á mánuði og í störfum við handþvott og pressun þar sem þau voru um 647 þúsund krónur á mánuði.

Í tilkynningu Hagstofunnar kemur einnig fram að meðaltal heildarlauna fullvinnandi eftir starfsstéttum árið 2025 hafi verið á bilinu 766 til 1.634 þúsund krónur á mánuði, lægst hjá ósérhæfðu starfsfólki en hæst hjá stjórnendum. Dreifing heildarlauna sé nokkuð mismunandi eftir starfsstéttum, sem geti skýrst af ólíkum störfum innan einstakra starfsstétta. Það á meðal annars við um stjórnendur en í þeim hópi er að finna bæði æðstu stjórnendur fyrirtækja og yfirmenn deilda.

Þá kemur fram að launadreifing heildarlauna í fullu starfi sýni meðal annars að nærri 63 prósent fullvinnandi starfsfólks í þjónustu og umönnun er með lægri heildarlaun en sem nema 800 þúsund krónum á mánuði og um 13 prósent hafi verið með heildarlaun á bilinu 600 til 650 þúsund.

Launadreifing heildarlauna skrifstofufólks er samkvæmt tilkynningunni mun einsleitari en innan annarra stétta þar sem um 65 prósent fullvinnandi voru með heildarlaun á bilinu 600 til 900 þúsund krónur á mánuði. Mun meiri dreifing heildarlauna var sjáanleg á meðal sérfræðinga, stjórnenda og iðnaðarfólks.