Nú er tækifærið - vinnum saman að betri grunnskóla Hólmfríður Arna Þórisdóttir skrifar 19. maí 2026 16:03 Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Mest lesið Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Skoðun Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Sjá meira
Að afloknum sveitarstjórnarkosningum er ástæða til að óska öllu nýkjörnu sveitarstjórnarfólki til hamingju með árangurinn og sitt nýja hlutverk sem fylgir mikil ábyrgð. Hún er meðal annars sú að stýra málefnum grunnskóla í sinni heimabyggð, mikilvægt hlutverk sem þarf að taka af alvöru. Nú, þegar ferskir vindar blása um sveitarstjórnir landsins, er tækifæri til endurmats og endurskoðunar á grunnskólum landsins og veita þeim hlutverk í nýjum málefnasamningum sveitarstjórna. Umræða um grunnskóla var ekki fyrirferðarmikil í nýliðnum kosningum. Grunnskólinn er þó stærsta verkefni sveitarfélaganna og að margra mati það mikilvægasta. Málaflokkurinn snertir flest öll heimili á einhvern hátt og hvers vegna er umræðan þá ekki meiri? Ekki bara rétt fyrir kosningar heldur almennt. Málefni grunnskóla rata helst í fjölmiðla þegar fréttir koma af slælegri frammistöðu nemenda í prófum eða erfið mál koma upp í skólasamfélaginu og oft á tíðum er umræðan grunn og einkennist af upphrópunum. Víða í löndunum í kringum okkur sem við viljum bera okkur saman við er umræða um menntun síkvik, fagleg og lifandi. Það er tímabært að ræða um skólakerfið á uppbyggilegan og lausnamiðaðan hátt . Þá er ítrekað nefnt að skólakerfið sé dýrt í rekstri en árangurinn fari ekki eftir krónunum sem fara í reksturinn. Sjálfsagt eru margar skýringar á kostnaðinum við að reka grunnskólana og ein þeirra er fámenni í skólum víða um land þar sem kostnaður per nemanda er hár. Svo má spyrja spurninga eins og hvað er árangur? Er árangur eingöngu einkunnir á blaði? Eða er það eitthvað annað sem erfiðara er að mæla svo sem líðan og þroski nemandanna? Grunnskólinn er ekki eyland,. Að honum koma fjölmargir aðilar, starfsfólk, nemendur, sérfræðingar og auðvitað nemendurnir sjálfir og þeirra bakland. Grunnskólinn er samfélagslegt verkefni sem allir hagaðilar þurfa að vinna saman að. Í grunnskólanum sækja nemendur sér menntun en þótt menntunarþátturinn sé mikilvægur þá eru aðrir hlutir sem skipta einnig miklu máli. Nefna má félagsmótun, læra að taka tillit til annara nemenda, sýna umburðarlyndi og þroskast fyrir framtíðina. Skólinn er samfélag sem hefur tekið miklum breytingum síðustu ár á miklum hraða og stjórnvöld þurfa að vera tilbúin að taka undir með skólunum og styðja þá á allan hugsanlegan hátt. Þar er hlutverk sveitarstjórna gríðarlega stórt. Tökum höndum saman sem samfélag og sameinumst um mikilvægi grunnskólans, nemendur eiga það skilið. Höfundur er kennari í Skarðshlíðarskóla í Hafnarfirði.
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun