Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar 8. júní 2026 12:03 Ég fæ stundum áhugaverðar pælingar og ein af þeim er þessi. Margir dyggustu talsmenn þess að halda Reykjavík og nágrenni algjörlega hönnuðu út frá þörfum einkabílsins, með tilheyrandi malbiksflæmi, mislægum gatnamót, fleiri akreinum, og risavöxnum gatnamótum elska ekkert meira en að eyða sumarfríinu í rómantískum, þéttbýlum evrópskum borgum. Í frínu er gengið á milli kaffihúsa í París, Barcelona eða Kaupmannahöfn þar sem bílar hafa vikið fyrir gangandi vegfarendum, almenningssamgöngum og iðandi mannlífi. En heima fyrir er barist hatramlega gegn þéttingu byggðar, Borgarlínu, stórbættum hjólainnviðum og auknu valfrelsi í samgöngum á þeim forsendum að það sé verið að „þröngva“ einhverju upp á fólk. Ég veit ekki með ykkur, en það er ákveðin kaldhæðni fólgin í því að mæra mannlífið sem skapast þar sem bíllinn er ekki í fyrirrúmi, en vilja svo ekki innleiða sömu hugmyndafræði á heimaslóðum. Veðrið er heldur engin afsökun, því borgir eins og Helsinki, Ósló, Montreal og fleiri eru með miklu harðari og kaldari vetur en Reykjavík, en samt með hágæða almenningssamgöngur og öfluga hjólainnviði, göngugötur og mannlíf Svo er það blessuð krónan og evran Röksemdafærslan fyrir krónunni er oft sú að hún sé nauðsynlegt fullveldistæki og sveigjanleg fyrir hagkerfið. En hver er raunveruleikinn? Fyrir okkur almenning er það þannig að við búum við sveiflur, verðbólgu, háa vexti og gengisfall sem bítur mest í veski venjulegs launafólks.Fyrir stórfyrirtæki, stórútgerðina og útflutninginn, sem sagt stærstu fyrirtækin á Íslandi, og oft þau sömu og tala mest fyrir ágæti krónunnar, er staðan önnur. Þau gera upp bókhaldið sitt að mestu í evrum og eitthvað í dollurum og taka lán erlendis á miklu betri kjörum. Þau eru í raun stökkvuð út úr krónuhagkerfinu á meðan almenningur situr eftir í því. Þess vegna fór ég svo mikið að hugsa um þetta „gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri“ mynstur. Það á að verja ákveðna hugmyndafræði og hagsmuni út á við. Annars vegar krónuna, og hins vegar bílinn, ásamt öllu viðskiptamódelinu í kringum hann eins og olíufélögin, tryggingafélögin, bílalánin, bílaumboðin og verktakana eða malbikunarfyrirtækin sem græða á malbikinu. Þessu er haldið fram sem táknum um frelsi og sjálfstæði, en á sama tíma nýtur sami hópur þess að flýja þann raunveruleika, hvort sem það er í fríinu eða í viðskiptalífinu. Höfundur er pírati. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðni Freyr Öfjörð Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Sjá meira
Ég fæ stundum áhugaverðar pælingar og ein af þeim er þessi. Margir dyggustu talsmenn þess að halda Reykjavík og nágrenni algjörlega hönnuðu út frá þörfum einkabílsins, með tilheyrandi malbiksflæmi, mislægum gatnamót, fleiri akreinum, og risavöxnum gatnamótum elska ekkert meira en að eyða sumarfríinu í rómantískum, þéttbýlum evrópskum borgum. Í frínu er gengið á milli kaffihúsa í París, Barcelona eða Kaupmannahöfn þar sem bílar hafa vikið fyrir gangandi vegfarendum, almenningssamgöngum og iðandi mannlífi. En heima fyrir er barist hatramlega gegn þéttingu byggðar, Borgarlínu, stórbættum hjólainnviðum og auknu valfrelsi í samgöngum á þeim forsendum að það sé verið að „þröngva“ einhverju upp á fólk. Ég veit ekki með ykkur, en það er ákveðin kaldhæðni fólgin í því að mæra mannlífið sem skapast þar sem bíllinn er ekki í fyrirrúmi, en vilja svo ekki innleiða sömu hugmyndafræði á heimaslóðum. Veðrið er heldur engin afsökun, því borgir eins og Helsinki, Ósló, Montreal og fleiri eru með miklu harðari og kaldari vetur en Reykjavík, en samt með hágæða almenningssamgöngur og öfluga hjólainnviði, göngugötur og mannlíf Svo er það blessuð krónan og evran Röksemdafærslan fyrir krónunni er oft sú að hún sé nauðsynlegt fullveldistæki og sveigjanleg fyrir hagkerfið. En hver er raunveruleikinn? Fyrir okkur almenning er það þannig að við búum við sveiflur, verðbólgu, háa vexti og gengisfall sem bítur mest í veski venjulegs launafólks.Fyrir stórfyrirtæki, stórútgerðina og útflutninginn, sem sagt stærstu fyrirtækin á Íslandi, og oft þau sömu og tala mest fyrir ágæti krónunnar, er staðan önnur. Þau gera upp bókhaldið sitt að mestu í evrum og eitthvað í dollurum og taka lán erlendis á miklu betri kjörum. Þau eru í raun stökkvuð út úr krónuhagkerfinu á meðan almenningur situr eftir í því. Þess vegna fór ég svo mikið að hugsa um þetta „gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri“ mynstur. Það á að verja ákveðna hugmyndafræði og hagsmuni út á við. Annars vegar krónuna, og hins vegar bílinn, ásamt öllu viðskiptamódelinu í kringum hann eins og olíufélögin, tryggingafélögin, bílalánin, bílaumboðin og verktakana eða malbikunarfyrirtækin sem græða á malbikinu. Þessu er haldið fram sem táknum um frelsi og sjálfstæði, en á sama tíma nýtur sami hópur þess að flýja þann raunveruleika, hvort sem það er í fríinu eða í viðskiptalífinu. Höfundur er pírati.
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun