Stóru verkefnin leysum við saman Stefán Vagn Stefánsson skrifar 27. júní 2026 09:02 Ábyrgð þingmanna er mikil og oft vanmetin. Samfélagið er flókið og verður flóknara með hverju árinu sem líður. Verkefnin verða sífellt fleiri. Við þurfum að styrkja heilbrigðiskerfið. Þjóðin eldist og margar tímabærar umbætur hafa setið á hakanum of lengi. Menntakerfið stendur líka frammi fyrir áskorunum á sama tíma og fjárheimildir til framhaldsskóla dragast saman. Án góðrar menntunar verður lítið úr áformum um aukna framleiðni og velmegun. Samgöngur er enn ein áskorunin og úrbóta er þörf um allt land. Loks má ekki gleyma ríkisfjármálunum, enda hefur reynst erfitt að halda þeim í jafnvægi. Eitt er að horfa á einstök mál. Annað er að ná utan um heildarmyndina. Og í því felst meginábyrgð okkar þingmanna. Að mæta breyttum forsendum Ég hef gegnt embætti þingflokksformanns Framsóknar frá lokum febrúar, eða í um fjóra mánuði. Á þeim tíma hef ég sannfærst um að ábyrg pólitík snýst ekki um að halda fast í áætlanir þegar veruleikinn breytist. Hún snýst um að mæta breyttum forsendum af yfirvegun. Góður stjórnandi krefst reglulega uppfærðra upplýsinga frá fjármálastjóra sínum og bregst við þeim á viðeigandi hátt. Það sama á við um ríkisstjórn. Hún verður að taka mið af nýjum efnahagshorfum hverju sinni og endurmeta áform sín í samræmi við það. Nýsamþykkt fjármálaáætlun minnir okkur á þetta. Forsendur hennar hafa veikst verulega á þeim þremur mánuðum frá því hún var lögð fram. Þá er það verkefni okkar allra að horfast í augu við stöðuna af heiðarleika og sýna hvernig markmið hennar eiga að nást. Þetta er hvorki ádeila á ríkisstjórnina né einstaka ráðherra. Það er margt jákvætt í gildandi áætlun. En við verðum einfaldlega að temja okkur ábyrgari vinnubrögð í áætlanagerð ríkisins. Atvinnulíf um land allt Eitt af því sem mestu skiptir er staða atvinnumála um land allt. Það er ekki nóg að tala um nýsköpun, nýjar stoðir og aukna framleiðni ef aðeins er horft til tækifæra á suðvesturhorni landsins. Efnahagshorfur hafa enn fremur versnað og frekari verðmætasköpun verður að geta átt sér stað um allt land. Til þess þurfa undirstöðurnar að vera í lagi. Þar skipta t.a.m. samgöngur höfuðmáli. Án öruggra vegasamgangna og fjarskiptainnviða verður atvinnustefna á landsbyggðinni orðin tóm. Samþykkt samgönguáætlunar til 2040 var því eitt af stóru málum vorsins. En gleymum því ekki að samgönguáætlun er langhlaup. Margar ríkisstjórnir koma að framkvæmd hennar næstu fimmtán ár. Mörg af stærstu verkefnum hennar klárast ekki á einu kjörtímabili, og fjármagnið er takmarkað. Því skiptir öllu að fjármögnun aðgerða sé trúverðug til langs tíma. Því er rétt að halda því til haga að forsendur fjármálaáætlunar hafa reynst mun veikari en gert var ráð fyrir í nýsamþykktri fjármálaáætlun. Til að markmið hennar nái fram að ganga er líklegt að skera þurfi niður í ríkisrekstrinum árið 2027 umfram það sem nú er viðurkennt. Margt er enn fremur á huldu um hvernig hinu ágæta innviðafélagi er ætlað að starfa í reynd. Stofnun þess er þó jákvæð og mikilvægt að vel takist til við framkvæmd þess. Umfram allt er spurningin sú hvort við þurfum ekki að horfast í augu við þá staðreynd að auka þurfi enn frekar fé til samgangna næstu ár. Landið er víðfeðmt og kröfurnar aukast. En einmitt þess vegna verðum við að halda vel á spilunum í ríkisfjármálum og vinna saman að lausn mála. Stóru verkefnin Við höfum ólíkar skoðanir og ólíka hagsmuni. En kjarninn er einfaldur. Við megum ekki hlaupast frá því verki að gera samfélagið betra. Við verðum að horfast í augu við það sem er erfitt og taka höndum saman um lausnir. Stóru verkefnin verða aldrei leyst af einum flokki eða einstökum þingmönnum. Það á við um heilbrigðismál, menntun, afkomu ríkissjóðs og byggðaþróun. Lykilorðið er því samvinna. Samvinna innan þingflokka. Samvinna þvert á flokka. Og umfram allt samvinna meðal fólksins í landinu. Sumarið er tíminn Nú er bjartasti og besti tími sumarsins framundan. Í haust tekur svo við nýtt upphaf og nýr þingvetur. Það er óvissa í efnahagslífinu, en líka tækifæri af ýmsu tagi. Margt verður krefjandi. En þingflokkur Framsóknar mun mæta verkefnunum af ábyrgð, yfirvegun og vilja til að vinna með öðrum. Því stóru verkefnin leysum við ekki hvert í sínu horni. Við leysum þau saman. Það er krafan sem við gerum til okkar sjálfra. Þjóðin á það skilið. Höfundur er þingmaður Framsóknar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Vagn Stefánsson Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Sjá meira
Ábyrgð þingmanna er mikil og oft vanmetin. Samfélagið er flókið og verður flóknara með hverju árinu sem líður. Verkefnin verða sífellt fleiri. Við þurfum að styrkja heilbrigðiskerfið. Þjóðin eldist og margar tímabærar umbætur hafa setið á hakanum of lengi. Menntakerfið stendur líka frammi fyrir áskorunum á sama tíma og fjárheimildir til framhaldsskóla dragast saman. Án góðrar menntunar verður lítið úr áformum um aukna framleiðni og velmegun. Samgöngur er enn ein áskorunin og úrbóta er þörf um allt land. Loks má ekki gleyma ríkisfjármálunum, enda hefur reynst erfitt að halda þeim í jafnvægi. Eitt er að horfa á einstök mál. Annað er að ná utan um heildarmyndina. Og í því felst meginábyrgð okkar þingmanna. Að mæta breyttum forsendum Ég hef gegnt embætti þingflokksformanns Framsóknar frá lokum febrúar, eða í um fjóra mánuði. Á þeim tíma hef ég sannfærst um að ábyrg pólitík snýst ekki um að halda fast í áætlanir þegar veruleikinn breytist. Hún snýst um að mæta breyttum forsendum af yfirvegun. Góður stjórnandi krefst reglulega uppfærðra upplýsinga frá fjármálastjóra sínum og bregst við þeim á viðeigandi hátt. Það sama á við um ríkisstjórn. Hún verður að taka mið af nýjum efnahagshorfum hverju sinni og endurmeta áform sín í samræmi við það. Nýsamþykkt fjármálaáætlun minnir okkur á þetta. Forsendur hennar hafa veikst verulega á þeim þremur mánuðum frá því hún var lögð fram. Þá er það verkefni okkar allra að horfast í augu við stöðuna af heiðarleika og sýna hvernig markmið hennar eiga að nást. Þetta er hvorki ádeila á ríkisstjórnina né einstaka ráðherra. Það er margt jákvætt í gildandi áætlun. En við verðum einfaldlega að temja okkur ábyrgari vinnubrögð í áætlanagerð ríkisins. Atvinnulíf um land allt Eitt af því sem mestu skiptir er staða atvinnumála um land allt. Það er ekki nóg að tala um nýsköpun, nýjar stoðir og aukna framleiðni ef aðeins er horft til tækifæra á suðvesturhorni landsins. Efnahagshorfur hafa enn fremur versnað og frekari verðmætasköpun verður að geta átt sér stað um allt land. Til þess þurfa undirstöðurnar að vera í lagi. Þar skipta t.a.m. samgöngur höfuðmáli. Án öruggra vegasamgangna og fjarskiptainnviða verður atvinnustefna á landsbyggðinni orðin tóm. Samþykkt samgönguáætlunar til 2040 var því eitt af stóru málum vorsins. En gleymum því ekki að samgönguáætlun er langhlaup. Margar ríkisstjórnir koma að framkvæmd hennar næstu fimmtán ár. Mörg af stærstu verkefnum hennar klárast ekki á einu kjörtímabili, og fjármagnið er takmarkað. Því skiptir öllu að fjármögnun aðgerða sé trúverðug til langs tíma. Því er rétt að halda því til haga að forsendur fjármálaáætlunar hafa reynst mun veikari en gert var ráð fyrir í nýsamþykktri fjármálaáætlun. Til að markmið hennar nái fram að ganga er líklegt að skera þurfi niður í ríkisrekstrinum árið 2027 umfram það sem nú er viðurkennt. Margt er enn fremur á huldu um hvernig hinu ágæta innviðafélagi er ætlað að starfa í reynd. Stofnun þess er þó jákvæð og mikilvægt að vel takist til við framkvæmd þess. Umfram allt er spurningin sú hvort við þurfum ekki að horfast í augu við þá staðreynd að auka þurfi enn frekar fé til samgangna næstu ár. Landið er víðfeðmt og kröfurnar aukast. En einmitt þess vegna verðum við að halda vel á spilunum í ríkisfjármálum og vinna saman að lausn mála. Stóru verkefnin Við höfum ólíkar skoðanir og ólíka hagsmuni. En kjarninn er einfaldur. Við megum ekki hlaupast frá því verki að gera samfélagið betra. Við verðum að horfast í augu við það sem er erfitt og taka höndum saman um lausnir. Stóru verkefnin verða aldrei leyst af einum flokki eða einstökum þingmönnum. Það á við um heilbrigðismál, menntun, afkomu ríkissjóðs og byggðaþróun. Lykilorðið er því samvinna. Samvinna innan þingflokka. Samvinna þvert á flokka. Og umfram allt samvinna meðal fólksins í landinu. Sumarið er tíminn Nú er bjartasti og besti tími sumarsins framundan. Í haust tekur svo við nýtt upphaf og nýr þingvetur. Það er óvissa í efnahagslífinu, en líka tækifæri af ýmsu tagi. Margt verður krefjandi. En þingflokkur Framsóknar mun mæta verkefnunum af ábyrgð, yfirvegun og vilja til að vinna með öðrum. Því stóru verkefnin leysum við ekki hvert í sínu horni. Við leysum þau saman. Það er krafan sem við gerum til okkar sjálfra. Þjóðin á það skilið. Höfundur er þingmaður Framsóknar.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun