Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Bjarki Sigurðsson skrifar 3. september 2026 21:02 Haraldur Þór Egilsson er safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Vísir/Bjarki Hernámsins á Akureyri á tímum síðari heimsstyrjaldar er minnst með nýrri sýningu Minjasafns bæjarins. Forsvarsmenn sýningarinnar þurftu að vera frumlegir við uppsetninguna þar sem margar minjar höfðu glatast. Breskir hermenn sáust fyrst á Akureyri 17. maí 1940, viku eftir hernám Reykjavíkur. Um borð voru fjörutíu sjóveikir hermenn sem hertóku fjörðinn. Þúsundir hermanna áttu eftir að mæta þangað á næstu mánuðum þar sem þeir reistu herbúðir, drógu varnarlínu um Hrísey, lögðu tundurdufl í sjó og fleira. Sýningin Í hers höndum gefur fólki innsýn í þessa tíma og er byggð á ljósmyndum, kvikmyndum og samtímasögum hermanna og heimafólks. Minjar frá þessum tíma hafa margar hverjar glatast. „Það er ekki mikið sem verður eftir sem hefur í það minnsta ratað á íslensk söfn. Við þurftum að vera skapandi við að finna hluti til að sýna og gera skemmtilega sýningu,“ segir Haraldur Þór Egilsson, safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Klippa: Margar minjar höfðu glatast Fastagestur á safninu lagði sitt af mörkum á lokametrunum. Hann var ungur strákur á hernámsárunum og hafði sögu að segja. „Hann var að skottast á Eyrinni milli tjalda, þá fær hann bendingu frá einum hermanni sem dregur upp myndavél og tekur af honum ljósmynd. Ekkert mál með það. Svo nokkrum dögum síðar þegar strákurinn er á leið heim úr skólanum og fer í gegnum miðbæinn keyrir fram hjá hersveit á mótorhjólum. Einn þeirra stöðvar hjólið og gengur til stráksins. Hann fer í brjóstvasann og réttir honum myndina sem hann hafði tekið. Þessi mynd barst til okkar rétt fyrir sýningarbyrjun,“ segir Haraldur. Hér fyrir neðan má sjá myndina sem hafði varðveist öll þessi ár. Myndin er til sýnis á safninu.Minjasafnið á Akureyri Akureyri Söfn Mest lesið Krefst þess að Elvar greiði sér miskabætur vegna hljóðbúts Lífið Ungfrú Ísland teymið svarar fyrir sig Lífið Danski leikstjórinn setti vini sínum afarkosti Lífið Eyddi mörgum árum í að fela það sem aðrir tóku varla eftir Lífið Stjörnulífið: Heitustu skvísur landsins mála Ibiza rauða Lífið Fimmtug hjón vilja swinga með vinahjónum sínum Lífið „Eins og þegar einangrunarplasti er strokið eftir glerrúðu“ Lífið Dorrit þvoði hárið í íslenskri náttúru Lífið Myndaveisla: Aron Can var ekkert að flækja þetta Tónlist Seiðandi Alaska heillaði gesti upp úr skónum Tónlist Fleiri fréttir „Eins og þegar einangrunarplasti er strokið eftir glerrúðu“ Krabbameinið það besta sem hafi komið fyrir hann Dorrit þvoði hárið í íslenskri náttúru Danski leikstjórinn setti vini sínum afarkosti Stjörnulífið: Heitustu skvísur landsins mála Ibiza rauða Ungfrú Ísland teymið svarar fyrir sig Krefst þess að Elvar greiði sér miskabætur vegna hljóðbúts Fimmtug hjón vilja swinga með vinahjónum sínum Eyddi mörgum árum í að fela það sem aðrir tóku varla eftir „Bókmenntalegir palladómar frá mér ekki mikils virði“ Krakkatía vikunnar: Tjútt, tjull og feitir bangsar Sleppti því að þrífa símann í viku og niðurstaðan kom á óvart „Þegar ég syng finn ég mest fyrir pabba“ Fréttatía vikunnar: Kíró, tár og ræningjarenna Segir stjórnendur Ungfrú Ísland hafa gert upp á milli keppenda Taka upp Netflix þætti í miðbænum og Tina Fey óvæntur gestur Laug um að Jay-Z hefði nauðgað henni „Bjóða upp á einhverja díla sem meika engan sens og undirbjóða allt“ „Það voru margir með tár á hvarmi“ Svín út um allt í fallegu einbýli Björns Braga Margot Robbie ekki lengur Margot Robbie Hvað veistu um… kvikmyndahátíðir? Kærasta Love Island stjörnunnar Davide í fangelsi Birgitta mætti sem fimleikakona, markmaður, leikmaður og þjálfari Taylor og Taylor nefndu barnið Taylor Þú trúir ekki hvað lögreglan gerði við sönnunargagnið Greiðir sér hálfan milljarð í arð Bandarísk sjónvarpsstjarna spókaði sig um í miðbænum „Rosalegt brot á mínu einkalífi“ Edda með tárin í augunum Sjá meira
Breskir hermenn sáust fyrst á Akureyri 17. maí 1940, viku eftir hernám Reykjavíkur. Um borð voru fjörutíu sjóveikir hermenn sem hertóku fjörðinn. Þúsundir hermanna áttu eftir að mæta þangað á næstu mánuðum þar sem þeir reistu herbúðir, drógu varnarlínu um Hrísey, lögðu tundurdufl í sjó og fleira. Sýningin Í hers höndum gefur fólki innsýn í þessa tíma og er byggð á ljósmyndum, kvikmyndum og samtímasögum hermanna og heimafólks. Minjar frá þessum tíma hafa margar hverjar glatast. „Það er ekki mikið sem verður eftir sem hefur í það minnsta ratað á íslensk söfn. Við þurftum að vera skapandi við að finna hluti til að sýna og gera skemmtilega sýningu,“ segir Haraldur Þór Egilsson, safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Klippa: Margar minjar höfðu glatast Fastagestur á safninu lagði sitt af mörkum á lokametrunum. Hann var ungur strákur á hernámsárunum og hafði sögu að segja. „Hann var að skottast á Eyrinni milli tjalda, þá fær hann bendingu frá einum hermanni sem dregur upp myndavél og tekur af honum ljósmynd. Ekkert mál með það. Svo nokkrum dögum síðar þegar strákurinn er á leið heim úr skólanum og fer í gegnum miðbæinn keyrir fram hjá hersveit á mótorhjólum. Einn þeirra stöðvar hjólið og gengur til stráksins. Hann fer í brjóstvasann og réttir honum myndina sem hann hafði tekið. Þessi mynd barst til okkar rétt fyrir sýningarbyrjun,“ segir Haraldur. Hér fyrir neðan má sjá myndina sem hafði varðveist öll þessi ár. Myndin er til sýnis á safninu.Minjasafnið á Akureyri
Akureyri Söfn Mest lesið Krefst þess að Elvar greiði sér miskabætur vegna hljóðbúts Lífið Ungfrú Ísland teymið svarar fyrir sig Lífið Danski leikstjórinn setti vini sínum afarkosti Lífið Eyddi mörgum árum í að fela það sem aðrir tóku varla eftir Lífið Stjörnulífið: Heitustu skvísur landsins mála Ibiza rauða Lífið Fimmtug hjón vilja swinga með vinahjónum sínum Lífið „Eins og þegar einangrunarplasti er strokið eftir glerrúðu“ Lífið Dorrit þvoði hárið í íslenskri náttúru Lífið Myndaveisla: Aron Can var ekkert að flækja þetta Tónlist Seiðandi Alaska heillaði gesti upp úr skónum Tónlist Fleiri fréttir „Eins og þegar einangrunarplasti er strokið eftir glerrúðu“ Krabbameinið það besta sem hafi komið fyrir hann Dorrit þvoði hárið í íslenskri náttúru Danski leikstjórinn setti vini sínum afarkosti Stjörnulífið: Heitustu skvísur landsins mála Ibiza rauða Ungfrú Ísland teymið svarar fyrir sig Krefst þess að Elvar greiði sér miskabætur vegna hljóðbúts Fimmtug hjón vilja swinga með vinahjónum sínum Eyddi mörgum árum í að fela það sem aðrir tóku varla eftir „Bókmenntalegir palladómar frá mér ekki mikils virði“ Krakkatía vikunnar: Tjútt, tjull og feitir bangsar Sleppti því að þrífa símann í viku og niðurstaðan kom á óvart „Þegar ég syng finn ég mest fyrir pabba“ Fréttatía vikunnar: Kíró, tár og ræningjarenna Segir stjórnendur Ungfrú Ísland hafa gert upp á milli keppenda Taka upp Netflix þætti í miðbænum og Tina Fey óvæntur gestur Laug um að Jay-Z hefði nauðgað henni „Bjóða upp á einhverja díla sem meika engan sens og undirbjóða allt“ „Það voru margir með tár á hvarmi“ Svín út um allt í fallegu einbýli Björns Braga Margot Robbie ekki lengur Margot Robbie Hvað veistu um… kvikmyndahátíðir? Kærasta Love Island stjörnunnar Davide í fangelsi Birgitta mætti sem fimleikakona, markmaður, leikmaður og þjálfari Taylor og Taylor nefndu barnið Taylor Þú trúir ekki hvað lögreglan gerði við sönnunargagnið Greiðir sér hálfan milljarð í arð Bandarísk sjónvarpsstjarna spókaði sig um í miðbænum „Rosalegt brot á mínu einkalífi“ Edda með tárin í augunum Sjá meira