Nei eða já? Vilborg Gunnarsdóttir skrifar 15. júlí 2026 13:00 Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Umræða um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu er hávær þessa dagana enda mikið í húfi. Við erum að fara að greiða atkvæði um hvort við eigum að kanna hvað aukið ríkjasamband við Evrópu gæti mögulega gefið okkur, nú eða tekið frá okkur. Í gegnum árin hef ég frekar verið því andvíg ef eitthvað er að Ísland gagni í Evrópusambandið. Í aðdragandanum núna hef ég hlustað betur og viðurkenni að umræðan er á köflum furðuleg svo ekki sé meira sagt. Ég er rúmlega miðaldra, tel mig vera þokkalega vel gefna og ágætlega lesna. Þess vegna misbýður mér stundum þegar fullyrðingum er bókstaflega kastað fram órökstuddum og ógagnrýndum á köflum þegar frétta- og blaðamenn eru annars vegar. Andstæðingar halda því til dæmis fram að gangi Ísland í sambandið munum við missa fullveldi okkar. Hvaða rugl er það? Ég veit ekki betur en að nágrannar okkar Danir og Finnar ráði sínum málum með lýðræðislegum kosningum og löggjafarþingum. Löggjöf okkar er þegar að stórum hluta löguð að evrópulögum og við lifum hér enn góðu lífi! Ég hef heldur aldrei heyrt raddir þess efnis að Danir, Finnar eða Svíar vilji ganga út úr þessu sambandi og ef eitthvað er, sjá Bretar eftir að hafa farið. Það er reglulega kosið til þings í þessum löndum og tekist á um hverjir og hvernig eigi að stjórna þessum löndum; þrátt fyrir að vera í Evrópubandalaginu. Hvað yrði öðruvísi hjá okkur? Því er líka haldið fram að best sé að við ráðum okkur að fullu sjálf þegar kemur að fjármálum, gjaldmiðli og vöxtum. Ég spyr; ef við erum svona góð þegar kemur að fjármálum og stýringu vaxta, hvers vegna er verðlag hér með því hæsta og svo erfitt að eignast húsnæði að stóran hluta ævinnar ert þú að greiða þau lán jafnvel þrisvar sinnum. Íslendingum hefur ekkert gengið of vel að ráða sér sjálfum hvað þetta snertir. Bullið er orðið svo mikið og rök andstæðinga svo aum að það er meðal annars notað sem ástæða hversu dýrt er að halda þjóðaratkvæðagreiðslu og fara í viðræðurnar. Ég veit ekki betur en að fyrir flestar kosningar tali frambjóðendur flestir fjálglega um að bera stór mál undir þjóðina. Það er nefnilega svo lýðræðislegt… nema þegar málefnið þóknast þeim ekki. Í raun og veru er ótímabært að sökkva umræðunni djúpt í einstaka málaflokka núna því við höfum svo litlar forsendur til að taka upplýsta ákvörðun án þess að vita meira. Og þar liggur blessaður hundurinn grafinn. Í mínum huga er ómögulegt að taka afstöðu til þess hvort Íslandi sé borgið innan sambandsins fyrr en búð er að semja. Við fáum nefnilega að segja hug okkar aftur. Að lokum smá ráðlegging til nei-ara. Leyfið okkur að sjá samning, sem þá verður eins slæmur og þið haldið fram, því þá getið þið sagt við okkur hin: „við sögðum ykkur það“! Nei, ég ætla að segja já í ágúst. Ég vil fá að vita meira. Svo kemur í ljós síðar hvort mér snúist hugur eður ei. Höfundur er fyrrverandi framkvæmdastjóri.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar