Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson og Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifa 25. júlí 2026 07:00 Umræður um kosti og galla inngöngu í Evrópusambandið hafa að miklu leyti snúist um væntan ávinning fyrir almenning sem stundum virðist þó ekki endilega byggja á staðreyndum. Ljóst er að til þess að Ísland geti uppfyllt skilyrði evrusamstarfsins og komist til fyrirheitna landsins, landsins þar sem vextir eru lágir, verðbólga er lág og sól skín í heiði, þarf að gera breytingar. Eins og hvergilönd eru yfirleitt er langt þangað. En það er fleira við þessa umræðu að athuga. Það hefur furðu lítið farið fyrir umræðu um að það þurfi að auka sveigjanleika á vinnumarkaði og að við þurfum einfaldlega að sætta okkur við hærra atvinnuleysi. Það er nefnilega ekkert óskýrt hvaða breytingar valdastéttirnar vilja gera til þess að við getum uppfyllt skilyrði fyrir upptöku evru. Þessar breytingar eru skýrar og fjalla um það að það þarf meðal annars að fá verkalýðshreyfinguna til þess að láta af launakröfum sínum í þágu heildarinnar. Þess vegna er hamast á þeim verkalýðsleiðtogum sem hafa talað skýrt gegn aðild að Evrópusambandinu og reynt að gera þá tortryggilega. En ef við eigum að uppfylla skilyrði fyrir upptöku evru þá þarf að fara að leiðbeiningum auðvaldsins og fara fram með „hófsamar launakröfur“. Með því móti verði komist hjá því að fara í höfrungahlaup og launaskrið og svo framvegis. Niðurstaðan verði góð fyrir alla. Minna fer fyrir umræðu um það af hverju þetta er andfélagsleg hugmynd og svokallaðir jafnaðarmenn skulda útskýringar á því fyrirkomulagi sem þeir hyggjast leiða yfir íslenskt launafólk. Við viljum ekki að stéttskipting sé fest í sessi. Við viljum að verka- og láglaunafólk haldi valdastéttum og peningastéttum við efnið. Það er ekki tilviljun að á Íslandi, þar sem verkalýðsfélög ráða miklu um launasetningu, sé svona mikill jöfnuður. Víðast hvar í Evrópu er hann minni en hér á landi. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða sveigjanleiki í þágu þeirra sem hafa störfin eða í þágu efri millistéttar í þægilegri innivinnu. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða á kostnað ungs fólks sem er að stíga sín fyrstu skref á vinnumarkaði eða á kostnað láglaunafólks sem oft er í viðkvæmri stöðu á vinnumarkaði. Þá viljum við frekar hafa íslenskan sveigjanleika og öflug verkalýðsfélög sem hafa völd og áhrif. Við viljum frekar að þessar ákvarðanir séu teknar á Íslandi en Brussel. Höfundar eru í stjórn Ungra vinstri grænna og stjórnarmeðlimir í félaginu Ung gegn ESB-aðild. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Grateful Dead á Sæbrautinni Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þjóðarsjúkrahúsið seinkar Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Er gervigreindin spegill mannkyns Kristján Logason skrifar Skoðun Er Þórarinn Tyrfings nýja framtíð Vogs? Bergþóra Haralds Eiðsdóttir skrifar Skoðun Tólf ára ákvað ég að gera bíó Arnar Benjamín Kristjánsson skrifar Skoðun Hvað segja gögnin í raun um ásakanir á hendur séra Friðriki Theódór S. Halldórsson skrifar Skoðun Það er sárt að tapa kosningum Heimir Már Pétursson skrifar Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Sjá meira
Umræður um kosti og galla inngöngu í Evrópusambandið hafa að miklu leyti snúist um væntan ávinning fyrir almenning sem stundum virðist þó ekki endilega byggja á staðreyndum. Ljóst er að til þess að Ísland geti uppfyllt skilyrði evrusamstarfsins og komist til fyrirheitna landsins, landsins þar sem vextir eru lágir, verðbólga er lág og sól skín í heiði, þarf að gera breytingar. Eins og hvergilönd eru yfirleitt er langt þangað. En það er fleira við þessa umræðu að athuga. Það hefur furðu lítið farið fyrir umræðu um að það þurfi að auka sveigjanleika á vinnumarkaði og að við þurfum einfaldlega að sætta okkur við hærra atvinnuleysi. Það er nefnilega ekkert óskýrt hvaða breytingar valdastéttirnar vilja gera til þess að við getum uppfyllt skilyrði fyrir upptöku evru. Þessar breytingar eru skýrar og fjalla um það að það þarf meðal annars að fá verkalýðshreyfinguna til þess að láta af launakröfum sínum í þágu heildarinnar. Þess vegna er hamast á þeim verkalýðsleiðtogum sem hafa talað skýrt gegn aðild að Evrópusambandinu og reynt að gera þá tortryggilega. En ef við eigum að uppfylla skilyrði fyrir upptöku evru þá þarf að fara að leiðbeiningum auðvaldsins og fara fram með „hófsamar launakröfur“. Með því móti verði komist hjá því að fara í höfrungahlaup og launaskrið og svo framvegis. Niðurstaðan verði góð fyrir alla. Minna fer fyrir umræðu um það af hverju þetta er andfélagsleg hugmynd og svokallaðir jafnaðarmenn skulda útskýringar á því fyrirkomulagi sem þeir hyggjast leiða yfir íslenskt launafólk. Við viljum ekki að stéttskipting sé fest í sessi. Við viljum að verka- og láglaunafólk haldi valdastéttum og peningastéttum við efnið. Það er ekki tilviljun að á Íslandi, þar sem verkalýðsfélög ráða miklu um launasetningu, sé svona mikill jöfnuður. Víðast hvar í Evrópu er hann minni en hér á landi. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða sveigjanleiki í þágu þeirra sem hafa störfin eða í þágu efri millistéttar í þægilegri innivinnu. Sveigjanleiki á vinnumarkaði má ekki verða á kostnað ungs fólks sem er að stíga sín fyrstu skref á vinnumarkaði eða á kostnað láglaunafólks sem oft er í viðkvæmri stöðu á vinnumarkaði. Þá viljum við frekar hafa íslenskan sveigjanleika og öflug verkalýðsfélög sem hafa völd og áhrif. Við viljum frekar að þessar ákvarðanir séu teknar á Íslandi en Brussel. Höfundar eru í stjórn Ungra vinstri grænna og stjórnarmeðlimir í félaginu Ung gegn ESB-aðild.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar