Engin stereótýpa: „Það breyttist allt þegar ég var í fimmta eða sjötta bekk“

Að hitta fyrir ungan pilt frá Filippseyjum, sem er brosmildur, bjartsýnn, jákvæður, finnst Ísland æðislegt, segir sjálfstraust skipta lykilmáli, talar líka fyrir þakklæti, bendir á forréttindi fólks á Íslandi miðað við víða annars staðar og jafnvel það hvað við getum lært af öðrum þjóðum er….

… tja; eiginlega hressilega skemmtileg saga.

Enda magnað að tala við Xian. Sem starfar sem dansari hjá Dansskóla World Class, er að byrja í fjölbrautarskóla í haust, hefur hlotið verðlaun Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur fyrir góða íslensku og þrátt fyrir að vera aðeins 16 ára, hefur hann ferðast til um fimmtíu landa!

Í dag kynnumst við Xian Carl.

Ferðast um allan heim

Xian er fæddur árið 2010 á Filippseyjum. Nafnið hans er borið fram Sí-an má segja og þar sem Xian var aðeins þriggja ára þegar hann flutti til Íslands talar hann auðvitað jafn góða íslensku og við flest hin.

„Ég var þriggja mánaða þegar mamma flutti til Íslands,“ segir Xian og bætir við:

„Síðan kom hún til baka og sótti mig og pabba.“

Móðir Xian heitir Mae Ann Doressa Gabiana, faðir hans er Jose Angelo Gabiana og árið 2015 fæddist litla systir hans, Zuri Alexandra Bibit Gabiana.

Zuri fæddist með veikt hjarta þótt það sé í lagi í dag. En veikindin voru mikið áfall fyrir mömmu og pabba. 

Tilhugsunin um að hún gæti átt stutta ævi leiddi til þess að foreldrar mínir urðu ákveðnir í að við myndum ferðast sem víðast og upplifa sem mest.“

Sem skýrir út ótrúlega mögnuð ferðalögin sem fjölskyldan hefur farið í og við heyrum meira um á eftir.

Móðir Xian er hjúkrunarfræðingur en faðir hans starfar á hjúkrunarheimilinu Eir. Xian segir þau ótrúlega dugleg að vinna og allt sitt uppeldi hafi hann heyrt að mikilvægt sé að spara og leggja fyrir því sem fólk vill gera eða kaupa.

„Við erum búin að ferðast um allan heim og upplifa ótrúlega hluti,“ segir Xian og nefnir sem dæmi hversu magnað það hefði verið að ríða um á úlfalda í eyðimörkinni í Marokkó og keyra síðan þar um á fjórhjóli líka.

„Við erum nánast búin með alla Evrópu en síðan er gaman að segja frá því að við erum líka nánast búin að heimsækja alla Disney og Universal staðina í heiminum,“ segir Xian og brosir.

Í Kaliforníu, Singapore, París, Japan…

„Við eigum eftir Disneygarðana í Kína, ætlum þangað næst en höfum farið í alla hina og fólk hváir oft hissa þegar ég segi því frá því.“

En hvernig ætli fjölskyldan fari að þessu?

Að þora að segja Já

Xian er einstaklega jákvæður. Notar oft orðið þakklæti og talar líka um að stundum sé eins og fólk fatti ekki hversu gott það hefur það á Íslandi.

„Við vorum í Los Angeles fyrir stuttu. Þar sá maður mikið af heimilislausu fólki á götunum. Að sjá svona mikið af heimilislausu fólki á Íslandi er eitthvað sem við þekkjum ekki.“

Útskýringin á því hvers vegna fjölskyldan flutti til Íslands snýst einmitt um lífsgæði.

„Mamma vildi bjartari framtíð fyrir mig miðað við þau tækifæri sem bjóðast á Filippseyjum,“ útskýrir Xian en hann segir samkeppni oft mikla þar, ekki allir nái að mennta sig en fólk leggi mikið á sig til þess að geta gert það og reyna þannig að auðga líf sitt.

Fyrstu minningarnar á Íslandi eru af leikskólanum.

„Ég var á leikskólanum úti á Granda þar sem amma var búin að vinna í tuttugu ár. Þar eignaðist ég góða vini en framan af ævinni var ég mjög feiminn og sagði nánast aldrei orð,“ segir Xian en skellir síðan upp úr og bætir við:

Það breyttist allt þegar ég var í fimmta eða sjötta bekk. 

Þá allt í einu fann ég sjálfstraustið, fór að tala og staðan snerist við: 

Nú var farið að skamma mig fyrir að tala of mikið!“

Xian segist telja að feimnin hafi að mestu leyti snúist um það í æsku að hann einhvern veginn fann að hann væri öðruvísi en aðrir krakkar.

„En það var ekki bara vegna þess að ég lít öðruvísi út. Heldur líka vegna þess að ég hef aldrei verið þessi dæmigerða steríótýpa. Um tíma átti ég bara stelpuvinkonur. Á öðrum tíma bara strákavini. Ég spilaði aldrei fótbolta en fór síðan í dansinn, sem strákar gera síður.“

Að þora að segja Já við tækifærum var eitthvað sem Xian lærði snemma.

„Monika vinkona mín plataði mig í prufutíma hjá Dansstúdíói World Class. Ég var nú varla að þora að fara út á dansgólfið þar. Var eini strákurinn og fannst stelpurnar vera góðar sem þarna voru. Hugsaði með mér: Ég kann ekkert að dansa.“

Xian segir að hvatningin sem hann fékk frá danskennaranum sínum hafi virkað eins og hálfgerð sjálfstraustssprauta.

„Hún sá eitthvað í mér og gaf mér tækifæri til að skína. Síðan tók ég þátt í kynningarmyndbandi fyrir bílasýningu, ég hef dansað í Skaupinu og um daginn var ég að dansa í tónlistarmyndbandi fyrir Eyþór Wöhler.“

Blandaðar hefðir

En hvernig ætli það sé að alast upp á íslensku heimili þar sem menningarheimur foreldranna og bakgrunnur er allt öðruvísi?

„Við reynum að prófa allar íslenskar hefðir og venjur. Til dæmis að vera með íslensku jólasveinana þrettán,“ segir Xian einlægur.

Xian er kaþólskur eins og flestir á Filippseyjum og fermdist því fyrr en krakkar gera almennt í þjóðkirkjunni.

„Ég myndi segja að venjurnar heima hjá okkur væru svolítið allt í bland. Sumt frá Filippseyjum en sumt frá Íslandi. Við borðum til dæmis hamborgarahrygg á aðfangadag, íslenskara getur það nú vart orðið!“

Heldur þú að Íslendingar gætu lært meira af fólki sem flytur hingað frá öðrum menningarheimum?

„Já, eflaust,“ svarar Xian einlægur en bætir við.

„Ég veit alveg að hér er líka fólk sem er ekki að aðlagast íslensku samfélagi nógu mikið. Talar til dæmis bara ensku og reynir ekki að læra tungumálið og fleira.“

Á hans heimili eru áherslurnar allt aðrar.

„Ég var fljótur að læra íslensku sem barn því ég vissi, þótt lítill væri, að ég vildi læra íslenskuna. Og ef ég horfi á íslenskt samfélag og síðan það sem ég læri og sé hjá foreldrum mínum, myndi ég til dæmis tala um hversu mikil seigla er í mömmu og pabba. 

Þau ekki aðeins vinna mikið, heldur leggja þau fyrir, eru skipulögð og hafa tryggt það að við systkinin erum búin að ferðast um allan heim.“

Sérðu fyrir þér að búa á Íslandi í framtíðinni?

„Nei, ég sé fyrir mér að búa erlendis og þreifa fyrir mér með einhver tækifæri þar, en síðan kannski að búa aftur hér síðar,“ segir Xian.

Næstu misserin munu þó fyrst og fremst ganga út á að fara í skóla og klára stúdentinn. Það hvað tekur við eftir það kemur í ljós.

„Ég er líka rosalega þakklátur fyrir tækifærin til að skína í dansinum. Kannski mun ég starfa við eitthvað danstengt.“

Xian lýsir daglegu lífi hjá sér þó bara svipuðu og gengur og gerist; skóli, vinna, dansinn og allt hitt.

„Ég er auðvitað bara eins og hver annar. Fer oft í Kringluna og eyði peningunum mínum í óþarfa, þrátt fyrir að vera alinn upp við útsjónarsemi og sparnað hér heima og svo framvegis,“ segir Xian og brosir.

Áhugamálin eru ýmis til viðbótar við dansinn.

„Ég hef mikinn áhuga á tísku og sjálfstjáningu – hvernig maður getur staðið út úr hópnum en samt fundið sinn stað innan hans.“

Að hafa trú á sinni eigin getu segir Xian vera lykilatriði. Sjálfstraust skipti öllu máli.

Og líka þakklæti.

„Ég er rosalega þakklátur mömmu og pabba fyrir allt sem þau hafa gert fyrir mig. Og að hafa alist upp á Íslandi, hér erum við svo sannarlega að alast upp við góðar aðstæður miðað við til dæmis jafnaldra okkar á svæðum eins og Gaza,“ segir Xian.

En hvað með rasisma eða fordóma, til dæmis gagnvart útlitinu?

„Auðvitað hef ég heyrt ýmislegt í gegnum tíðina. En aldrei neitt alvarlegt og ég hef aldrei tekið það til mín. Veit þó að sumir hafa heyrt ljóta hluti um sig sagt.“

Hvernig hefur þér tekist að taka þetta ekki nærri þér?

„Ég veit það ekki,“ svarar Xian einlægur.

Ég hef bara aldrei tekið því eitthvað persónulega til mín ef einhver sem ég þekki ekki er að segja ljóta hluti um mig tengda svona málum. 

Enda segir það miklu meira um þann sem talar en mig.“