Siðferðiskirtillinn

Því er iðulega haldið fram af þeim sem berjast gegn aðildarviðræðum við ESB og upptöku Evru að vegna þess hve auðlindadrifið íslenskt hagkerfi sé komi sér betur af hafa sjálfstæðan gjaldmiðil til að jafna sveiflurnar, lesist; geta látið gengið síga. Því eigum við fyrir alla muni að halda krónunni.

Nema...

Að vísu henti ISK ekki fyrir sjávarútveginn. Hann hafi megnið af sínum tekjum í erlendri mynt og því sé eðlilegt að hann geri upp í erlendri mynt, oftast EVRU.

ISK henti heldur ekki stóriðjufyrirtækjunum. Heimsmarkaðsverð miði yfirleitt við USD og þar að auki séu fyrirtækin í eigu stærri alþjóðafyrirtækja. Því sé sjálfsagt að þau geri upp í erlendri mynt, yfirleitt USD.

Þá eru það gagnaverin. Það verður að segjast eins og er að ef gagnaver væru skyldug að gera upp í ISK, þá væru ekki mörg gagnaver hérlendis. Það er því sjálfsagt að þau geri upp í þeirri mynt sem hentar best hverju sinni, undantekningarlítið í erlendri mynt. Gagnaver eru jú græn stóriðja.

Þar sem orkuframleiðslufyrirtækin hafa meirihluta tekna sinna af sölu í erlendri mynt er að sjálfsögðu eðlilegt að þau geri upp í erlendri mynt líka. Hið sama gildir náttúrulega um orkuflutningsfyrirtækið Landsnet.

Stærri flugfélögin eru á alþjóðlegum markaði. Því er sjálfgefið að þau geri upp í erlendri mynt. Það sama gildir um stóru skipafélögin. Þar að auki eru skipin skráð erlendis.

Hugbúnaðarfyrirtækin, lyfja- og líftæknfyrirtakin eiga flest í víðtæku erlendu samstarfi, enda fer mest af afurðunum á erlenda markaði. ISK hentar þeim engan veginn, því gera þau yfirleitt upp í erlendum myntum.

Fiskeldið. Það er að mestum hluta fyrir erlenda markaði. Þarf að segja meira?

Afmörkunin

Sem sagt. Af því að íslenska hagkerfið er svo auðlindadrifið, á ISK að vera gjaldmiðillinn fyrir alla,...nema þá sem nýta auðlindirnar!! Sá hluti sem er ósköp eðlilegur og að mestu óháður auðlindanýtingu skal nota krónu. Krónu sem er ónothæf fyrir þá sem byggja á auðlindanýtingu!! Fyrir þá sem nýta afurðir hafsins, orku landsins eða þekkingu og hugvit er krónan ónothæf!!

Þetta gengur satt að segja fjandi illa upp í huga mínum. Þeir sem nota aðra uppgjörsmynt er krónu segja að það breyti í raun engu fyrir þá, svo varla getur það verið til að komast stöðugra myntumhverfi þar sem vextir eru mikið lægri. Þar sem ekki þarf öðru hvoru að hækka stýrivexti upp í rjáfur af því að þeir hafi í raun aðeins áhrif á þá sem tilneyddir nota krónuræfilinn . Þar sem þeir geti lagt fram fjárhagsgögn í gjaldmiðli sem nýtur trausts, en veldur því ekki að mótaðilinn taki til fótanna eða leggi á sérstakt álag, ÍSLANDS-álagið fræga, það er þegar fjárhagsgögnin eru lögð fram í íslenskum krónum.

Réttlætingin

Nýlega var viðtal við fulltrúa útgerðarinnar á Sprengisandi sem hélt því fram að uppgjörsmyntin skipti í raun engu máli og rökstuddi það með því að ef fyrirtæki hans hefði gert upp í ISK á síðasta ári hefði það skilað umtalsvert meiri hagnaði en í uppgjörsmyntinni sem fyrirtækið notaði. Að nota erlend lánskjör á lán í íslenskum krónum gefur þessa útkomu. Ætli útkoman hefði ekki orðið sú sama og er hjá venjulegum heimilum og minni fyrirtækjum, að þau væru að kikna undan fjármagnskostnaði, hefði hans fyrirtæki þurft að sæta sömu lánakjörum og bjóðast á innlendum lánamarkaði. En nei, nei uppgjörsmyntin skiptir engu!! Meðal annara orða. Hvar er hægt að fá lán í íslenskum krónum á erlendum vaxtakjörum?

Áhrifin

Það getur varla skipt neinu máli heldur að ef sveigjanleiki krónuræfilsins verður nýttur og gengið sigi þá yrðu aðaláhrifin á fyrirtækin sem yfirgefið hafa krónuhagkerfið þau að þyrftu að skipta færri evrum eða dollurum en áður til að fá jafnmargar krónur. Í stað þess að þurfa að skipta 100.000 evrum þyrfti aðeins um 90.910 evrur við 10% gengissig.

Hjá krónuþrælunum hækkaði vöruverð og þar með vísitalan og þar af leiðandi húsnæðislánið, en launin væru óbreytt. Hjá hinum krónufrelsuðu stæðu lánin óbreytt og þeir ættu meira að segja drjúgan mismun til að spandera í Karíbahafinu! Uppgjörsmyntin? Hún skiptir engu máli!!!

Sama þýðið!

Það vekur sérstaka athygli að það er að mestu sami hópur sem er neikvæður nú og boðaði miklar hörmungar yrði hætt að nota heimakokkað EXCEL-skjal útgerðarinnar til álagningar veiðigjalds. Uppgjör fyrirtækjanna sýndi að ekki var nú spádómsgáfan mikil.

Er von um lækningu?

Greinarhöfundur hefur lengi fylgst með og dáðst að framförum í læknavísindum. Hvern sigurinn á eftir öðrum hafa læknavísindin unnið á sjúkdómun. Bætt lífslíkur og lífsgæði sjúklinga, en ekki minnist ég þess að læknavísindunum hafi enn tekist að endulífga löngu óvirka siðferðiskirtla. Það er að sjálfsögðu ekkert hægt að gera fyrir þá sem kirtillinn hefur verið skorinn úr, eða étinn af ljónum í Afríku svo eitthvað sé nefnt, en lengi hafa vonir verið um að hinum verði kleyft að lifa heilbrigðara og stresslausara lífi.

Þekkjum einkennin

Fyrir þá sem ekki þekkja til skal þess getið að vanti siðferðiskirtilinn er stóraukin hætta á offramleiðslu hins svokallaða græðgishormóns. Þeim, sem þjást af þessum kvilla hættir til að vera örir og yfirgengileg frekjuköst eru algeng. Ranghugmyndir eru algengar og sannleikurinn er sá sem hentar þeim best hverju sinni. Þeir lifa í þeirri trú að það sé hægt að kaupa sig frá öllu og peningar skipti meira máli en staðreyndir og sannleikurinn. Þetta hlýtur að vera skelfilegt líf.

Hugum vel að siðferðiskirtlinum, fáum allar staðreyndir á borðið og segjum:

JÁ til að sJÁ!

Höfundur er cand. oecon og MBA.