Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar 23. ágúst 2026 10:15 Þessi hugtök í fyrirsögninni eru skyld. Þau tjá þá áráttu fólks að taka djúpt í árinni í dómum um tjáningu samborgara sinna. Nýlega sagði ég í ræðu: "Skoðanir fólks breytast í deiglu daganna. Ég nefndi fyrr áhrif heiðinnar hugsunar. Heiðnin kemur m.a. fram í svonefndri slaufunarmenningu – í þeirri áráttu að kansellera fólki – reka það út af vellinum eins og dómari í knattspyrnuleik. En reglurnar í knattspyrnu, eru ekki lífsreglurnar stærstu og mestu. Í lífinu gilda hinar kristnu reglur um að elska náungann. Og við elskum þá manneskjuna en þurfum hvorki að elska eða samsinna skoðunum hennar né verkum, hvað þá mistökum og misgjörðum. Þetta þekkja prestar sem stunda sálgæslu og vita að í hverri manneskju býr guðsneisti. Slaufunarmenning er ómenning, hún er heiðindómur. Forfeður okkar og mæður bjuggu við dómsvald sem dæmdi til skóggangs, fjörbaugs eða til fjársekta. Þá var engin fyrirgefning, engin náð, engin miskunn, bara útilokun, bara hefnd og grimmd götunnar. Viljum við innleiða það á ný?" […] "Að vera sér þess meðvitandi að við erum öll syndugar manneskjur er mikilvægara en flest annað. Syndin er ekki einhver móralismi, einhver tilfellafræði um það hvernig fólki verði fótaskortur á lífsveginum. Nei, syndin merkir geigun, að vera í sundur frá skapara sínum, eðli og uppruna, að vera framandi sjálfum sér og lífinu í sínu stóra samhengi. Það er syndin. Hún er geigun. Fyrsti bílinn sem ég átti var syndugur. Hann var með hlaup í stýrinu sem gerði það að verkum að hann leitaði ætíð út af veginum. Mitt hlutverk var að halda bílnum á veginum. Löngu síðar, þegar ég nam guðfræði, varð mér ljóst að sami vandi er í mér sjálfum og öllum öðrum mönnum, körlum sem konum. Við erum öll með hlaup í stýrinu og okkur hættir til að fara út af hinni réttu leið." Staksteinar Morgunblaðsins vitna í Sigurð Má Jónsson blaðamann undir yfirskriftinni: Er skautunin á vinstri vængnum? Sá texti er í útgáfu greinarinnar á heimasíðu minni. Okkur hættir öllum til að slaufa, skauta og skamma, en það er vissulega merkilegt ef sú árátta reynist ríkari á vinstri vængnum en hinnum hægri. Það leiðir hugann að grunngildum Vesturlanda. Hinn frægi heimspekingur, Jürgen Habermas (1929-2026), […] sagði að Vesturlönd hefðu allan sinn siðagrunn úr Biblíunni. Hann tiltók tvö hugtök. Réttlætishugsun Gyðinga úr GT og kærleikskenningu Krists í NT. Habermas var yfirlýstur guðleysingi, en hann þekkti rætur sinnar menningar og gekkst við þeim. Arfur Vesturlanda hvílir á þessum grunni en nú eru öfl sem vilja skekja þennan grunn og hreinlega grafa undan lýðræði og grunngildum Vesturlanda. Dvergríkið Qatar sem telur um 350 þúsund íbúa og er álíka fjölmennt og Ísland. En Qatar veit ekki aura sinna tal. Nú berast upplýsingar í fjölmiðlum um styrki Qatar til bandarískra háskóla og þar er um að ræða milljarðatugi í dollurum talið, en í krónum svo magnað að maður skilur ekki slíkar upphæðir. Og hvað fá þeir í staðin? Þeir fá m.a. það fyrir greiðann að dempa vestræn gildi og það sem Vesturlönd standa fyrir. Frá árinu 1991 hefur Qatar styrkt háskóla í BNA um 6,25 milljarða dollara eða sex-komma-tuttugu-og-fimm-þúsund-milljónir, sem gera 7,6 x 10 í 13. veldi í krónum talið sem eru óskiljanlegar skrilljónir í mínum huga. Hér eru tenglar á greinar um málið. Þarna er um að ræða dvergríki af meiði islam sem er með klærna úti til að svæfa vestræna menningu og eyða henni svo. Qatar er í miklu vinfengi við samtökin Bræðralag múslima sem eru öfgasamtök sem fara ekki dult með það markmið sitt að leggja Vesturlönd í rúst. Þessi lævísi áróður í háskólum í BNA hefur sín áhrif því hann kemur hugmyndum Wóksins inn í huga fólks og fyrir þeim áróðri er Vinstrið veikara en Hægrið. Greinar á meiði félagsvísinda eru vinsælar. Mér þykir margt fóðlegt koma úr þeim ranni en líka æði margt undarlegt. Ef tekin er ögn paródísk nálgun á háskólana í BNA þá eru þar upp til hópa prófessorar sem e.t.v. hafa aldrei tekið þátt í þjóðfélaginu nema til að vera í námi og svo kennslu, aldrei farið á sjó, aldrei grafið skurð eða unnið við uppskipun, flakað fisk í frystihúsi eða unnið ærlegt handtak, nema lyft því gríðarlega grettistaki – eða þannig – sem er að vera í skóla frá 6 ára aldri og til sjötugs. Þekkir slíkt fólk samfélagið? Lokast menn ekki á endanum inni í sinni eigin sápukúlu? Til skamms tíma fóru íslenskir háskólamenn á sjóinn og í skurðina, en færri nú á tímum. Svo er það Vinstrið sem segja má að ráði ríkjum í félagsgreinunum. Vinstrið er þekkt fyrir að vilja ekki hafa mikið að gera með kirkju og kristindóm. Það hríðfellur fyrir grunnhyggnum hugmyndum Wóksins, kærleika án ábyrgðar, réttindum fólks til að fylgja rugli og dellumakeríi á öllum sviðum. Wókið er svona nokkurskonar sykurlaus marxismi, diet-drykkur án allrar næringar, Pepsi Max sem gefur stuð í heilann og koffínið vekur þ.e. gefur Wóke-tilfinningu. Mannkynið er í vissum skilningi á siglingu sem enda mun í brotsjó og skaða. Sú sigling er ekki nein Arkar-ferð eins og Nói fór í og bjargaði mannkyni forðum, en þá arfsögn fengum við í arf í gegnum gyðingdóm og kristni, en hún er jafnframt þekkt í öðrum menningarheimum. Örkin bjargaði. Sérhver kirkja í heiminum hefur kirkjuskip, þ.e. megin sal byggingarinnar. Orðið kirkjuskip vísar til arkarinnar. Þak kirkjunnar veitir skjól fyrir regni og vindum og það er í táknrænum skilningi örkin sem hvelfist yfir söfnuðinn, veitir skjól fyrir veðri og vindum í sálinni og klífur með mæni sínum óveður lífsins. Leitum í það skjól sem gagnast hefur í 5 þúsund ár og lagt grunninn að vestrænum samfélögum með öllum sínum gæðum, mannréttindum, menntun, heilbrigðisþjónustu og frelsi til athafna eftir hollum leikreglum sem upphaflega voru klappaðar í stein en síðar ritaðar á bókfell og bækur og nú stafrænt á skjái sem tiltækir eru í vasa flestra í okkar heimshluta og víðar. Lesum, lærum – og lifum af! Höfundur er prestur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Örn Bárður Jónsson Mest lesið 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar Skoðun Ekki orð um heimsins lengstu biðlista… Vilhjálmur Hjálmarsson Skoðun Sniglar á götunni Kristján Logason Skoðun Virkari eigandi og ný nálgun í stjórn Norðurorku Berglind Ósk Guðmundsdóttir Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar skrifar Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir skrifar Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Ekki orð um heimsins lengstu biðlista… Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Virkari eigandi og ný nálgun í stjórn Norðurorku Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hækkun matarverðs lífeyrisþega á undan innri úttekt Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Sniglar á götunni Kristján Logason skrifar Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Myrkraverk í Afríku Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Skaðabætur frá síðustu öld Hópur lögmanna skrifar Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal skrifar Skoðun Veitingageiranum var hent undir vagninn Einar Bárðarson skrifar Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar Skoðun Úr öskunni í eldinn Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Heimilin eiga ekki alltaf að borga brúsann Alexander M. Árnason skrifar Skoðun Fleiri krónur taldar – fáar nýjar Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Sjá meira
Þessi hugtök í fyrirsögninni eru skyld. Þau tjá þá áráttu fólks að taka djúpt í árinni í dómum um tjáningu samborgara sinna. Nýlega sagði ég í ræðu: "Skoðanir fólks breytast í deiglu daganna. Ég nefndi fyrr áhrif heiðinnar hugsunar. Heiðnin kemur m.a. fram í svonefndri slaufunarmenningu – í þeirri áráttu að kansellera fólki – reka það út af vellinum eins og dómari í knattspyrnuleik. En reglurnar í knattspyrnu, eru ekki lífsreglurnar stærstu og mestu. Í lífinu gilda hinar kristnu reglur um að elska náungann. Og við elskum þá manneskjuna en þurfum hvorki að elska eða samsinna skoðunum hennar né verkum, hvað þá mistökum og misgjörðum. Þetta þekkja prestar sem stunda sálgæslu og vita að í hverri manneskju býr guðsneisti. Slaufunarmenning er ómenning, hún er heiðindómur. Forfeður okkar og mæður bjuggu við dómsvald sem dæmdi til skóggangs, fjörbaugs eða til fjársekta. Þá var engin fyrirgefning, engin náð, engin miskunn, bara útilokun, bara hefnd og grimmd götunnar. Viljum við innleiða það á ný?" […] "Að vera sér þess meðvitandi að við erum öll syndugar manneskjur er mikilvægara en flest annað. Syndin er ekki einhver móralismi, einhver tilfellafræði um það hvernig fólki verði fótaskortur á lífsveginum. Nei, syndin merkir geigun, að vera í sundur frá skapara sínum, eðli og uppruna, að vera framandi sjálfum sér og lífinu í sínu stóra samhengi. Það er syndin. Hún er geigun. Fyrsti bílinn sem ég átti var syndugur. Hann var með hlaup í stýrinu sem gerði það að verkum að hann leitaði ætíð út af veginum. Mitt hlutverk var að halda bílnum á veginum. Löngu síðar, þegar ég nam guðfræði, varð mér ljóst að sami vandi er í mér sjálfum og öllum öðrum mönnum, körlum sem konum. Við erum öll með hlaup í stýrinu og okkur hættir til að fara út af hinni réttu leið." Staksteinar Morgunblaðsins vitna í Sigurð Má Jónsson blaðamann undir yfirskriftinni: Er skautunin á vinstri vængnum? Sá texti er í útgáfu greinarinnar á heimasíðu minni. Okkur hættir öllum til að slaufa, skauta og skamma, en það er vissulega merkilegt ef sú árátta reynist ríkari á vinstri vængnum en hinnum hægri. Það leiðir hugann að grunngildum Vesturlanda. Hinn frægi heimspekingur, Jürgen Habermas (1929-2026), […] sagði að Vesturlönd hefðu allan sinn siðagrunn úr Biblíunni. Hann tiltók tvö hugtök. Réttlætishugsun Gyðinga úr GT og kærleikskenningu Krists í NT. Habermas var yfirlýstur guðleysingi, en hann þekkti rætur sinnar menningar og gekkst við þeim. Arfur Vesturlanda hvílir á þessum grunni en nú eru öfl sem vilja skekja þennan grunn og hreinlega grafa undan lýðræði og grunngildum Vesturlanda. Dvergríkið Qatar sem telur um 350 þúsund íbúa og er álíka fjölmennt og Ísland. En Qatar veit ekki aura sinna tal. Nú berast upplýsingar í fjölmiðlum um styrki Qatar til bandarískra háskóla og þar er um að ræða milljarðatugi í dollurum talið, en í krónum svo magnað að maður skilur ekki slíkar upphæðir. Og hvað fá þeir í staðin? Þeir fá m.a. það fyrir greiðann að dempa vestræn gildi og það sem Vesturlönd standa fyrir. Frá árinu 1991 hefur Qatar styrkt háskóla í BNA um 6,25 milljarða dollara eða sex-komma-tuttugu-og-fimm-þúsund-milljónir, sem gera 7,6 x 10 í 13. veldi í krónum talið sem eru óskiljanlegar skrilljónir í mínum huga. Hér eru tenglar á greinar um málið. Þarna er um að ræða dvergríki af meiði islam sem er með klærna úti til að svæfa vestræna menningu og eyða henni svo. Qatar er í miklu vinfengi við samtökin Bræðralag múslima sem eru öfgasamtök sem fara ekki dult með það markmið sitt að leggja Vesturlönd í rúst. Þessi lævísi áróður í háskólum í BNA hefur sín áhrif því hann kemur hugmyndum Wóksins inn í huga fólks og fyrir þeim áróðri er Vinstrið veikara en Hægrið. Greinar á meiði félagsvísinda eru vinsælar. Mér þykir margt fóðlegt koma úr þeim ranni en líka æði margt undarlegt. Ef tekin er ögn paródísk nálgun á háskólana í BNA þá eru þar upp til hópa prófessorar sem e.t.v. hafa aldrei tekið þátt í þjóðfélaginu nema til að vera í námi og svo kennslu, aldrei farið á sjó, aldrei grafið skurð eða unnið við uppskipun, flakað fisk í frystihúsi eða unnið ærlegt handtak, nema lyft því gríðarlega grettistaki – eða þannig – sem er að vera í skóla frá 6 ára aldri og til sjötugs. Þekkir slíkt fólk samfélagið? Lokast menn ekki á endanum inni í sinni eigin sápukúlu? Til skamms tíma fóru íslenskir háskólamenn á sjóinn og í skurðina, en færri nú á tímum. Svo er það Vinstrið sem segja má að ráði ríkjum í félagsgreinunum. Vinstrið er þekkt fyrir að vilja ekki hafa mikið að gera með kirkju og kristindóm. Það hríðfellur fyrir grunnhyggnum hugmyndum Wóksins, kærleika án ábyrgðar, réttindum fólks til að fylgja rugli og dellumakeríi á öllum sviðum. Wókið er svona nokkurskonar sykurlaus marxismi, diet-drykkur án allrar næringar, Pepsi Max sem gefur stuð í heilann og koffínið vekur þ.e. gefur Wóke-tilfinningu. Mannkynið er í vissum skilningi á siglingu sem enda mun í brotsjó og skaða. Sú sigling er ekki nein Arkar-ferð eins og Nói fór í og bjargaði mannkyni forðum, en þá arfsögn fengum við í arf í gegnum gyðingdóm og kristni, en hún er jafnframt þekkt í öðrum menningarheimum. Örkin bjargaði. Sérhver kirkja í heiminum hefur kirkjuskip, þ.e. megin sal byggingarinnar. Orðið kirkjuskip vísar til arkarinnar. Þak kirkjunnar veitir skjól fyrir regni og vindum og það er í táknrænum skilningi örkin sem hvelfist yfir söfnuðinn, veitir skjól fyrir veðri og vindum í sálinni og klífur með mæni sínum óveður lífsins. Leitum í það skjól sem gagnast hefur í 5 þúsund ár og lagt grunninn að vestrænum samfélögum með öllum sínum gæðum, mannréttindum, menntun, heilbrigðisþjónustu og frelsi til athafna eftir hollum leikreglum sem upphaflega voru klappaðar í stein en síðar ritaðar á bókfell og bækur og nú stafrænt á skjái sem tiltækir eru í vasa flestra í okkar heimshluta og víðar. Lesum, lærum – og lifum af! Höfundur er prestur.
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun
Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar
Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar
Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar
Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar
Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson Skoðun