Spánverjar vilja íslenskan sjávarútveg Gunnar Bragi Sveinsson skrifar 25. ágúst 2026 10:20 Utanríkisráðherra hefur forðast að skýra nákvæmlega hvernig hún hyggst tryggja alger yfirráð yfir íslenskum auðlindum, þ.m.t. sjávarútvegi. Í nýlegu viðtali á Sýn neitaði ráðherrann að taka af allan vafa um yfirráð Íslendinga yfir sjávarútveginum og þá hvernig auðlindin yrði nýtt. En segjum sem svo að við fáum ráðið hvernig veiðum er háttað við strendur landsins þá er eitt alveg ljóst að varanleg undanþága frá einu af fjórfrelsum ESB, frjálsu flæði fjármagns og þar með talið fjárfestinga í sjávarútvegi, verður ekki samþykkt. Ráðherrann svarar ekki skýrt því hún veit að slík undanþága fæst ekki. Upplýsingar frá utanríkisráðuneytinu sýna að sumarið 2009 gerðu Spánverjar Íslendingum ljóst að þeir myndu aldrei samþykkja slíka undanþágu og nýverið sáum við hið sama hjá m.a. Hollendingum. Einnig kemur fram hjá ráðuneytinu að: „Skoðað var hvernig Danir hafa nánast náð að koma í veg fyrir erlendar fjárfestingar m.a. með búsetuskilyrðum, innanlandsreglum sem ekki hafa verið taldar brjóta Evrópurétt. Þær eru hins vegar hvorki hluti af aðildarsamningi þeirra né formlega hluti reglna ESB sjálfs. Þannig er augljósa áhættan sem felst í því að nota þær reglur, án staðfestingar í aðildarsamningi, sú að þær kunna að verða dæmdar fara gegn sáttmála ESB.“ Þegar ráðherrann verður búinn að samþykkja fjárfestingar í sjávarútvegi munu verðmæti íslenskra útgerða hækka gríðarlega og eigendur þeirra verða ríkari en nokkru sinni. Slegist verður um að eignast íslensku sjávarútvegsfyrirtækin til að komast í auðlindina. Þá verður það eingöngu samviska þessa dugmikla fólks sem ræður því hvort Íslendingar, Spánverjar, Hollendingar, Frakkar eða aðrir muni veiða fiskinn og e.t.v. vinna hann í verksmiðjuskipum fjarri landi undir merkjum Evrópusambandsins. Nei, 29. ágúst er eina leiðin til að koma í veg fyrir það. Höfundur er fyrrverandi utanríkis-, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Sjá meira
Utanríkisráðherra hefur forðast að skýra nákvæmlega hvernig hún hyggst tryggja alger yfirráð yfir íslenskum auðlindum, þ.m.t. sjávarútvegi. Í nýlegu viðtali á Sýn neitaði ráðherrann að taka af allan vafa um yfirráð Íslendinga yfir sjávarútveginum og þá hvernig auðlindin yrði nýtt. En segjum sem svo að við fáum ráðið hvernig veiðum er háttað við strendur landsins þá er eitt alveg ljóst að varanleg undanþága frá einu af fjórfrelsum ESB, frjálsu flæði fjármagns og þar með talið fjárfestinga í sjávarútvegi, verður ekki samþykkt. Ráðherrann svarar ekki skýrt því hún veit að slík undanþága fæst ekki. Upplýsingar frá utanríkisráðuneytinu sýna að sumarið 2009 gerðu Spánverjar Íslendingum ljóst að þeir myndu aldrei samþykkja slíka undanþágu og nýverið sáum við hið sama hjá m.a. Hollendingum. Einnig kemur fram hjá ráðuneytinu að: „Skoðað var hvernig Danir hafa nánast náð að koma í veg fyrir erlendar fjárfestingar m.a. með búsetuskilyrðum, innanlandsreglum sem ekki hafa verið taldar brjóta Evrópurétt. Þær eru hins vegar hvorki hluti af aðildarsamningi þeirra né formlega hluti reglna ESB sjálfs. Þannig er augljósa áhættan sem felst í því að nota þær reglur, án staðfestingar í aðildarsamningi, sú að þær kunna að verða dæmdar fara gegn sáttmála ESB.“ Þegar ráðherrann verður búinn að samþykkja fjárfestingar í sjávarútvegi munu verðmæti íslenskra útgerða hækka gríðarlega og eigendur þeirra verða ríkari en nokkru sinni. Slegist verður um að eignast íslensku sjávarútvegsfyrirtækin til að komast í auðlindina. Þá verður það eingöngu samviska þessa dugmikla fólks sem ræður því hvort Íslendingar, Spánverjar, Hollendingar, Frakkar eða aðrir muni veiða fiskinn og e.t.v. vinna hann í verksmiðjuskipum fjarri landi undir merkjum Evrópusambandsins. Nei, 29. ágúst er eina leiðin til að koma í veg fyrir það. Höfundur er fyrrverandi utanríkis-, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun