Komin með nóg af umræðu um ESB? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar 25. ágúst 2026 14:04 Það er óhætt að segja að samfélagið hafi verið undirlagt af umræðu um Evrópusambandið frá því tillaga utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu var samþykkt í maí sl. Er þá sama hvort um fréttamiðlana, hlaðvarpsþætti, heitu pottana eða útilegur er að ræða. Einhverjir hafa gert lítið úr umfangi og hita umræðunnar en flestir hafa upplifað hversu mikið hitamál þetta er í íslensku samfélagi. Í afmælisboði sem ég fékk á dögunum var eitt áréttað; það var bannað að ræða ESB! Aldurshámark á kjósendur? Margt hefur rekið á fjörur okkar í umræðunni. Við höfum fengið innsýn í skyndibita- og mjólkurverð í stöku ESB-ríki og undirrituð lagði m.a.s. sitt af mörkum í fríi á Ítalíu og fór yfir nýjustu hagtölur þaðan. Fyrrum forsetar og forsætisráðherrar, verkalýðsforingjar og listamenn hafa lagt sitt af mörkum. Já-hreyfingin gerðist jafnvel svo fræg (kræf?) að velta vöngum yfir fylgni milli aldurs og skoðana á Evrópusambandinu og benti á að það væri styttra í handanheiminn fyrir hluta kjósenda. Þeir sem leigðu skilti um allt land undir birtingar skilaboða um að 29. ágúst gæti fólk kosið um að „sjá lægri vexti“ eru að segja ósatt. En eftir að hafa rökrætt við kjósendur í fleirtölu um hvort við munum geta samið um fjölda þingmanna á Evrópuþinginu eða 0,08% atkvæðavægi okkar innan ESB er í það minnsta ljóst að markaðsbrella ESB-sinna undir merkjum forvitinna hefur þyrlað upp ryki. Hvað verður rætt í september? Eitt er víst. Þann 29. ágúst verður kosið um hvort áframhald verði á umsókn Íslands um inngöngu í Evrópusambandið; hvort ganga eigi á ný til viðræðna um aðild Íslands í ESB. Ef svarið verður já bíður okkar langt, strangt og kostnaðarsamt ferli með áframhaldandi þrætum á öllum miðlum. Ef svarið verður nei, getum við loksins farið að einbeita okkur að þörfum verkefnum innanlands, ekki síst hárri verðbólgu og háum vöxtum sem henni fylgja. Ef svarið verður nei, getum við varið september og mánuðunum þar á eftir í að ræða allt annað en ESB. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ef fréttir eru nauðsynjavara, hver á að borga? Gunnar Salvarsson skrifar Sjá meira
Það er óhætt að segja að samfélagið hafi verið undirlagt af umræðu um Evrópusambandið frá því tillaga utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðagreiðslu var samþykkt í maí sl. Er þá sama hvort um fréttamiðlana, hlaðvarpsþætti, heitu pottana eða útilegur er að ræða. Einhverjir hafa gert lítið úr umfangi og hita umræðunnar en flestir hafa upplifað hversu mikið hitamál þetta er í íslensku samfélagi. Í afmælisboði sem ég fékk á dögunum var eitt áréttað; það var bannað að ræða ESB! Aldurshámark á kjósendur? Margt hefur rekið á fjörur okkar í umræðunni. Við höfum fengið innsýn í skyndibita- og mjólkurverð í stöku ESB-ríki og undirrituð lagði m.a.s. sitt af mörkum í fríi á Ítalíu og fór yfir nýjustu hagtölur þaðan. Fyrrum forsetar og forsætisráðherrar, verkalýðsforingjar og listamenn hafa lagt sitt af mörkum. Já-hreyfingin gerðist jafnvel svo fræg (kræf?) að velta vöngum yfir fylgni milli aldurs og skoðana á Evrópusambandinu og benti á að það væri styttra í handanheiminn fyrir hluta kjósenda. Þeir sem leigðu skilti um allt land undir birtingar skilaboða um að 29. ágúst gæti fólk kosið um að „sjá lægri vexti“ eru að segja ósatt. En eftir að hafa rökrætt við kjósendur í fleirtölu um hvort við munum geta samið um fjölda þingmanna á Evrópuþinginu eða 0,08% atkvæðavægi okkar innan ESB er í það minnsta ljóst að markaðsbrella ESB-sinna undir merkjum forvitinna hefur þyrlað upp ryki. Hvað verður rætt í september? Eitt er víst. Þann 29. ágúst verður kosið um hvort áframhald verði á umsókn Íslands um inngöngu í Evrópusambandið; hvort ganga eigi á ný til viðræðna um aðild Íslands í ESB. Ef svarið verður já bíður okkar langt, strangt og kostnaðarsamt ferli með áframhaldandi þrætum á öllum miðlum. Ef svarið verður nei, getum við loksins farið að einbeita okkur að þörfum verkefnum innanlands, ekki síst hárri verðbólgu og háum vöxtum sem henni fylgja. Ef svarið verður nei, getum við varið september og mánuðunum þar á eftir í að ræða allt annað en ESB. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun