Verum ekki lítil - Ákall til ungu kynslóðarinnar Kristrún Ágústsdóttir skrifar 28. ágúst 2026 10:32 Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Sjá meira
Þegar ég hóf nám við Háskóla Íslands fyrir tveimur árum hafði ég ekki mikinn áhuga á stúdentapólitík. Það kemur þeim sem þekkja mig kannski á óvart, enda hef ég alltaf haft mikinn áhuga á stjórnmálum og gaman af félagsstörfum. Stúdentapólitíkina þekkti ég þó aðeins lauslega og taldi ég hana ekki vera fyrir mig. Ég vissi að þar væru tvær fylkingar, Vaka og Röskva, og eins og svo margir hafði ég einhverja fyrirframgefna mynd af hvorri þeirra. Þegar leið á veturinn neyddist ég síðan, eins og flestir háskólanemar, til að kynnast stúdentapólitíkinni betur. Ekki endilega af eigin frumkvæði, heldur í gegnum samfélagsmiðla, kosningabaráttu og auðvitað símtölin. Því ef það er eitthvað sem Vaka og Röskva geta sameinast um þá er það trúin á að háskólanemar svari í símann. Þegar ég fór loksins að hlusta á það sem báðar hreyfingarnar höfðu að segja varð mér ljóst að ég vildi ekki velja fylkingu út frá fyrirframákveðnum hugmyndum. Ég kynnti mér málin og tók síðan afstöðu. Ég valdi Vöku. Það sem heillaði mig við Vöku er að þar kemur saman fólk með ólíkan bakgrunn og ólíkar pólitískar skoðanir, en sameinast um ákveðin grunngildi og sameiginlega hagsmuni. Maður þarf ekki að vera sammála um allt til að geta setið við sama borð og unnið saman. Það er þess vegna sem mér finnst umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna 29. ágúst stundum svo einkennileg. Háskólinn kennir manni margt, en eitt af því mikilvægasta er hvernig maður kemst að niðurstöðu. Að afla sér upplýsinga, kynna sér heimildir, spyrja spurninga og beita gagnrýninni hugsun. Við eigum ekki að byrja á svarinu og leita svo að rökum sem passa við það. Við eigum að kanna málið fyrst og taka síðan afstöðu. Þess vegna finnst mér umræðan fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna oft svo einkennileg. Á morgun erum við ekki að kjósa um aðild að Evrópusambandinu, heldur um aðildarviðræður. Með já-i fáum við samning á borðið og þar með svör við spurningunum sem skipta okkur máli. Við eigum ekkert að óttast slíkt ferli. Noregur hefur tvisvar farið í aðildarviðræður við ESB, fengið samning og kosið um hann í þjóðaratkvæðagreiðslu. Í bæði skiptin sögðu Norðmenn nei og gengu einfaldlega ekki inn. Já núna varðveitir því bæði framtíðar já-ið og framtíðar nei-ið. Það heldur báðum dyrum opnum og gefur okkur tækifæri til að taka þessa stóru ákvörðun þegar við vitum raunverulega hvað okkur stendur til boða. Það gerir nei ekki. Nei lokar dyrunum áður en við vitum hvað er hinum megin og byggir ákvörðunina á ágiskunum. Á rúmri öld höfum við Íslendingar öðlast fullveldi og sjálfstæði, byggt upp öflugri sjávarútveg, umbreytt landbúnaði og tekið gríðarlegum framförum á öllum sviðum. Það er saga sterkra og framsýnna Íslendinga sem þorðu að líta út fyrir landsteinana, sækja sér þekkingu og semja um eigin hagsmuni. Við höfum ekki náð þessum árangri með því að gefa okkur fyrirfram að niðurstaðan yrði slæm. Við höfum farið sterk, stolt og örugg að samningaborðinu og barist fyrir því sem skiptir okkur máli. Af hverju ætti Ísland að gera eitthvað annað? Við erum lítil þjóð, en við eigum ekki að gera lítið úr okkur sjálfum eða gefa okkur fyrirfram að við getum ekki náð góðri niðurstöðu. Þann 29. ágúst vil ég ekki loka neinum dyrum fyrir Ísland vegna þess að ég er ekki alveg viss. Ég vil kynna mér valkostina með því að fá svörin á borðið og taka þannig upplýsta ákvörðun. Þess vegna ætla ég að segja já til að sjá þann 29. ágúst. Höfundur er verkfræðinemi við HÍ.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun