Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar 29. ágúst 2026 12:02 Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun Skoðun Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Sjá meira
Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun