Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Árni Sæberg skrifar 3. september 2026 10:47 Heiðrún Jónsdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu. Vísir/Ívar Fannar Samkvæmt nýrri greiningu KPMG fyrir Samtök fyrirtækja í fjármálaþjónustu eru sértækir skattar sem lagðir eru á íslenska viðskiptabanka rúmlega fimmfalt hærri en sértækir skattar sem lagðir eru á bankar í öðrum löndum Vestur-Evrópu og þrefalt hærri en þar sem skattarnir eru næst hæstir. Verði af fyrirhugaðri skattahækkun á íslensk fjármálafyrirtæki hækki hlutfallið enn frekar og Ísland fjarlægist Evrópu í vaxandi mæli. Í fréttatilkynningu þess efnis frá SFF segir að í greiningunni komi fram að Ísland sé eina ríki Vestur-Evrópu sem leggi í senn sérstaka viðbótarskatta á skuldir, hagnað og laun fjármálafyrirtækja umfram aðrar atvinnugreinar. Hér að neðan má sjá graf sem sýnir sértæka bankaskatta í löndum Vestur-Evrópu. Rétt er að nefna að á súlunni sem sýnir Ísland er einnig áætlun miðað við hækkun bankaskatta upp á tvo, fjóra og sex milljarða króna. Hækkun bankaskatta hefur verið boðuð en ekkert liggur fyrir um hversu mikil hún verður. Greiningin dragi fram að í öðrum löndum í Vestur-Evrópu, sem yfir höfuð leggja sértæka skatta á banka, séu skattstofnarnir einn eða tveir. Ísland sé því eina ríkið úr þeim hópi þar sem sértækir skattstofnar eru þrír. Full þörf sé á að endurskoða boðaða hækkun Haft er eftir Heiðrúnu Jónsdóttur, framkvæmdastjóra SFF, að greiningin sýni að full þörf sé á að áform stjórnvalda um fyrirhugaða skattahækkun verði endurhugsuð. „Þrátt fyrir smæð landsins erum við búin að búa okkur til mjög íþyngjandi og óþarflega flókna umgjörð í alþjóðlegu samhengi. Þá voru skattarnir upphaflega að verulegu leyti hugsaðir sem tímabundnir. Í Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið sem stjórnvöld gáfu út árið 2018 voru hinir háu sértæku skattar sagðir hluti af svokölluðu Íslandsálagi. Þá myndaðist breið samstaða um að það fyrirkomulag væri þjóðhagslega óheppilegt. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og Seðlabanki Evrópu hafa einnig varað samanburðarlönd okkar við hugmyndum um aukna sértæka skattheimtu á banka sem þó hafa verið tímabundnar og mun lægri en íslensku bankarnir greiða árlega.“ Hún hafi skilning á því markmiði stjórnvalda að skila af sér hallalausum fjárlögum. „Það skiptir hins vegar máli að valin leið að því markmiði valdi sem minnstum þjóðhagslegum skaða. Stjórnvöld hafa enn ekki útskýrt hvernig þessi aðgerð uppfylli það markmið miðað við aðra valkosti þegar kemur að tekjum eða útgjöldum.“ Muni skekkja samkeppnishæfni Þetta eigi sérlega við þegar horft er til annarra markmið stjórnvalda um bætt lífskjör, aukna atvinnuvegafjárfestingu, umbætur á húsnæðismarkaði og að laða að erlenda fjárfesta. „Með þessari skattlagningu eru þau í raun að vinna gegn öllum ofangreindum markmiðum. Þá mun aukin skattbyrði skekkja samkeppnishæfni Íslands enn frekar og hætt við að ófyrirsjánleiki við breytingar á skattaumhverfi muni fæla frá erlenda fjárfesta. Afar mikilvægt er að efla samkeppnishæfni Íslands og hin mikla skattlagning á íslenska banka vinnur einnig gegn því. Það er kominn tími til að endurskoða þessa þrjá skattstofna í heild sinni, hvaða fyrirkomulag á skattheimtu er best til þess fallið að valda minnstum skaða og styðja við önnur markmið stjórnvalda.“ 57 krónur af hverjum hundrað renni til ríkisins Loks er haft eftir Heiðrúnu að einnig þurfi að horfa til þess að ríkið sé stærsti hluthafinn í bankakerfinu. „Ríkið á þegar um 40% af viðskiptabönkunum í gegnum Landsbankann og leggur þar að auki 6% viðbótartekjuskatt á fjármálafyrirtæki ofan á hefðbundinn 20% tekjuskatt. Af hverjum 100 krónum sem viðskiptabankarnir hagnast um eftir skatta aukast tekjur ríkissjóðs að jafnaði um 57 krónur vegna greiðslu bankanna á tekjuskatti, viðbótartekjuskatti og arðgreiðslna frá Landsbankanum. Þetta hlutfall er langt umfram það sem þekkist í nágrannalöndum okkar. Við þetta bætast ótekjutengdir skattar og gjöld sem bankarnir greiða til ríkisins, þar á meðal hinir tveir sértæku bankaskattarnir.“ Skattar, tollar og gjöld Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Fjármálafyrirtæki Efnahagsmál Tengdar fréttir Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Meirihluti landsmanna telur að boðuð skattahækkun stjórnvalda á íslenska banka muni hafa neikvæð áhrif á almenning, íslensk fyrirtæki, viðskiptavini bankanna og hluthafa þeirra. Landsmenn telja aftur á móti flestir að boðuð hækkun hefði jákvæð áhrif á ríkissjóð. 17. ágúst 2026 11:52 Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segist ekki hafa skipt um skoðun á boðuðum bankaskatti þrátt fyrir harða gagnrýni fjármálafyrirtækja á opnum fundi Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu í dag. 9. júní 2026 19:01 Mest lesið Á ég að festa vextina á húsnæðisláninu? Viðskipti innlent Sjö milljarðar gætu farið frá ríki til flugfélaga með sérlausn Viðskipti innlent Atli Þór til Almannaróms Viðskipti innlent Greiða 4,3 milljarða vegna sölu persónuupplýsinga Viðskipti erlent Markaðurinn verðleggur meiri verðbólgu eftir fjárlögin Viðskipti innlent Ferðamenn verða rukkaðir um aðgang að ferðamannastöðum Viðskipti innlent Reiðarslag, gríðarleg vonbrigði og „efnahagslegt flanerí“ Viðskipti innlent Bankaskattur hækkaður um 75 prósent Viðskipti innlent Gert ráð fyrir fimm milljarða afgangi Viðskipti innlent Færri tengifarþegar en fleiri komu til Íslands Viðskipti innlent Fleiri fréttir Á ég að festa vextina á húsnæðisláninu? Atli Þór til Almannaróms Sjö milljarðar gætu farið frá ríki til flugfélaga með sérlausn Markaðurinn verðleggur meiri verðbólgu eftir fjárlögin Reiðarslag, gríðarleg vonbrigði og „efnahagslegt flanerí“ Færri tengifarþegar en fleiri komu til Íslands Ferðamenn verða rukkaðir um aðgang að ferðamannastöðum Bankaskattur hækkaður um 75 prósent Gert ráð fyrir fimm milljarða afgangi „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð „Lán á bara að vera lán“ Komin með ný nöfn Jóhanna, Egill og dr. Tingting til Reykjavík Geothermal Malbiksmeistari stýrir Malbikstöðinni Svara ekki spurningum um mögulegar uppsagnir hjá NetApp Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Tómas einn vildi halda vöxtum óbreyttum Bláa lónið og Alfreð Gíslason verðlaunuð Skrifstofan á Íslandi lögð niður og óvissa um 75 störf Vísar ásökun um rógsherferð alfarið á bug Heiðar Guðjónsson um málshöfðun Gavia: „Það eru engin svik“ Skipta Citroën og Opel alfarið út fyrir Peugeot Tinna leiðir stefnumótun og viðskiptaþróun hjá Sjóvá Daði nýr framkvæmdastjóri hjá Coripharma Ráðinn framkvæmdastjóri BHM Gunnur Helgadóttir ráðin forstjóri Hrafnistu Sjá meira
Í fréttatilkynningu þess efnis frá SFF segir að í greiningunni komi fram að Ísland sé eina ríki Vestur-Evrópu sem leggi í senn sérstaka viðbótarskatta á skuldir, hagnað og laun fjármálafyrirtækja umfram aðrar atvinnugreinar. Hér að neðan má sjá graf sem sýnir sértæka bankaskatta í löndum Vestur-Evrópu. Rétt er að nefna að á súlunni sem sýnir Ísland er einnig áætlun miðað við hækkun bankaskatta upp á tvo, fjóra og sex milljarða króna. Hækkun bankaskatta hefur verið boðuð en ekkert liggur fyrir um hversu mikil hún verður. Greiningin dragi fram að í öðrum löndum í Vestur-Evrópu, sem yfir höfuð leggja sértæka skatta á banka, séu skattstofnarnir einn eða tveir. Ísland sé því eina ríkið úr þeim hópi þar sem sértækir skattstofnar eru þrír. Full þörf sé á að endurskoða boðaða hækkun Haft er eftir Heiðrúnu Jónsdóttur, framkvæmdastjóra SFF, að greiningin sýni að full þörf sé á að áform stjórnvalda um fyrirhugaða skattahækkun verði endurhugsuð. „Þrátt fyrir smæð landsins erum við búin að búa okkur til mjög íþyngjandi og óþarflega flókna umgjörð í alþjóðlegu samhengi. Þá voru skattarnir upphaflega að verulegu leyti hugsaðir sem tímabundnir. Í Hvítbók um framtíðarsýn fyrir fjármálakerfið sem stjórnvöld gáfu út árið 2018 voru hinir háu sértæku skattar sagðir hluti af svokölluðu Íslandsálagi. Þá myndaðist breið samstaða um að það fyrirkomulag væri þjóðhagslega óheppilegt. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og Seðlabanki Evrópu hafa einnig varað samanburðarlönd okkar við hugmyndum um aukna sértæka skattheimtu á banka sem þó hafa verið tímabundnar og mun lægri en íslensku bankarnir greiða árlega.“ Hún hafi skilning á því markmiði stjórnvalda að skila af sér hallalausum fjárlögum. „Það skiptir hins vegar máli að valin leið að því markmiði valdi sem minnstum þjóðhagslegum skaða. Stjórnvöld hafa enn ekki útskýrt hvernig þessi aðgerð uppfylli það markmið miðað við aðra valkosti þegar kemur að tekjum eða útgjöldum.“ Muni skekkja samkeppnishæfni Þetta eigi sérlega við þegar horft er til annarra markmið stjórnvalda um bætt lífskjör, aukna atvinnuvegafjárfestingu, umbætur á húsnæðismarkaði og að laða að erlenda fjárfesta. „Með þessari skattlagningu eru þau í raun að vinna gegn öllum ofangreindum markmiðum. Þá mun aukin skattbyrði skekkja samkeppnishæfni Íslands enn frekar og hætt við að ófyrirsjánleiki við breytingar á skattaumhverfi muni fæla frá erlenda fjárfesta. Afar mikilvægt er að efla samkeppnishæfni Íslands og hin mikla skattlagning á íslenska banka vinnur einnig gegn því. Það er kominn tími til að endurskoða þessa þrjá skattstofna í heild sinni, hvaða fyrirkomulag á skattheimtu er best til þess fallið að valda minnstum skaða og styðja við önnur markmið stjórnvalda.“ 57 krónur af hverjum hundrað renni til ríkisins Loks er haft eftir Heiðrúnu að einnig þurfi að horfa til þess að ríkið sé stærsti hluthafinn í bankakerfinu. „Ríkið á þegar um 40% af viðskiptabönkunum í gegnum Landsbankann og leggur þar að auki 6% viðbótartekjuskatt á fjármálafyrirtæki ofan á hefðbundinn 20% tekjuskatt. Af hverjum 100 krónum sem viðskiptabankarnir hagnast um eftir skatta aukast tekjur ríkissjóðs að jafnaði um 57 krónur vegna greiðslu bankanna á tekjuskatti, viðbótartekjuskatti og arðgreiðslna frá Landsbankanum. Þetta hlutfall er langt umfram það sem þekkist í nágrannalöndum okkar. Við þetta bætast ótekjutengdir skattar og gjöld sem bankarnir greiða til ríkisins, þar á meðal hinir tveir sértæku bankaskattarnir.“
Skattar, tollar og gjöld Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Fjármálafyrirtæki Efnahagsmál Tengdar fréttir Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Meirihluti landsmanna telur að boðuð skattahækkun stjórnvalda á íslenska banka muni hafa neikvæð áhrif á almenning, íslensk fyrirtæki, viðskiptavini bankanna og hluthafa þeirra. Landsmenn telja aftur á móti flestir að boðuð hækkun hefði jákvæð áhrif á ríkissjóð. 17. ágúst 2026 11:52 Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segist ekki hafa skipt um skoðun á boðuðum bankaskatti þrátt fyrir harða gagnrýni fjármálafyrirtækja á opnum fundi Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu í dag. 9. júní 2026 19:01 Mest lesið Á ég að festa vextina á húsnæðisláninu? Viðskipti innlent Sjö milljarðar gætu farið frá ríki til flugfélaga með sérlausn Viðskipti innlent Atli Þór til Almannaróms Viðskipti innlent Greiða 4,3 milljarða vegna sölu persónuupplýsinga Viðskipti erlent Markaðurinn verðleggur meiri verðbólgu eftir fjárlögin Viðskipti innlent Ferðamenn verða rukkaðir um aðgang að ferðamannastöðum Viðskipti innlent Reiðarslag, gríðarleg vonbrigði og „efnahagslegt flanerí“ Viðskipti innlent Bankaskattur hækkaður um 75 prósent Viðskipti innlent Gert ráð fyrir fimm milljarða afgangi Viðskipti innlent Færri tengifarþegar en fleiri komu til Íslands Viðskipti innlent Fleiri fréttir Á ég að festa vextina á húsnæðisláninu? Atli Þór til Almannaróms Sjö milljarðar gætu farið frá ríki til flugfélaga með sérlausn Markaðurinn verðleggur meiri verðbólgu eftir fjárlögin Reiðarslag, gríðarleg vonbrigði og „efnahagslegt flanerí“ Færri tengifarþegar en fleiri komu til Íslands Ferðamenn verða rukkaðir um aðgang að ferðamannastöðum Bankaskattur hækkaður um 75 prósent Gert ráð fyrir fimm milljarða afgangi „Það er svona sem við stækkum þessa köku“ Bakarar í basli eftir bandarísk mistök Yfir sjö þúsund tóku þátt í Regluverðinum Stóð varla í lappirnar og fattaði að þau gætu ekki staðið í þessu lengur Hagnaðist um 58 milljónir og greiddi 67 í arð „Lán á bara að vera lán“ Komin með ný nöfn Jóhanna, Egill og dr. Tingting til Reykjavík Geothermal Malbiksmeistari stýrir Malbikstöðinni Svara ekki spurningum um mögulegar uppsagnir hjá NetApp Bankaskattar séu fimm sinnum hærri en í samanburðarlöndum Tómas einn vildi halda vöxtum óbreyttum Bláa lónið og Alfreð Gíslason verðlaunuð Skrifstofan á Íslandi lögð niður og óvissa um 75 störf Vísar ásökun um rógsherferð alfarið á bug Heiðar Guðjónsson um málshöfðun Gavia: „Það eru engin svik“ Skipta Citroën og Opel alfarið út fyrir Peugeot Tinna leiðir stefnumótun og viðskiptaþróun hjá Sjóvá Daði nýr framkvæmdastjóri hjá Coripharma Ráðinn framkvæmdastjóri BHM Gunnur Helgadóttir ráðin forstjóri Hrafnistu Sjá meira
Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Meirihluti landsmanna telur að boðuð skattahækkun stjórnvalda á íslenska banka muni hafa neikvæð áhrif á almenning, íslensk fyrirtæki, viðskiptavini bankanna og hluthafa þeirra. Landsmenn telja aftur á móti flestir að boðuð hækkun hefði jákvæð áhrif á ríkissjóð. 17. ágúst 2026 11:52
Hvikar ekki frá bankaskatti þrátt fyrir viðvaranir um hærri kostnað lántaka Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra segist ekki hafa skipt um skoðun á boðuðum bankaskatti þrátt fyrir harða gagnrýni fjármálafyrirtækja á opnum fundi Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu í dag. 9. júní 2026 19:01