Heil­brigð skyn­semi

Um næstu áramót verða miklar kerfis breytingar á heilbrigðis- og matvælaeftirliti hér á landi. Verkefni sem heilbrigðiseftirlit sveitarfélaganna hafa sinnt færast að stórum hluta til ríkisins, meðal annars til nýrrar Stofnunar atvinnuveganna.

Við hjá SVEIT höfum bundið vonir við þessar breytingar. Afgreiðsluhraði hefur að okkar mati oft verið óviðunandi og framkvæmd og túlkun reglna ekki nægilega samræmd. Ósk okkar hefur þó aldrei verið um minni kröfur eða afslátt af reglum. Þvert á móti. Við viljum öflugt heilbrigðis- og matvælaeftirlit, en reglurnar þurfa að vera skýrar, framkvæmd þeirra samræmd og afgreiðsla mála skilvirk.

Þess vegna vekur staðan sem lýst var í frétt RÚV um helgina áhyggjur. Þar kom fram að verið sé að segja upp öllum 76 heilbrigðisfulltrúum landsins vegna breytinganna. Á sama tíma hefur enn ekki verið ráðinn forstjóri Stofnunar atvinnuveganna sem tekur við stórum hluta verkefnanna, hvað þá starfsfólk.

Þarna segir heilbrigð skynsemi okkur að tíminn sé orðinn knappur.

Heilbrigðisfulltrúarnir 76 eru ekki bara stöðugildi. Þetta er fólk með reynslu, sérþekkingu og staðbundna þekkingu sem mikilvægt er að varðveita þegar verkefnin færast yfir í nýtt kerfi. Þegar þessu fólki hefur verið sagt upp, án þess að það viti hvort það fær starf hjá ríkinu, hvar það muni starfa eða á hvaða kjörum, er fullkomlega eðlilegt að það fari að leita sér að annarri vinnu.

Og þá vaknar spurning: Hversu mikillar andlegrar viðveru getum við ætlast til af fólki sem búið er að segja upp og er farið að leita sér að næsta starfi?

Þetta er ekki gagnrýni á starfsfólkið. Þvert á móti. Fólk þarf að hugsa um sína framtíð og sjá fyrir sér og sínum. En fyrir kerfið skapar þetta augljósa áhættu. Ef reynslumikið starfsfólk fær önnur störf á næstu vikum getur mikil þekking horfið úr kerfinu einmitt þegar mest reynir á yfirfærsluna.

Á meðan þarf þjónustan að halda áfram. Heilbrigðiseftirlitin þurfa að afgreiða umsóknir, sinna eftirliti og þjónusta fyrirtæki alveg fram að áramótum. Afgreiðsluhraði hefur þegar verið vandamál og það má ekki gerast að þessi mikla breyting hægi enn frekar á málum fyrirtækja næstu mánuði eða að þau lendi milli gamla og nýja kerfisins.

Þetta snýst heldur ekki eingöngu um þjónustu við fyrirtæki. Heilbrigðiseftirlitið þarf að geta brugðist strax við þegar upp koma matarsýkingar eða önnur mál sem geta varðað heilsu almennings. Þar má einfaldlega ekkert bil myndast.

Við hjá SVEIT viljum að þessar breytingar takist. Við teljum að þær geti skilað samræmdara regluverki, skýrari ábyrgð og skilvirkara eftirliti. Skilvirkni þýðir ekki minni kröfur. Hún þýðir skýrar kröfur, samræmda framkvæmd og stjórnsýslu sem afgreiðir mál innan eðlilegs tíma.

En til þess þarf að tryggja lendinguna núna. Það þarf að ráða stjórnendur og starfsfólk, halda í þekkinguna sem þegar er til staðar og gera fyrirtækjum ljóst hvernig þjónustan verður frá fyrsta degi. Umfram allt þarf að tryggja að þessi stóra kerfisbreyting komi ekki niður á þjónustuþegunum á meðan hún gengur yfir.

Þetta er ekki óeðlileg krafa, þetta er heilbrigð skynsemi.

Höfundur er framkvæmdastjóri SVEIT – Samtaka fyrirtækja á veitingamarkaði.