Fjármálaráðherra segir best að lækka gengið með vaxtalækkun

Fjármálaráðherra segir gengismálin erfiðasta viðfangsefnið sem Íslendingar standi frammi fyrir um þessar mundir. Besta leiðin til að vinna gegn mikilli styrkingu krónunnar sé að lækka vexti. Þingmaður Samfylkingarinnar segir að á meðan ekki sé horft á rót vandans sé ekkert í boði nema skítareddingar.

Steingrímur J. Sigfússon þingmaður Vinstri grænna hóf sérstakar umræður um gengisþróun og afkomu útflutningsgreina á Alþingi í dag og kallaði eftir aðgerðum að hálfu stjórnvalda. Þróun efnahagsmála hafi verið hagfelld undanfarin ár og gjaldeyrir streymdi inn í landið sem ylli ójafnvægi í hagkerfnu.

„Gengi íslensku krónunnar hefur hækað um það bil um 35 prósent gagnvart sterlingspundi og yfir tuttugu prósent gagnvar evru og langleiðina það gagnvart dollar á síðast liðnum tveimur árum. Á sama tíma hafa launahækkanir verið umtalsverðar og vextir eru hér einhverjir þeir hæstu á byggðu bóli. Rekstrarumhverfi útflutningsgreina er því gjörbreytt,“ sagði Steingrímur.

Enn á ný er krónan að valda Íslendingum erfiðleikum meðal annars vegna mikillar fjölgunar ferðamana sem þyrpast til landsins. Þrýst er á Seðlabanka Íslands að lækka vexti en hann hefur haft þau aðalmarkmið að halda verðbólgunni niður.

Fyrir ekki mörgum áratugum lækkuðu stjórnvöld einfaldlega gengið með handafli en það er varla í boði núna. Benedikt Jóhannesson fjármálaráðherra minnti á að verið væri að endurskoða peningamálastefnuna.

„Fljótandi króna er tvíeggja sverð. Sterk króna eykur kaupmátt almennings en veikir samkeppnisstöðu fyrirtækja sem keppa á alþjóðlegum markaði. Með sama hætti hjálpar veik króna útflutningsgreinunum en þrengir að kjörum þeirra sem fá laun sín greidd í krónum,“ sagði fjármálaráðherra.

Hins vegar væri erfitt að finna hvar jafnvægisgengið ætti að liggja en áhrif sterkrar krónu kæmu nú meðal annars fram í stöðu HB Granda sem og hjá ýmsum smærri fyrirtækjum.

„Áhrifamesta aðgerðin til að lækka gengi krónunnar væri án efa lækkun vaxta Seðlabankans. Með lægri vöxtum innanlands væri hvati fjárfesta, einkum lífeyrissjóða, til að leita út fyrir landsteinana meiri en áður. Auk þess sem slíkar fjárfestingar myndu dreifa áhættu af rekstri sjóðanna,“ sagði Benedikt.

Oddný G. Harðardóttir þingmaður Samfylkingarinnar sagði kostnaðarsamt að halda uppi minnsta sjálfstæða gjaldmiðli í heimi. Einu rökin fyrir krónunni væru að þannig væri hægt að rýra kjör launafólks með því að fella gengi hennar. Samspil vaxta, verðbólgu og gengis yrði með öðrum hætti með evru í stað krónu. Vaxtaskilyrði fyrirtækja og framtíðarmöguleikar ungs fólks yrðu betri.

„Og til að halda þessum möguleikum opnum þurfum við að klára aðildarviðræður við Evrópusambandið og bera niðurstöðuna undir þjóðina. Að fella gengið eða veikja það handvirkt svo útflutningsfyrirtækjumog ferðaþjónustu gangi betur en hagur almennings versni, er ekkert annað en skítaredding á ástandi sem er viðvarandi og óviðundandi með íslensku krónunni, sagði Oddný G. Harðardóttir.