Telur starfs­menn hæfa til að meta stjórn­sýslu yfir­manns síns

Ríkisendurskoðun tilkynnti fyrir tæpu ári að stofnunin ætlaði að ráðast í stjórnsýsluúttekt á stjórnsýslu loftslagsmála. Tilkynningin kom í kjölfar frétta um að íslensk stjórnvöld hefðu um árabil misskilið eðli samstarfs síns við Evrópusambandið um Parísarsamkomulagið.

Misskilningurinn leiddi til þess að íslensk stjórnvöld vísuðu til losunarmarkmiðs Evrópusambandsins sem síns eigin þegar þau sendu inn yfirlýst framlög sín til Parísarsamkomulagsins.

Það var ekki fyrr en fulltrúar Evrópusambandsins byrjuðu að gera athugasemdir við skilning íslenskra stjórnvalda á samstarfinu að ríkisstjórnin skilaði inn leiðréttu landsákvörðuðu framlagi til Parísarsamningsins síðasta haust.

Úttekt Ríkisendurskoðunar átti upphaflega að liggja fyrir í vor. Hún reyndist hins vegar tímafrekari en áætlað var í upphafi og var henni frestað fram á haust. Nú er stefnt að því að ljúka henni fyrir árslok.

Sviðsstjórinn stýrði ráðuneytinu stóran hluta úttektartímabilsins

Úttektin á einkum að beinast að skipulagi, árangri, upplýsingamiðlun og fjármögnun á tímabilinu 2018-2025 samkvæmt bréfi sem Ríkisendurskoðun sendi umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu í nóvember.

Sigríður Auður Arnardóttir hefur verið sviðsstjóri stjórnsýslu- og lögfræðisviðs Ríkisendurskoðunar frá því í október í fyrra, rétt áður en ráðuneytinu var tilkynnt um úttektina. 

Hún var ráðuneytisstjóri umhverfisráðuneytisins frá 2015 til 2022. Parísarsamkomulagið var undirritað síðla árs 2015 og hófst misskilningur íslenskra stjórnvalda á skuldbindingum sínum gagnvart honum þannig á meðan Sigríður Auður stýrði ráðuneytinu.

Guðmundur Björgvin Helgason, ríkisendurskoðandi, segir í skriflegu svari við fyrirspurn Vísis að Sigríður Auður hafi ekki haft aðkomu að úttektinni frá því að hún tók við stjórnsýslu- og lögfræðisviðinu.

Vísar hann til hæfisákvæðis laga um ríkisendurskoðanda sem útilokar að starfsmenn Ríkisendurskoðunar gaumgæfi aðila sem þeir tengjast.

„Er úttektin og vinnsla hennar alfarið á ábyrgð ríkisendurskoðanda og lúta störf úttektarteymisins í þessu tilviki stjórn hans,“ segir í svari Guðmundar Björgvins.

Engin áhrif á stöðu starfsfólks sem vinnur að úttektinni

Öðru máli gegnir um undirmenn Sigríðar Auðar sem vinna að úttektinni, að mati ríkisendurskoðanda.

„Er það mat ríkisendurskoðanda að fyrri störf Sigríðar Auðar hafi engin áhrif á hæfi sérfræðinga stjórnsýslu- og lögfræðisviðs í úttektarvinnunni,“ segir í svari hans til Vísis.

Jafnvel þó að það teljist ekki lögum samkvæmt vanhæfi, er það ekki ankannaleg staða fyrir þá starfsmenn sem vinna að úttektinni að þeir þurfi að leggja mat á stjórnsýslu sem núverandi yfirmaður þeirra bar að stórum hluta ábyrgð á?

„Fátt er mikilvægara í öllum störfum Ríkisendurskoðunar en sjálfstæði og óhæði, sem eru leiðarljós í allri úttektarvinnu embættisins. Það fyrirkomulag sem gildir um þessa tilteknu úttekt hefur engin áhrif haft á framgang hennar eða stöðu þess starfsfólks sem að henni vinnur,“ segir í svari Guðmundar Björgvins við framhaldsspurningu Vísis.

Nýráðin á sviðið tekur þátt í úttektinni

Á meðal sérfræðinga sviðsins sem vinna að úttektinni á loftslagsstjórnsýslunni er Ingibjörg Halldórsdóttir. Hún starfaði tímabundið hjá umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu í fyrra. 

Guðlaugur Þór Þórðarson, þáverandi ráðherra, skipaði Ingibjörgu framkvæmdastjóra Vatnajökulsþjóðgarðs árið 2022, sama ár og Sigríður Auður réð sig til starfa hjá Orkuveitu Reykjavíkur.

Ingibjörg sótti áfram um stöðu framkvæmdastjóra þjóðgarðsins í fyrra en hlaut ekki hnossið. Í kjölfarið var hún ráðin í sérverkefni hjá ráðuneytinu.

Guðmundur Björgvin, ríkisendurskoðandi, segir að Ingibjörg hafi ekki starfað við loftslagsmál hjá umhverfis-, orku-, og loftslagsráðuneytinu. Að hans mati sé hún hæf til þess að koma að úttekt embættisins á stjórnsýslu loftslagsmála.